اگر جرم رضا داغستانی، دفاع از زبان مادری است، پس ما را نیز بازداشت کنید

چهارشنبه ٨ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۷ فوريه ۲۰۰٨

بیانیه جمعی از دانشجویان دانشگاه پیام نور (نقده)
سال ۲۰۰۸ از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد به عنوان سال بین الملی زبان معرفی و روز ۲۱ فوریه (۲ اسفند) با تدبیر سازمان یونسکو روز جهانی زبان مادری اعلام شده است. مردم اقصی نقاط جهان مقام زبان مادری خود را با مراسم های مختلفی پاس می دارند،

ولی متاسفانه در آذربایجان این حق نه تنها از مردم سلب می شود بلکه نویسندگان، معلمان زبان و ادبیات ترکی، روزنامه نگاران، دانشجویان و فعالین فرهنگی به بهانه های گوناگونی از سوی نیروهای امنیتی بازداشت می شوند.

این در حالیست که دولت جمهوری اسلامی ایران که خود از امضا کنندگان منشور های حقوق بشر بوده و اصول قانون اساسی ایران بر حرمت و کرامت فرهنگ و زبان مردم تاکید صریح و آشکار نموده است. دو لت جمهوری اسلامی ایران که سیاست جلو گیری و آسیملاسیون فرهنگ و زبان آذربایجان را در پیش گرفته با صرف هزینه های هنگفتی که همه از بیت المال بر داشت می شود برای شکوفایی و پیشرفت زبان پارسی در کشور های افغانستان و تاجیکستان سیمنار و گردهمایی بر پا می کند ولی افسوس در دوم اسفند روز جهانی زبان مادری ما خبر دستگیری یکی از هم دانشگاهی هایمان را به جرم دفاع از زبان مادری خود می شنویم.

رضا داغستانی، دانشجوی سال آخر روان شناسی دانشگاه پیام نور سولدوز (نقده)، مدیر مسئول نشریه دانشجویی چنلی بئل، مسئول وبلاگ فرهنگی چنلی بئل، همکار و نویسنده مطبوعات استانی، معلم زبان و تاریخ ادبیات ترکی آذربایجانی٬ در روز دوم اسفند بدون هیچ دلیل و مدرکی به ناگه و در خانه پدری اش بازداشت و بعد از تفتیش منزل به مکان نامعلوم منتقل و طبق شنیده ها تحت فشار های جسمی و روانی قرار می گیرد.

ما دانشجویان دانشگاه پیام نور سولدوز (نقده) ضمن محکوم نمودن بر خورد های خشونت آمیز با فعالین آذربایجانی، بازداشت رضا داغستانی را نقض آشکار حقوق بشر و حقوق شهروندی دانسته و از مقامات قضایی و امنیتی می خواهیم سریعا فشار های جسمی و روانی بر رضا داغستانی را متوقف نموده و زمینه آزادی هر زودتر وی را از سلول های سرد اداره اطلاعات فراهم سازند. ما آموزش به زبان مادری را حق مسلم و طبیعی هر آذربایجانی دانسته و معتقدیم که رضا داغستانی مرتکب هیچ جرمی نگردیده است. اگر دفاع از زبان مادری جرم است٬ پس ما همه مجرم هستیم، ما را نیز بازداشت کنید.

جمعي از دانشجویان دانشگاه پیام نور سولدوز (نقده)

منبع: اؤیرنجی
Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

آخرین درس

چهارشنبه ٨ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۷ فوريه ۲۰۰٨

منبع: آزیاشا آزادیاشا

آن روز مدرسه دیر شده بود و من بیم آن داشتم که مورد عتاب معلم واقع گردم؛ علی الخصوص که معلم گفته بود درس دستور زبان خواهد پرسید و من حتی یک کلمه از آن درس نیاموخته بودم. به خاطرم گذشت که درس و بحث مدرسه را بگذارم و راه صحرا پیش گیرم.

هوا گرم و دلپذیر بود و مرغان در بیشه زمزمه ای داشتند.این همه ، خیلی بیش تر از قواعد دستور ، خاطر مرا به خود مشغول می داشت اما در برابر این وسوسه مقاومت کردم و به شتاب ، راه مدرسه را پیش گرفتم.

وقتی از پیش خانه ی کدخدا می گذشتم ، دیدم جماعتی آنجا ایستاده اند و اعلانی را که بر دیوار بود ، می خواندند.دوسال بود که هر خبر ملال انگیز که برای ده می رسید ، از این جا منتشر می گشت.از این رو من – بی آن که در آنجا توفقی کنم – با خود اندیشیدم که « باز برای چه ما خوابی دیده اند؟ » آن گاه سر خویش گرفتم و راه مدرسه در پیش و با شتاب تمام ، خود را به مدرسه رساندم.

در مواقع عادی ، اوایل شروع درس ، شاگردان چندان بانگ و فریاد می کردند که غلغله ی آن ها به کوی و برزن می رفت. با آواز بلند درس را تکرار می کردند و بانگ و فریاد برمی آوردند و معلم چوبی را که همواره در دست داشت ، بر میز می کوبید و می گفت:«ساکت شوید!»آن روز هم من به گمان آن که وضع همان خواهد بود ، انتظار داشتم که در میان بانگ و همهمه ی شاگردان آهسته و آرام به اتاق درس درآیم و بی آن که کسی متوجه تاخیر ورود من گردد ، بر سر جای خود بنشینم اما بر خلاف آن چه من فکر می کردم آن روز چنان سکوت و آرامش در مدرسه بود که گمان می رفت از شاگردان هیچ کس در مدرسه نیست.

از پنجره به درون کلاس نظر افکندم؛ شاگردان در جای خویش نشسته بودند و معلم با همان چوب رعب انگیز که همواره در دست داشت ، در اتاق درس قدم می زد.لازم بود که در را بگشایم و در میان آن آرامش و سکوت وارد اتاق شوم.پیداست که تا چه حد از چنین کاری بیم داشتم و تا چه اندازه از آن شرم می بردم اما دل به دریا زدم و به اتاق درس وارد شدم ؛ لیکن معلم ، بی آن که خشمگین و ناراحت شود ، از سر مهر نظری بر من انداخت و با لطف و نرمی گفت:«زود بیا سر جایت بنشین؛نزدیک بود درس را بی حضور تو شروع کنیم.»

از کنار نیمکت ها گذشتم و بی درنگ بر جای خود نشستم.وقتی ترس و ناراحتی من فرونشست و خاطرم تسکین یافت ، تازه متوجه شدم که معلم ما لباس ژنده ی معمول هر روز را بر تن ندارد و به جای آن ، لباسی را که جز در روز توزیع جوایز یا در هنگامی که بازرس به مدرسه می آمد نمی پوشید ، بر تن کرده است.گذشته از آن ، تمام اتاق درس را ابهت و شکوهی که مخصوص مواقع رسمی است ، فرا گرفته بود ، اما آنچه بیش تر مایه ی شگفتی من گشت ، آن بود که در انتهای کلاس بر روی نیمکت هایی که در مواقع عادی خالی بود ، جماعتی را از مردان دهکده دیدم که نشسته بودند.کدخدا و مامور نامه رسانی و چند تن دیگر از اشخاص معروف در آن میان جای داشتند و همه افسرده و دل مرده به نظر می آمدند . پیرمردی که کتاب الفبای کهنه ای همراه داشت ، آن را بر روی زانوی خویش گشوده بود و از پس عینک درشت و ستبر به حروف و خطوط آن می نگریست.

هنگامی که من از این احوال غرق حیرت بودم ، معلم را دیدم که بر کرسی خویش نشست و سپس با همان صدای گرم اما سخت ، که هنگام ورود با من سخن گفته بود ، گفت:«فرزندان ، این بار آخر است که من به شما درس می دهم.دشمنان حکم کرده اند که در مدارس این نواحی ، زبانی جز زبان خود آن ها تدریس نشود.معلم تازه فردا خواهد رسید و این آخرین درس زبان مادری شماست که امروز می خوانید.از شما خواهش دارم که به درس من درست دقت کنید.»

این سخنان مرا سخت دگرگون کرد.معلوم شد که آن چه بر دیوار خانه ی کدخدا اعلان کرده بودند همین بود که : «از این پس به کودکان ده آموختن زبان محلی ممنوع است.» آری این آخرین درس زبان مادری من بود.مجبور بودم که دیگر آن را نیاموزم و به همان اندک مایه ای که داشتم قناعت کنم.چه قدر تاسف خوردم که پیش از آن ساعت های درازی را از عمر خویش تلف کرده و به جای آن که به مدرسه بیایم ، به باغ و صحرا رفته و عمر به بازیچه به سر برده بودم.کتاب هایی که تا همین دقیقه در نظر من سنگین و ملال انگیز می نمود ، دستور زبان و تاریخی که تا این این زمان به سختی حاضر بودم به آن ها نگاه کنم ، اکنون برای من در حکم دوستان کهنی بودند که ترک آنها و جدایی از آن ها به سختی ناراحت و متاثرم می کرد.درباره ی معلم نیز همین گونه می اندیشیدم.اندیشه ی آن که وی فردا ما را ترک می کند و دیگر او را نخواهیم دید ، خاطرات تلخ تنبیهاتی را که از او دیده بودم و ضربات چوبی را که از او خورده بودم ، از صفحه ضمیرم یک باره محو کرد.معلوم شد که به خاطر همین آخرین روز درس بود که وی لباس های نو خود را بر تن کرده بود و نیز به همین سبب بود که جماعتی از پیران دهکده و مردان محترم در انتهای کلاس نشسته بودند.گفتی تاسف داشتند که پیش از این نتوانسته بودند لحظه ای چند به مدرسه بیایند و نیز گمان می رفت که این جماعت به درس معلم ما آمده بودند تا از او به سبب چهل سال رنج شبانه روزی و مدرسه داری و خدمت گزاری قدردانی کنند.

در این اندیشه ها مستغرق بودم که دیدم مرا به نام خواندند.می بایست که برخیزم و درس را جواب بدهم.راضی بودم تمام هستی خود را بدهم تا بتوانم با صدای رسا و بیان روشن درس دستور را که بدان دشواری بود ، از بر بخوانم اما در همان لحظه ی اول درماندم و نتوانستم جوابی بدهم و حتی جرات نکردم سر بردارم و به چشم معلم نگاه کنم.

در این میان ، سخن او را شنیدم که با مهر و نرمی می گفت:

«فرزند ، تو را سرزنش نمی کنم ؛ زیرا خود به قدر کفایت متنبه شده ای.می بینی که چه روی داده است.آدمی همیشه به خود می گوید ، وقت باقی است ، درس را یاد می گیریم اما می بینی که چه پیشامدهایی ممکن است روی دهد . افسوس؛بدبختی ما این است که همیشه آموختن را به روز دیگر وا می گذاریم.اکنون این مردم که به زور بر ما چیره گشته اند ، حق دارند که ما را ملامت کنند و بگویند:«شما چگونه ادعا دارید که قومی آزاد و مستقل هستید و حال آن که زبان خود را نمی توانید بنویسید و بخوانید؟»



با این همه ، فرزند ، تنها تو در این کار مقصر نیستی.همه ی ما سزاور ملامتیم.پداران و مادران نیز در تربیت و تعلیم شما چنان که باید اهتمام نورزیده اند و خوش تر آن دانسته اند که شما را دنبال کاری بفرستند تا پولی بیش تر به دست آورند.من خود نیز مگر در خور ملامت نیستم؟آیا به جای آن که شما را به کار درس وادارم ، بارها شما را سرگرم آبیاری باغ خویش نکرده ام؟ و آیا وقتی هوس شکار و تماشا به سرم می افتاد ، شما را رخصت نمی دادم تا در پی کار خویش بروید؟

آن گاه معلم از هر دری سخن گفت و سرانجام،سخن را به زبان مادری کشانید و گفت :«زبان ما در شمار شیرین ترین و رساترین زبان های عالم است و ما باید این زبان را در بین خویش هم چنان حفظ کنیم و هرگز آن را از خاطر نبریم؛زیرا وقتی قومی به اسارت دشمن درآید و مغلوب و مقهور بیگانه گردد ، تا وقتی که زبان خویش را هم چنان حفظ می کند ، همچون کسی است که کلید زندان خویش را در دست داشته باشد.» آن گاه کتابی برداشت و به خواندن درسی از دستور پرداخت .تعجب کردم که با چه آسانی آن روز درس را فهمیدم.هرچه می گفت به نظرم بسیار آسان می نمود.گمان دارم که پیش از آن هرگز بدان حد با علاقه درس دستور گوش نداده بودم و او نیز هرگز پیش از آن ، با چنان دقت و حوصله ای درس نگفته بود.گفتی که این مرد نازنین می خواست پیش از آن که ما را وداع کند و درس را به پایان برد ، تمام دانش و معرفت خویش را به ما بیاموزد و همه ی معلومات خود را در مغز ما فرو کند.

چون درس به پایان آمد ، نوبت تحریر و نوشتن رسید.معلم برای ما سرمشق هایی تازه انتخاب کرده بود که بر بالای آن ها عبارت «میهن ، سرزمین نیاکان ، زبان مادری»به چشم می خورد.این سرمشق ها که به گوشه ی میزهای تحریر ما آویزان بود ، چنان می نمود که گویی در چهار گوشه ی کلاس ، درفش و بیرق ملی ما را به اهتزاز درآورده باشند.نمی توان مجسم کرد که چطور همه ی شاگردان در کار خط و مشق خویش سعی می کردند و تا چه حد در سکوت و خموشی فرو رفته بودند.در آن سکوت و خموشی جز صدای قلم که بر کاغذ کشیده می شد ، صدایی به گوش نمی آمد.بر بام مدرسه کبوتران آهسته می خواندند و من در حالی که گوش به ترنم آن ها می دادم ، پیش خود اندیشه می کردم که آیا این ها را مجبور خواهند کرد که سرود خود را نیز به زبان بیگانه بخوانند؟

گاه گاه که نظر از روی صفحه ی مشق خود برمی گرفتم، معلم را می دیدم که بی حرکت بر جای خویش ایستاده است و با نگاه های خیره و ثابت ، پیرامون خود را می نگرد؛تو گفتی می خواست تصویر تمام اشیای مدرسه را که در واقع خانه و مسکن او نیز بود ، در دل خویش نگاه دارد.فکرش را بکنید!چهل سال تمام بود ، که وی در این حیاط زندگی کرده بود و در این مدرسه درس داده بود.تنها تفاوتی که در این مدت در اوضاع پدید آمده بود ، این بود که میزها و نیمکت ها بر اثر مرور زمان فرسوده و بی رنگ گشته بود و نهالی چند که که وی در هنگام ورود خویش در باغ کاشته بود ، اکنون درختانی تناور شده بودند.چه اندوه جان کاه و مصیبت سختی بود که اکنون این مرد می بایست تمام این اشیای عزیز را ترک کند و تنها حیاط مدرسه بلکه خاک وطن را نیز وداع ابدی گوید.

با این همه ، قوت قلب و خونسردی وی چندان بود که آخرین ساعت درس را به پایان آورد .پس از تحریر مشق ، درس تاریخ خواندیم.آن گاه کودکان با صدای بلند به تکرار درس خویش پرداختند.در آخر اتاق ، یکی از مردان معمّر دهکده که کتاب را بر روی زانو گشوده بود و از پس عینک ستبر خود در آن می نگریست ، با کودکان هم آواز گشته بود و با آن ها درس را با صدای بلند تکرار می کرد.صدای وی چنان با شوق و هیجان آمیخته بود که از شنیدن آن بر ما حالتی غریب دست می داد و هوس می کردیم که در عین خنده گریه سر کنیم.دریغا!خاطره ی این آخرین روز درس همواره در دل من باقی خواهد ماند.

در این اثنا وقت به آخر آمد و ظهر فرا رسید و در همین لحظه ، صدای شیپور سربازان بیگانه نیز که از مشق و تمرین باز می گشتند ، در کوچه طنین افکند.معلم با رنگ پریده از جای خویش برخاست .تا آن روز هرگز وی در نظرم چنان پر مهابت و با عظمت جلوه نکرده بود.گفت:

«دوستان ، فرزندان ، من...من...»

اما بغض و اندوه ، صدا را در گلویش شکست.نتوانست سخن خود را تمام کند.سپس روی برگردانید و پاره ای گچ برگرفت و با دستی که از هیجان و درد می لرزید ، بر تخته سیاه این کلمات را با خطی واضح نوشت:« زنده باد میهن! »

آن گاه همان جا ایستاد؛سر را به دیوار تکیه داد و بدون آنکه دیگر سخنی بگوید ، با دست به ما اشاره کرد که «تمام شد.بروید،خدا نگهدارتان باد!»





آفونس دوده - قصه های دوشنبه
یاشاسین آنا دیلیم

یاشاسین تورکی دیلیم

یاشاسین آنایوردوم

یاشاسین آذربایجانیم

(زنده باد زبان مادریم

زنده باد زبان ترکی ام

زنده باد وطنم

زنده باد آذربایجان)

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

آخرین اخبار از بازداشتهای روز جهانی زبان مادری اورمیه

چهارشنبه ٨ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۷ فوريه ۲۰۰٨
کمیته دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان - آسمک:

به گفته منابع موثق تعداد دستگیرشدگان روز جهانی زبان مادری (دوم اسفند) در ارومیه بسیار بیشتر از آمار منتشر شده است. این منابع در تماس با کمیته دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان٬ از نگهداری حدود ۳۰ فعال آذربایجانی در بازداشتگاههای اطلاعات واقع در مناطق ۹ پله (دوققوز پله) و شهرچای ارومیه خبر داده اند.

رضا داغستانی دانشجوی دانشگاه پیام نور نقده٬ مدرس زبان ترکی٬ وبلاگ نویس و روزنامه نگار آذربایجانی که حوالی ظهر دوم اسفند ۱۳۸۶ در پی یورش مأمورین وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران به منزل او در اورمیه دستگیر شده بود٬ در بازداشتگاه اطلاعات در نزدیکی رودخانه شهر چای اورمیه نگهداری می شود.

روز پنجم اسفند خانه پدری وی توسط ۵ نفر از مامورين امنيتی برای بار دوم مورد تفتيش و بازرسی قرار گرفته است. مامورین هنگام بازداشت او کامپیوتر٬ تعدادی سی دی و مجله دانشجویی متعلق به او را ضبط کرده بودند.

این عضو شورای مرکزی کانون نشریات دانشجویی آذربایجانی که با تماس تلفنی خانواده خود را از محل نگهداری خود مطلع ساخته است٬ تا دو هفته ممنوع الملاقات است. خانواده او از احتمال شکنجه وی توسط مامورین بسیار نگران هستند. به گفته آنها ماموران تلاش دارند٬ اتهامات كذايی همچون اهانت به مقدسات و پیامبر اسلام را وارد پرونده فرزندشان کنند.

رضا داغستانی مدیر مسئول نشریه دانشجویی "چنلی بئل" و همکار مطبوعات محلی در استان آذ‌ربایجان غربی می باشد. نوشته هایی از او در دوهفته نامه فردای ما و هفته نامه های توقیف شده صدای اورمیه و ندای سولدوز (نقده) به چاپ رسیده است.

رضا داغستانی همچنین در تشکیل ائتلاف "ارومیه صدای آذ‌ربایجان" برای فعالیت در اتخابات ۲۴ اسفندماه مجلس شورای اسلامی ایران شرکت داشته است. او به همراه پنج تن دیگر با انتشار نامه سرگشاده ای در تاریخ ۱۶ بهمن ماه به دلیل رد صلاحیت غیرموجه و غیر دموکراتیک نامزدهای این ائتلاف٬ ائتلاف را منحل کردند.

همچنین شهرام قلیزاده و سعید نصیری دو فعال جوان اورمیه ای که روز سی ام بهمن ماه هنگام پخش اعلامیه دستگیر شده اند٬ همچنان در بازداشت به سر می برند.

شهرام قلیزاده قبلا نیز در تاریخ پنجم خرداد ۱۳۸۵ سه روز بعد از تظاهرات گسترده مردم اورمیه در اعتراض به کاریکاتور روزنامه دولتی ایران٬ بازداشت و بعد از ۲۵ روز بازداشت در بازداشتگاه اطلاعات با قرار وثیقه آزاد شده بود. سعید نصیری فعال ۱۸ ساله اورمیه ای نیز سابقه بازداشت قبلی دارد. او روز ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۶ چند روز قبل از سالروز اعتراضات خرداد ۱۳۸۵ دستگیر و بعد از چند هفته بازداشت موقت٬ به قید وثیقه آزاد شده بود.

آشیق عسگر ساعد استاد آواز اورمیه ای که صبح دوم اسفند بازداشت شده بود٬ آزاد شده است.

سه‌شنبه ۷ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۶ فوريه ۲۰۰٨
علیرضا جوانبخت
سخنگوی کمیته دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان-آسمک
quluncu@gmail.com

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

نشست تشکل آرمان دانشگاه آزاد تبریز با موضوع زبان مادری بالاخره مجوز گرفت

اویرنجی نیوز: با توجه به خبری که در وبلاگ آرمان منتشر شده است، بالاخره دانشجویان دانشگاه آزاد تبریز موفق به اخذ مجوز جهت برگزاری مراسم گرفته اند.


گفته می شود به درخواست این تشکل که در 18 بهمن تحویل هیات نظارت قرار گرفته بود، بالاخره پس از 18 روز و پس از سپری شدن دوم اسفند جواب مثبت داده شده است. هنوز تاریخ دقیق مراسمی که قرار است برگزار شود اعلام نگردیده است.

بنظر می رسد فعالان دانشجوئی جهت مقابله با سیاست سانسور و مخالفت با اجرای برنامه ها در زمانهای رسمی که توسط حکومت اعمال می گردد به سیاست برگزاری مراسم ها در روزهائی دیگر روی آورده اند تا تنور مطالبات ملی در دانشگاههای کشور همواره داغ باشد.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

مراسم بزرگداشت روز زبان مادری در دانشگاه صنعتی سهند تبریز

سهند سسي -يکشنبه ۵ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۴ فوريه ۲۰۰٨

امروز 5 اسفند ماه مراسم گرامیداشت روز زبان مادری در دانشگاه صنعتی سهند تبریز برگزار شد.

در این مراسم که به صورت اعتراضی بود ، دانشجویان با تجمع در مقابل ساختمانهای آموزشی این دانشگاه و با در دست داشتن پلاکاردهایی روز جهانی زبان مادری را گرامی داشته وحقوق حقه ملت تورک آذربایجان را مبنی بر حق برخورداری از آموزش به زبان مادری واجرایی شدن اصول 15 و 19 قانون اساسی را خواستار شدند.

تجمع دانشجویان از ساعت 13 با هدیه دادن گل و نمایش پلاکاردها آغاز شد که در آن شعارهای:

آنا دیلینده مدرسه ،اولمالیدیر هر کسه
زنده باد زبان مادری ،یاشاسین آنا دیلیم
آموزش به زبان مادری ،حق اولیه هر انسان
آذربایجان اویاقدی ،اوز دیلینه دایاقدی
برخورداری از حقوق ملی و فرهنگی یکسان ،شرط اولیه اتحاد ملی
اجرای اصول 15 و 19 قانون اساسی
...
به چشم می خورد و با سکوت اعتراض آمیزی همراه شد.

در ابتدای این مراسم حراست دانشگاه و امورفرهنگی شروع به فیلمبرداری از مراسم نمود که با اعتراض شدید دانشجویان ،این کار متوقف شد. دانشجویان تورک این دانشگاه با شور خاصی در این مراسم شرکت نموده بودند .

مراسم دانشجویان با سخنرانی تنی چند از دانشجویان و قرائت پیام دبیر کل یونسکو در مورد 21 فوریه، روز جهانی زبان مادری در ساعت 13.30 به اتمام رسید.

عکس هایی از این مراسم:

http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00020.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/Picture102.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/20080224227.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00019.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00011.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00025.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00014.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00064.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00016.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00066.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00070.jpg

ادامه عکس ها:

http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/Picture100.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/Picture099.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/Picture088.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/Picture059.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/Picture010.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00111.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00072.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00071.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00068.jpg
http://img.villagephotos.com/p/2007-12/1289975/DSC00090.jpg

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

بازداشت ۱۵ نفر به خاطر پخش اعلاميه های دعوت به تظاهرات روز جهانی زبان مادری

صدای آمريکا - 23/02/2008

بنا به گزارشهای رسيده در پی پخش گسترده اعلاميه های دعوت به شرکت در تظاهرات روز جهانی زبان مادری در آذربايجان، روز پنجشنبه در شهرهای اروميه، نقده و زنجان دست کم پانزده نفر بازداشت شده اند .

بنا بر اين گزارش رضا داغستانی دانشجو و روزنامه نگار آذربايجانی روز پنجشنبه در پی يورش مامورين امنيتی وزارت اطلاعات به منزلش در اروميه دستگير شده است.

اين گزارش می افزايد دست کم چهار نفر در اروميه به دليل پخش اعلاميه های دعوت به شرکت در تظاهرات توسط نيروهای امنيتی دستگير شده اند.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

آخرین اخبار از بازداشت شدگان روزجهانی زبان مادری در ارومیه

شنبه ۴ اسفند ۱٣٨۶ - ۲٣ فوريه ۲۰۰٨

ساوالان سسی : بدنبال انتشارخبرهاي مبنی بر اینکه گروه هايي در نظر دارند در روز دوم اسفند ماه به مناسبت روز جهاني زبان مادري، در شهرهاي مختلف آذربايجان از جمله اورمیه تجمعات اعتراض آميز برگزار کنند. ماموران وزارت اطلاعات و نيروي انتظامي از همان زمان اقدام به بازداشت تعدادي از فعالين کردند.

بنا به اخبار رسیده از شهر ارومیه سعید نصیری (۱۷ ساله)، و شهرام قلیزاده دو نفر دیگر از فعالینی هستند که در تاریخ سی ام بهمن به دلیل پخش اعلامیه های دعوت به شرکت در تظاهرات توسط نیروهای امنیتی دستگیر شده اند.

پیش از این خبر بازداشت روزنامه نگار٬رضا داغستانی٬ آشیق عسگر ساعد و مهدی نوری در این شهر منتشر شده بود.

اسامی چند نفر دیگر از دستگیر شدگان، هنوز مشخص نشده است.

از وضعیت و محل نگهداری بازداشت شدگان تاکنون اطلاع خاصی در دست نیست و مقامات قضایی و امنیتی از ارائه هرگونه اطلاعاتی به خانواده آنها خودداری می کند.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

طومار ارسالی به دبیرکل یونسکو در سالروز روز جهانی زبان مادری

متن فارسی - ترجمه: اویرنجی

به یونسکو:

قابل توجه دبیرکل یونسکو - جناب آقای کویچیرو ماتسورا

احتراما به اطلاع میرساند که از طرف حکومت جمهوری اسلامی ایران اقدامات سیستماتیکی برای توقیف زبان تورکی آذربایجانی و تحمیل زبان فارسی در جریان میباشد .

در اغلب جوامع، زبانهای نوشتاری و گفتاری رایج در آن کشورها از ارزش یکسانی برخوردار میباشند و در چنین جوامعی، روز جهانی زبان مادری (21 فوریه) روز بزرگداشت (زبانهای رایج در این کشورها) و شادی به حساب میآید ولی در ایران با 35 ملیون تورک آذربایجانی چنین وضعیتی وجود ندارد.

از سال 1925، حکومتهای ایران استفاده از زبان تورکی آذربایجانی را در سیستم آموزشی ایران یعنی جایی که ملیونها کودکی که والدین آذربایجانی دارند ممنوع کرده و حتی یک مدرسه وجود ندارد تا این کودکان زبان مادری خود را فرا گیرند. از طرف دیگر زبان فارسی بعنوان تنها زبان مورد حمایت حکومت ایران با زور و اجبار به آنها تحمیل میشود.

در حال حاظر علاوه بر استانهای آذربایجان، در سایر مناطق ایران شامل استانهای زنجان، همدان، مرکزی، شمال خراسان و شهرهای اراک و ساوه زبان غالب و اکثر مردم تورکی آذربایجانی میباشد. همچنین تورکهای قشقایی در استان فارس واقع در مرکز ایران به این زبان تکلم میکنند. تمامی این مردمان تحت حکومت ایران از گذراندن حتی یک واحد درسی در مدارس از دوره ابتدایی تا دبیرستان محرومند.

هرساله در جهت بزرگداشت روز جهانی زبان مادری، مردم تورک آذربایجان سعی در برگزاری جشن را داشته ولی همواره با بی مهری و انکار حقوق خود از طرف حکومت مواجه میشوند. رژیم جمهوری اسلامی ایران فعالین فرهنگی و زبانی آذربایجان را بازداشت و روانه زندان کرده و با کسانی که سعی در احقاق حقوق اولیه و اساسی و انسانی ما دارند برخورد میکند. روزنامه نگاران و نویسندگان به زبان تورکی آذربایجانی توسط پلیس مخفی، مامورین وزارت اطلاعات رژیم ایران، مورد شکنجه و آزار قرار میگیرند. آنها همواره تحت آزار و اذیت این مامورین قرار داشته و برچسبهایی چون "پان ترک" یا "جدایی طلب" به آنها چسبانده میشود.

فرهنگ، محصول تلاش یک ملت در طول تاریخ و زبان، بخش جدایی ناپذیر هر فرهنگی میباشد. بنابراین، فرهنگ هر ملتی حامل تمام ارزشهایی است که آن ملت جهت درک پیشینیان خود و به دست آوردن جایگاه جهانی خود به آن نیازمند میباشد. با ایجاد محدودیت و مشکل تراشی برای افراد یک ملت که در صدد فراگیری زبان مادری خود میباشند، نه تنها یک زبان در معرض نابودی قرار میگیرد بلکه همراه با آن فرهنگ، تاریخ، میراث و اقتصاد آن ملت نیز از بین میرود.

ما خواهان توجه جدی شما به این امر خطیر میباشیم که در ایران فرهنگ و زبان بیش از 30 میلیون آذربایجانی در معرض خطر میباشد. از طرف آذربایجانیهای ایران، ما خواهان موضع گیری شما در جهت حمایت از حق فرگیری زبان مادری خود میباشیم.

با احترم

http://www.petitiononline.com/anadil/

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

شعر ترکمنی (( انه دیل )) از سروده های آقای منصور طبری

‌شنبه ۴ اسفند ۱٣٨۶ - ۲٣ فوريه ۲۰۰٨
روز 21 فوریه (2 اسفند) روز جهانی زبان مادری را گرامی می داریم
شعر ترکمنی (( انه دیل )) از سروده های آقای منصور طبری
جهت دانلود و شنیدن فایل صوتی این شعر با صدای آقای طبری اینجا را کلیک کنید
قولاق قویونگ قارداشلار اویلانینگ بو سؤزلره
تورکمن دیلی قالیپ دوور یاش دولسون بو گؤزلره
تأزه تأزه سؤزلری آیری دیلدن قوشدیلار
تورکمن دیلین کیچلدیب اوز دیلیندن گچدیلر

جهت خواندن بقیه شعر اینجا را کلیک کنید

http://www.turkmenstudents.com/
Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

بار دیگر زنجان - زنگان اوشاغی

‌شنبه ۴ اسفند ۱٣٨۶ - ۲٣ فوريه ۲۰۰٨

2 اسفند روز جهانی زبان مادری هم آمد و سپری شد. روزی که آذربایجان به همت جوانانش بار دیگر قدرت و غیرت خود را به جهانیان و مخصوصا به شونیست های تا بن دندان مسلّح فارس و « مانقورد » های بومی اش نشان داد.

در خبر ها از اختناق به غایت گسترده در شهر های مختلف آذربایجان خواندیم و بخشی را خود به چشم دیدیم. دیدیم که چگونه رژیم اسلامی ( ؟) نیروهای مزدور خود را در میادین مرکزی شهر های آذربایجان رها کرده تا مبادا صدای حق طلبی و هویت خواهی جوانانش شنیده شود. من به چشم خود در زادگاهم زنجان دیدم که چگونه مرکز شهر ( سبزه میدان، میدان انقلاب، چهار راه سعدی و سعدی وسط ) جولانگاه نیروهای نظامی و انتظامی و اطلاعات و بسیجی های خود فروخته بود. دیدم که این بار نه تنها نیرو های مرد که اتوبوسی از زنان را نیز آورده بودند و این حکایت از ترسی شدید از زنان و دختران شهر مان را میداد. و اینبار حتی انتشارات پینار و مدیر آن خانم ش – ج نیز از دست این هویت ستیزان در امان نمانده بود. دیدم که چگونه پارچه نوشته هایی با عنوان « اجرای طرح ارتقاء امنیت اجتماعی » در سبزه میدان نصف کرده و چگونه دوربینهای گسترده ای در میادین اصلی شهر از جمله در میدان انقلاب و در جوار بانک صادرات نصب کرده بودند تا دیگر اینبار کاملا اوضاع را به دست بگیرند و صدای جوانانمان را در نطفه خفه کنند. همان سان که کردند ! همان سان که با باتوم به جان جوانان شهر افتاده و قبل از آغار مراسم به ضرب و شتم پرداختند . همان سان که چند روز پیش از آن « شهرام الله مرادی » را گرفته و چندین ماه پیشتر هم ( ودر واقع از 2 اسفند سال گذشته ) سعید و جلیل و بهروز را گرفته بودند و نیز بعد علیرضا و لیلا حیدری را هم گرفتند. نمی دانم امسال آیا به جز شهرام کسی از زنجان بازداشت شده یا نه ؟( الله اعلم ) در هر صورت این نشان دهنده ی قدرتمند شدن حرکت ملی آذربایجان و ترسیدن و لرزیده بر اندام پایتخت نشینان و ایادی بومی اش افتادن است! میدانیم که در شهرهای مختلف آذربایجان و از جمله در زنجان اعلامیه های مختلف و زیادی درباره روز جهانی زبان مادری پخش شده بود. همین که جوانان می آیند و در کمال تعجب مرکز شهر را به مثابه پادگان نظامی می بینند و از عمق خفقان آگاه میشوند خود گامی به سوی پیروزی است. من باور دارم دیگر تاب و توان نیروهای اطلاعاتی و امنیتی به سر آمده و از اینکه تمامی سال 24 ساعته باید مراقبت جوانان و هویت طلبان باشند خسته شده اند. چند هفته پیش من خود شاهد بودم در مراسم شب تاسوعا که دسته عزاداری حسینیه اعظم زنجان برپا بود چقدر نیروهای لباس شخصی اطلاعاتی ( آن عده را که می شناسم ) در شهر پرسه می زدند و جوانان را زیر نظر داشتند، با اینکه هیچ برنامه از طرف هویت طلبان تدارک دیده نشده بود. غرض از این گفته اینکه خوشبختانه این حرکت ، مقطعی و موقتی نیست که با نمایش قدرت نیروی نظامی و انتظامی سست و نابود شود. این حرکت و فرایندی مستمر است تا آزادی! و انشا الله این حرکت میرود تا نه تنها حقوق زبانی ( و اقتصادی و اجتماعی و... ) ملت آذربایجان را استیفاء نماید بل حقوق دیگر ملتهای تحت ستم ایران و نیز حتی حقوق - اندک معوق مانده ی - پان فارسیستها و حقوق سکولار ها و دیگر گروهی ها را نیز تامین نماید و آزادی و برابری و عدل و دمکراسی و حقوق بشر را هدیه ی ایران کند. هر چند این بار نیز چون همیشه ی تاریخ آذربایجان جانباز هزینه ی آن را خواهد پرداخت. اما عیبی ندارد و از آذربایجان جز این انتظاری نیست. به قول استاد شهریار:

در مکتب عشق وطن جان باختن آموخته یا رب که بودست از ازل استاد آذربایجان

دست در دست هم به امید آن روز . مقاومت پر صلابت تر از همیشه ادامه دارد!

لازم به یاد آوری است که اولا این نوشته در بر دارنده بخشی – و فقط بخشی – از مشاهدات من از روز جهانی زبان مادری در زنجان است، آن هم محدود به مرکز شهر و در ساعتی محدود. و دوما بر تابنده ی نظر شخصی من است . سوما امیدوارم دیگر دوستان هم چه از زنجان و چه از دیگر شهر ها مشاهدات خود را مکتوب نمایند.

www.oyrenci.com

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

سانسور کامل اخبار مربوط به مراسم زبان مادری از سوی بخش فارسی رادیو بی بی سی

‌شنبه ۴ اسفند ۱٣٨۶ - ۲٣ فوريه ۲۰۰٨

تجلیل از روز جهانی زبان مادری در کابل
از روز جهانی زبان در افغانستان در حالی تجلیل شده است، که این کشور در روز های اخیر با موجی از تنش های مختلف در زمینه استفاده از زبان مادری رو به رو بوده است.


سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی ملل متحد ( یونسکو) سال روان را سال زبان های مادری نام گذاری کرده است.

بسیاری از آشنایان به مسایل زبانی در افغانستان به این عقیده اند که عمدتاً تنش های موجود در عرصه مسایل زبانی برخاسته از نیات سیاسی است و نمی تواند به معضل جدی در میان افغان ها تبدیل شود.

در حال حاضر در افغانستان زبان های پشتو و دری به عنوان زبان های رسمی این کشور در قانون اساسی در نظر گرفته شده است؛ ولی در کنار آن به رشد زبان های دیگر در مناطقی که به آن زبان ها سخن گفته می شود نیز تاکید شده است.

این نهمین سال است که سازمان ملل متحد از روزی به نام روز جهانی زبان در سراسر جهان تجلیل می کند. امسال این روز به نام "سال زبان مادری" از سوی سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی سازمان ملل متحد، یونسکو، نام گذاری شده است.

در مراسم رسمی که به این مناسبت در شهر کابل روز پنجشنبه (۲۱ فبروری) برگزار شد، حنیف اتمر، وزیر معارف افغانستان، سخن گفتن به زبان مادری را حق تمام شهروندان افغان خواند و گفت دولت وظیفه دارد این حق را برای همه اتباع افغانستان تامین کند.

قربانی

آقای اتمر گفت: "آنچه که من حیث حق به ملت بزرگ افغان داده شده، و به فرزندانش داده است، به هیچ وجه نباید قربانی تفکر سیاسی و ملاحظات سیاسی شود."

در همین حال آقای اتمر از آغاز برنامه های جدید وزارت معارف افغانستان در عرصه آموزش به زبان های مادری در سراسر افغانستان خبر داد.

وزیر معارف افغانستان افزود: "به آن هموطنان ما که به زبان های ازبکی، بلوچی، پشه ای، نورستانی و پامیری صحبت می کنند این خبر خوش را بدهم که ما ترتیبات کامل را به خاطر تدریس این زبان های شیرین ملی خود در نظام معارف (آموزش و پرورش) روی دست گرفته ایم."

تنوع زبانی

در پیامی که از سوی رییس سازمان یونسکو به مناسبت روز جهانی زبان انتشار یافته و در مراسم تجلیل از روز جهانی زبان در کابل، ترجمه آن خوانده شد، بر تکثر زبانی، به عنوان پدیده با اهمیت در رسیدن به همگرایی در میان جوامع، تاکید شده است.

در این پیام آمده است: "به مناسبت نهمین سالگرد روز جهانی زبان مادری من بر اهمیت تنوع زبانی و چند زبانی تاکید می کنم، تا در فراگیری آموزش و پرورش، در دستگاههای قضایی و اداری، در آزادی فرهنگی و رسانه ها و فضای مجازی اینترنت و معاملات به رسمیت شناخته شود."

تنش

افغانستان در حالی از روز جهانی زبان و، به ویژه سال زبان مادری، تجلیل می کند که این کشور در روز های اخیر با موجی از تنش های تب آلود در عرصه زبان رو به رو است.

این تنشها در پی مجازات سه روز نامه نگار تلویزیون ملی افغانستان، به دلیل استفاده از واژگان فارسی دری، از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ این کشور به وجود آمد.

سهل انگاری

اسدلله ولوالجی، از نویسندگان ترک زبان افغان، عدم تحرک جامعه زبانی افغانستان و سهل انگاری دولت ها را در عدم رشد زبان های رسمی و محلی افغانستان مهم ارزیابی کرد.

آقای ولوالجی گفت: "زبان دری زبانی است که به زور بر مردم منطقه تحمیل نشده است. اقوام مختلف در آسیای میانه، افغانستان، هند، ایران و ترکیه این زبان را به طور طبیعی پذیرفته اند."

او افزود: "ملت افغانستان نه خود حرکتی به طرف پیشرفت زبان خود کرده و نه دولتهایی که در این کشور ایجاد شده به خاطر رشد این زبان(فارسی دری) قدمی برداشته اند."

بسیاری از آشنایان به مسائل زبانی در افغانستان با توجه به نابسامانی های زبانی در این کشور معتقدند که در کنار رشد زبان های محلی افغانستان دولت این کشور باید برنامه هایی را در عرصه فرهنگ سازی و غنای زبان های موجود در این کشور آغاز کند.

در حال حاضر زبان های افغانستان به دلیل عدم رابطه با دیگر زبان های دنیا، که عمدتاً از راه ترجمه متون صورت می گیرد، به کمداشت های فراوانی در عرصه واژگان و اصطلاحات علمی، فلسفی، اقتصادی و فرهنگی رو به رو است.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

مراسم روز جهانی زبان مادری در بنگلادش با اجرای برنامه هایی برگزار شد

‌شنبه ۴ اسفند ۱٣٨۶ - ۲٣ فوريه ۲۰۰٨

یک زبان جدید، یک زندگی جدید است. روز ۲۱ فوریه‌ به نام “روز زبان مادری“ نام‌گذاری شده است. روزی که از سال ۲۰۰۰ تا کنون به همت یونسکو گرامی داشته می‌شود تا از نیمی از زبان‌های دنیا که در حال انقراض هستند حمایت شود.


در زبان اسکیموها، مسافت به ”فرسنگ“ یا ”کیلومتر“ محاسبه نمی‌شود بلکه با واحد ”خواب“ سنجیده می‌شود. بله تعجب نکنید. اسکیموها می‌پرسند: «چند بار باید خوابید و بیدار شد تا به مقصد رسید؟» . در زبان‌های دیگر نیز می‌توان مشابه این مثال را یافت. مثلاً عبارت ”خسته نباشید“ در زبان فارسی که ترجمه‌ی آن به زبان‌های دیگر به شنونده امر می‌کند که نباید خسته باشد! یا اصطلاح ”دستت درد نکند“ . چرا باید دست کسی که آدرسی را توضیح داده است، درد گرفته باشد؟ در واقع برای درک مفهوم درست عباراتی از این دست که در زبان‌ها و لهجه‌های مختلف به وفور یافت می‌شوند و گاهی برگرداندنشان به زبان دیگر، معنایی کاملاً متفاوت به خود می‌گیرد، باید پیشینه‌ی آن زبان و فرهنگ مردمان آن‌را شناخت.



زبان، بازتاب‌دهنده‌ی فرهنگ مردمی است که به آن زبان سخن می‌گویند، نماینده‌ی هویت آنهاست و دنیای آنها را تشریح می‌کند. زبان پدیده‌ای است که هم‌چون موجودی جاندار با مردمان خود زندگی می‌کند، آنها را در بازگو کردن دنیای‌شان یاری می‌دهد، در کنارشان می‌بالد و تغییر و تحول پیدا می‌کند و حتی گاهی می‌میرد. مرگ هر زبان به معنای مرگ گوشه‌ای از فرهنگ بشری است.



دیوید هیکس (Davyth Hicks) سردبیر یک سرویس خبری فعال در زمینه‌ی زبان‌های کوچک اروپایی معتقد است: «تنوع زبانی، قسمتی از تنوع زیستی است. وقتی حیوانات و جانوران از بین می‌روند، به ضرر سیاره‌ی ماست اما به‌نظر من اگر زمانی زبان‌های دیگر از بین بروند و تنها انگلیسی و فرانسه یا چینی باقی بمانند، جهان ما فقیرتر شده است» .



سر بریدن یا با شمشیر یا با پنبه



برای حفظ این تنوع زبانی و تنوع فرهنگی، سازمان ملل متحد، سال ۲۰۰۸ را ”سال جهانی زبان‌ها“ نامیده است. سال زبان‌ها، هم‌زمان با ”روز جهانی زبان مادری“ (۲۱ فوریه) آغاز می‌شود. این مراسم به‌صورت رسمی در مقر یونسکو در شهر پاریس و با سمیناری آغاز می‌شود که در آن شرکت‌کنندگان از سراسر دنیا، برنامه‌های منطقه‌ای و ملی خود را برای حفظ تنوع زبانی اعلام می‌کنند.



یک نکته بر همگان روشن است و آن‌ این‌که تنوع زبانی در حال پسرفت است. به گونه‌ای که در حال حاضر از حدود ۷ هزار زبان زنده‌ی دنیا، نیمی از آنها در معرض انقراض قرار دارند که برخی برخوردهای سیاسی با اقلیت‌ها، یکی از عوامل مهم این تهدید است.



Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift: زمانی که دولت استرالیا، اهالی قبیله‌ی Aborigines را وادار می‌کند که زبان خود را کنار بگذارند و اگر یک بومی در حال صحبت به زبان مادری دستگیر شود، با او برخورد شده یا حتی به مرگ محکوم می‌شود؛ یا زمانی‌که دولت وقت پاکستان در سال ۱۹۵۲ تصمیم می‌گیرد زبان اردو را که تنها ۳ ٪ مردم این کشور به آن صحبت می‌کنند، زبان رسمی اعلام کند، نمی‌توان انتظار شکوفایی تنوع زبان‌ها را داشت.



گرچه امروز برخورد دولت‌ها با زبان‌های اقلیت ملایم‌تر شده است اما این اقلیت‌ستیزی خود را با شکل دیگری نشان می‌دهد. به‌عنوان مثال زبان کردی هنوز در مدارس ترکیه تدریس نمی‌شود. در کشور چین دست‌کم هفت زبان رسمی با بیش از ۱۳۰ لهجه وجود دارد که از این میان، از دهه‌ی ۱۹۵۰ ، تنها دو زبان (Mandarin و Putonghua) به‌عنوان زبان‌های رسمی شناخته می‌شوند. دو زبانی که تنها نیمی از ۳ /۱ میلیارد جمعیت چین به آنها صحبت می‌کنند.



نکته‌ی جالب این‌که Putonghua در شهرها برای یافتن شغل مناسب یک مزیت به شمار می‌رود که خود انگیزه‌ای است تا والدین، کودکان را به سمت یادگیری آن هدایت کنند.



بسیاری از زبان‌ها نیز در معرض انقراض قرار دارند، پیش از این‌که حتی یک بار بر روی کاغذ آمده باشند. تنها در قاره‌ی آفریقا بیش از ۲ هزار زبان مختلف وجود دارد. اما در بسیاری از کشورهای این قاره زبان‌های انگلیسی، فرانسه یا پرتغالی، زبان رسمی هستند.



پیوند زبان با توسعه‌ی عدالت اجتماعی



به عقیده‌ی برخی کارشناسان، زبان، حکومت و دموکراسی در پیوندی تنگاتنگ با هم قرار دارند. به این معنی که اگر در یک کشور خاص، گروهی از مردم به زبانی صحبت می‌کنند که آن‌را سال‌ها پیش، استعمارگران برایشان به میراث گذاشته‌اند، این گروه، از جامعه‌ی خود جدا افتاده‌‌اند.



مثالی ساده موضوع را روشن می‌کند. در کشور هندوستان با وجود این‌که زبان هندی –به همراه انگلیسی – زبان رسمی است اما تنها ۴۰ درصد از مردم به آن صحبت می‌کنند. در این کشور ۶۰۰ قوم مختلف در کوهستان‌ها، به زبان‌هایی صحبت می‌کنند که اصلاً در مدارس آموزش داده نمی‌شوند. در هندوستان از حدود ۴۰۰ زبان مختلف، تنها ۶۰ زبان در مدارس تدریس می‌شوند.



البته اقدامات مثبتی نیز در زمینه‌ی ارتباط فرهنگ، زبان و هویت صورت گرفته است. امروزه متن‌ها از زبان‌هایی نوشته می‌شوند که پیشتر تنها صحبت می‌شدند. این دقیقاً همان هدفی است که کارشناسان در قالب ”سال جهانی زبان‌ها“ بر آن تأکید می‌کنند.



دویچه‌وله

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

بزرگداشت زبان مادری؛ زبان همچون پاره ای از هويت...

‌شنبه ۴ اسفند ۱٣٨۶ - ۲٣ فوريه ۲۰۰٨

الهه روانشاد

روز ۲۱ فوريه روز بزرگداشت زبان مادری است و امسال اين روز در سال بزرگداشت زبان های گوناگون جهان گرامی داشته می شود.


نهاد جهانی آموزشی، علمی فرهنگی سازمان ملل متحد، يونسکو، از وجود ۶ هزار و ۸۰۹ زبان در جهان خبر می دهد که در ميان آنها، يک صد و ۱۱۴ زبان ايما و اشاره نيز وجود دارد.

اما همه اين زبان ها به يک اندازه مورد استفاده قرار نمی گيرند. ۳۰۰ زبان در اين ميان در ميان جمعيتی اندک رواج دارد و تنها حدود يک ميليون نفر با اين زبان ها سخن می گويند.

زبان چينی ماندارين، اما، گوی سبقت را از ديگر زبان ها ربوده است و پس از آن زبان های هندی، اسپانيايی و انگليسی به ترتيب در رده های بعدی از نظر ميزان استفاده و رواج در کشورها و جوامع گوناگون قرار دارند.

به باور يونسکو، زبان ها، قلب های تپنده زندگی اقتصادی و فرهنگی جوامع هستند.

يونسکو گونه گون بودن زبان ها و فرهنگ ها را بسان تنوع زيست موجودات بر روی کره خاکی يک نياز حقيقی قلمداد کرده، هشدار می دهد که نيمی از زبان های جهان يا در حال از دست دادن غنای خود هستند و يا در روندی تدريجی رو به زوال می روند.

براساس گزارش يونسکو، هر دو هفته، گقتار به يکی از اين بيش از شش هزار زبان جهان متوقف می شود.

اختصاص روزی به بزرگداشت زبان مادری از سال ۱۹۹۹ آغاز شد و امسال روز جهانی زبان مادری در حالی گرامی داشته می شود که مجمع عمومی سازمان ملل متحد، امسال را سال جهانی زبان ها ناميده و مسئوليت اجرايی آن برعهده يونسکو نهاده شده است.

يونسکو زبان های جهان را عرضه کننده سرمايه های بی بديل و ايده های خلاق انسان ها می نامد؛ ايده هايی که در گذر تاريخ، با بهره ورشدن از ميراث های فرهنگی و آداب و آيين های محلی بارور شده اند و از طريق زبان های گوناگون بيان می شوند.

کارشناسان نيز بر اهمييت بسزای زبان مادری و ضرورت حفظ اين گوناگونی تاکيد می کنند.

الهام عدنانی پور، جامعه شناس ايرانی که از کودکی مقيم سوئد است، می گويد که زبان مادری در حقيقت هويت و قدرت است.

خانم عدنانی پور به راديو فردا می گويد:« اهميت زبان مادری برای انسان ها وقتی مشخص می شود که يا در کشور خودشان در اقليت زندگی می کنند و يا اينکه ه عنوان مهاجر در کشوری ديگر زندگی می کنند.»

وی می افزايد:« زبان مادری يک فرد معمولا فقط در حد يک زبان نيست، اين زبان، جزيی از فرهنگ فرد است.»

الهام عدنانی پور می گويد:« زبان از فرهنگ جدا نيست. زبان من را به گذشته خودم وصل می کند و وقتی من اين زبان را فرزندانم ياد می دهم، فرزندانم می توانند به گذشته من راه پيدا کنند. اگر آنها اين زبان را ندانند، فرهنگ و ريشه خود را نمی توانند درک کنند و به همين دليل بسيار مهم است که ما زبان مادری خود را بلد باشيم.»


Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

گزارش رادیو فردا: جمهوری اسلامی و زبان های غير فارسی در ايران

‌شنبه ۴ اسفند ۱٣٨۶ - ۲٣ فوريه ۲۰۰٨
بهروز کارونی

سازمان علمی و فرهنگی ملل متحد، يونسکو، در سال ۱۹۹۹ ميلادی، روز ۲۱ فوريه، دوم اسفند، را روز جهانی زبان مادری اعلام کرد.


يونسکو دراين ارتباط از ملل جهان خواست از طريق تفاهم، مدارا و گفت و گو به حفظ زبان هايی که از نسل های گذشته به ميراث برده اند، کمک کنند.

جمهوری اسلامی ايران در همان سال و در سی امين نشست يونسکو، به نامگذاری اين روز، رای مثبت داد. با اين همه، مقام ها و رسانه های دولتی جمهوری اسلامی در اين روز در باره وضعيت زبان ها ی مادری اقوام گوناگون ايرانی سخن نگفتند و سکوت اختيار کردند.

اصلی برای اجرا نشدن؟

در ايران که کشوری چند قومی و چند زبانی است، بر اساس اصل ۱۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ايران، زبان و خط رسمی و مشترک مردم ايران، فارسی اعلام شده است.

اين اصل قانون اساسی تصريح می کند:«اسناد و مکاتبات متون رسمی و کتب رسمی بايد با زبان و خط فارسی باشد، ولی استفاده از زبان های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه های گروهی و تدريس ادبيات آنها در مدارس، در کنار زبان فارسی، آزاد است.»

آيا اين اصل در ايران و برای اقوام و مردمی که زبان مادری آنها ترکی، کردی، عربی، بلوچی، ترکمنی و ... است، به اجرا در آمده است يا اجرا می شود؟ بسياری از فعالان فرهنگی اقوام گوناگون در ايران چنين اعتقادی ندارند.

عليرضا اردبيلی، مدير مسئول فصلنامه تريبون، چاپ استکهلم، و صاحب نظر در فرهنگ آذربايجان، به راديو فردا می گويد : اين موضوع از زير مجموعه يک مسئله فرهنگی و انسانی به زير مجموعه يک مسئله امنيتی رفته است.

هرچند زبان های غير فارسی در مدارس ايران تدريس نمی شود، اما در نقاط مختلف ايران نشرياتی به زبان غير فارسی منتشر می شود. در برخی از استان ها نيز راديو و تلويزيون جمهوری اسلامی، برنامه هايی به زبان مردم اين مناطق پخش می کند.

رضا حسين بر، سخنگوی جبهه مردم بلوچستان در لندن، در خصوص برخورد جمهوری اسلامی با مقوله زبان مادری اقوام ساکن درايران که به فارسی سخن نمی گويند، به راديو فردا می گويد :«جمهوری اسلامی می خواهد فرهنگ خاص خود را بر تمامی مردم ايران تحميل کند. ا ين فرهنگ، برخلاف آنچه که برخی می گويند، فرهنگ فارس نيست. فرهنگ خود جمهوری اسلامی است که از طريق زبانی که خودشان دوست دارند، می خواهند بر مردم تحميل کنند و در همين ارتباط، بين زبان های مختلف ايرانی تضاد ايجاد می کنند.»

طاهر شير محمدی، روزنامه نگار ترکمن در آلمان، در اين مورد با صاحب نظران ديگر هم عقيده است.

وی به راديو فردا می گويد :«حاکميت جمهوری اسلامی از بدو پيدايش به مسئله زبانی مليت ها و اقوام ساکن ايران به شکل تهديد نگريسته است. يعنی اين مسئله را به عنوان يک گنجينه معنوی و يک امتياز فرهنگی در کشور ايران ارزيابی نکرده است. اگر اين گونه بود، تاکنون اصل ۱۵ قانون اساسی اجرا شده بود.»

معيارهای دوگانه و اقدامات ناکافی؟

برخی از کارشناسان مسايل فرهنگی و قومی می گويند به نظر می رسد معيارهای دو گانه ای در ايران حاکم است.

هرچند زبان های غير فارسی در مدارس ايران تدريس نمی شود، اما در نقاط مختلف ايران نشرياتی به زبان غير فارسی منتشر می شود.

در برخی از استان ها نيز راديو و تلويزيون جمهوری اسلامی، برنامه هايی به زبان مردم اين مناطق پخش می کند.

هرچند، مدافعان حقوق اقليت های قومی اين اقدامات را کافی نمی دانند، اما رهبران جمهوری اسلامی کوشيده اند با کمرنگ نشان دادن انتقادها از بی توجهی به زبان های غير فارسی، بر مولفه های ديگری نظير دين، انقلاب اسلامی، امت واحده اسلامی، يکپارچگی و وحدت ملی و تماميت ارضی و استقلال کشور تاکيد کنند.

چنين رويکردی موجب شده است تا مدافعان حقوق اقليت های قومی، رويکرد و عملکرد جمهوری اسلامی در اين زمينه را مورد انتقاد قرار دهند و از اعمال محدوديت های گسترده در اين زمينه سخن بگويند.

مدافعان حقوق اقليت های قومی می گويند رهبران جمهوری اسلامی کوشيده اند با کمرنگ نشان دادن انتقادها از بی توجهی به زبان های غير فارسی، بر مولفه های ديگری نظير دين، انقلاب اسلامی، امت واحده اسلامی، يکپارچگی و وحدت ملی و تماميت ارضی و استقلال کشور تاکيد کنند.

اعتراض، پيامد اعمال محدوديت

اما تاثير اعمال اين گونه محدوديت ها چيست؟

رضا وشاهی، مسئول سازمان دفاع از حقوق بشر اقليت های قومی ايران، و صاحب نظر در فرهنگ عربی، به راديو فردا می گويد :وضعيت در خوزستان بسيار ناگوار است. يعنی هيچ روزنامه ای که خودجوش باشد و از طرف مردم منتشر شده باشد، وجود ندارد. البته پاره ای از مطبوعات هستند که منتشر می شوند، اما منعکس کننده نظ ر ات حکومت هستند.

پاره ای از صاحب نظران می گويند تدريس نشدن زبان های غيرفارسی در ايران، پيامدهايی زيان بار ب رای فرهنگ و زبان هايی از جمله ترکی، کردی، عربی، بلوچی و ترکمنی خواهد داشت.

سامان رسول پور، روزنامه نگار و فعال حقوق بشر در مهاباد، به راديو فردا می گويد :«تدريس به زبان فارسی و خواندن و نوشتن به زبان فارسی، اساسا هيچ عيبی ندارد و باعث غنی تر شدن فرهنگ مردم ايران می شود ، اما فشار بر اقليت های قومی برای اينکه نتوانند به زبان های خودشان صحبت کنند، منجر به اين می شود که از لحاظ فرهنگی، زبان و ادبيات اين اقوام حتی با خطر نابودی مواجه شود.»

عليرضا اردبيلی درعين هم نظر بودن با آقای رسول پو ر ، از زاويه ديگری به پيامدهای ناشی از محدوديت های زبانی نگاه می کند و می گويد: « حاشيه نشين شدن فرهنگی افراد و احساس بيگانگی افراد به لحاظ فرهنگی، خواه ناخواه به حاشيه نشين شدن بخش بزرگی ازجامعه در اقتصاد و توليد می انجامد که اين موضوع در فقر وحشتناک اقتصادی جامعه نشان می دهد که آن را در وضعيت کشورهايی مثل ايران مشاهده می کنيم.»

اعمال محدوديت ها بر اقوام ايرانی که به زبان های غيرفارسی سخن می گويند، بويژه در ساليان اخير، اعتراض هايی را به دنبال داشته است.

شماری از اين اعتراض ها در برخی از شهرهای استان های آذربايجان شرقی و غربی و اردبيل و نيز استان خوزستان با برخورد شديد امنيتی – قضايی جمهوری اسلامی مواجه شده است.

آقای وشاهی دراين مورد اوضاع در مناطق گوناگون ايران را بسيار بد توصيف می کند و می گويد:« هنوز اعدام ها به خاطر درگيری های حدود سه سال پيش در شهر اهواز ادامه دارد، در منطقه آذربايجان، آقای لسانی از فعالان حقوق زبانی و فرهنگی را به زندان ابهر منتقل کرده اند، درکردستان برای هيوا بوتيمار و عدنان حسن پرو، دو روزنامه نگاری که در مسايل فرهنگی قلم می زدند، حکم اعدام صادر شده است و آقای يعقوب مهرنهاد، روزنامه نگار و فعال حقوق مدنی در بلوچستان به اعدام محکوم شده است.»



Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

سازمان دفاع از حقوق بشر در ترکمنصحرا: آموزش به زبان مادري ابتدائي ترين و اساسي ترين حقوق يک انسان

شنبه ۴ اسفند ۱٣٨۶ - ۲٣ فوريه ۲۰۰٨
21 فوریه هر سال روز جهانی زبان مادری از سوی سازمان ملل و یونسکو گرامی داشته می شود. سازمان ملل و یونسکو سال 2008 را نیز سال زبان اعلام کرده اند. به همین مناسبت در نقاط مختلف جهان مراسم متعددی برگزار خواهد شد و از دولت هائی که به اقلیت های ساکن کشور خود اجازه تدریس به زبان مادری نمی دهند هشدار داده خواهد شد. زیرا این دولت ها حقوقی را پایمال می کنند که جامعه جهانی آن را به رسمت شناخته است.

در منشور زبان مادری که توسط سازمان یونسکو تهیه و تصویب شده، (مطابق بندهای سه گانه این منشور) آمده است: "همهء شاگردان مدارس باید تحصیلات رسمی خود را به زبان مادری خود آغاز کنند". "همهء دولتها موظف هستند که برای تقویت و آموزش زبان مادری کلیهء منابع، مواد و وسایل لازم را تولید و توزیع نمایند". "برای تدریس زبان مادری باید معلم به اندازهء کافی تربیت و آماده شود ... زیرا تدریس به زبان مادری وسیله ای برای برابری اجتماعی شمرده می شود".
به همین سبب یونسکو و سازمان ملل اکنون سالهاست برای حراست زبانهایی که تحت فشار و ممنوعیت قرار گرفته اند، به دولت ها فشار می آورد و به آنها هشدار می دهد که به زبان مادری اقلیت های ساکن کشور خویش احترام بگذارند.
جمهوری اسلامی ایران با پذیرش و الحاق قوانین بین المللی، اصولی را نیز در قانون اساسی کشور گنجانده که در آن حق تدریس بزبان مادری را به رسمیت می شناسد. ولی با گذشت سه دهه این اصول به مرحله اجرا درنیامده. در اصل 15 قانون اساسی کشور آمده است: ..... استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‌های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس، در کنار زبان فارسی آزاد است.“
حال این اصول قانون اساسی کشور 29 سال است که جامه عمل نپوشیده است و مناطق ملی کشور در آرزوی عملی شدن این اصول قانونی هستند.
حق تدریس به زبان مادری می تواند نخستین گام جهت چاره جوئی به مشکلات اساسی این مردم باشد.
سازمان دفاع از حقوق بشر امیدوار است که در سال 2008 که سال زبان اعلام شده مقامات نظام جمهوری اسلامی بالاخره تصمیم بگیرند که این اصول را اجرا کنند.

سازمان دفاع از حقوق بشر در ترکمنصحرا
21 فوریه 2008 برابر با دوم اسفند 1386
منبع سایت سازمان دفاع از حقوق بشر در ترکمنصحرا
منبع: اؤیرنجی

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

اخبار روز جهانی زبان مادری از وبلاگ آذربایجان اؤیرنجی حرکاتی

جمعه ٣ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۲ فوريه ۲۰۰٨
شعار یاشاسین آذربایجان در آسمان زنجان
اورمو شهری- اسفندین ایکیسی 1386
Tebrizde fovqulade hal
آذربایجان اؤیرنجی حرکاتینین" دؤنیا آنا دیلی گؤنؤ" حاققیندا بیلدی
خبر از تبریز
آخرین خبراز تبریز
Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

روزجهانی زبان مادری و بازداشت فعالین آذربایجانی

جمعه ٣ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۲ فوريه ۲۰۰٨
کمیته دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان - آسمک:

در پی پخش گسترده اعلامیه های دعوت به شرکت در تظاهراتهای روز جهانی زبان مادری در آذربایجان٬ امروز دوم اسفند ۱۳۸۶ ٬ شهرهای مختلف آذربایجان مملو از مأمورین نیروی انتظامی و امنیتی٬ مقاومت بسیج ٬ لباس شخصی٬ پلیس ضد شورش مجهز به سپر٬ باتوم و ماسك ضد گاز بود.


در برخی از شهرستانها از جمله اورمیه (خیابان امام و خیام)٬ نقده (چهار راه امام)٬ تبریز (راسته کوچه)٬ اردبیل (میدان شریعتی) و زنجان (سبزه میدان) مأمورین به سوی مردم حمله کرده اند.

بنا به اخبار رسیده از شهرهای اورمیه٬ نقده و زنجان دست کم ۱۵ نفر در این شهرها بازداشت شده اند.

اخبار بازداشتها:

رضا داغستانی مدرس زبان ترکی٬ وبلاگ نویس و روزنامه نگار آذربایجانی حوالی ظهر امروز دوم اسفند ۱۳۸۶ در پی یورش مأمورین وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران به منزل او در اورمیه دستگیر شد.

ماموران امنیتی هنگام بازداشت این فعال ۲۷ ساله آذربایجانی٬ کامپیوتر٬ تعدادی سی دی و مجله دانشجویی متعلق به او را ضبط کرده اند. خانواده داغستانی از محل بازداشت وی اطلاعی ندارند.

رضا داغستانی صاحب امتیاز و مدیر مسئول نشریه دانشجویی "چنلی بئل" است که در دانشگاه پیام نور نقده منتشر می شود. نوشته هایی از او در نشریات آذربایجان غربی از جمله دوهفته نامه "فردای ما" و هفته نامه های توقیف شده "صدای اورمیه" و "ندای سولدوز"(نقده) منتشر شده است. رضا داغستانی دانشجوی ترم آخر رشته روانشناسی دانشگاه پیام نور نقده٬ همچنین مدرس زبان ترکی در این دانشگاه می باشد. او اهل شهرستان نقده و ساکن ارومیه است.

همچنین آشیق عسگر ساعد استاد آواز اورمیه ای در پی احضار اداره اطلاعات٬ صبح امروز به بازداشتگاه اطلاعات اورمیه واقع در ۹ پله (دوققوز پله) مراجعه کرده است. احتمال بازداشت او در بازداشتگاه ۹ پله بسیار زیاد است. این هنرمند جوان که از "انجمن آشیقهای آذربایجان" در باکو و "کانون فرهنگی آتاتورک" در تورکیه لوح تقدیر دریافت کرده٬ در ماههای گذشته نیز سه بار به اداره اطلاعات احضار و در خصوص آهنگهای ملی آذربایجانی که در مراسمهای مختلف اجرا می نماید٬ تهدید شده است. آشیق عسگر فرزند استاد با سابقه سبک آشیقی اورمیه آشیق بولود می باشد.

این بازداشتها در حالی صورت می گیرد که٬ مأموران امنیتی جمهوری اسلامی ایران٬ تدابیر امنیتی ویژه ای رابرای جلوگیری از تظاهرات ویژه روز جهانی زبان مادری در شهر مرزی ارومیه بکار بسته بودند. امروز خیابانهای اطراف اداره کل آموزش و پرورش ارومیه تحت کنترل نیروهای ضد شورش مجهز به سپر و باتوم و ماسك ضد گاز بوده است.

بنا به اخبار رسیده از شهر اورمیه در روزهای اخیر دست کم ۴ نفر دیگر به دلیل پخش اعلامیه های دعوت به شرکت در تظاهرات توسط نیروهای امنیتی دستگیر شده اند. یکی از دستگیر شدگان به نام مهدی نوری در مغازه ساندویجی خود واقع در بازارباش اورمیه بازداشت شده است. اسامی سایر دستگیر شدگان هنوز مشخص نشده است.

از وضعیت شهرام مرادی که روز ۲۶ بهمن ماه در زنجان و هنگام پخش اعلامیه بازداشت شده است خبری در دست نیست.

پنج‌شنبه ۲ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۱ فوريه ۲۰۰٨

علیرضا جوانبخت

سخنگوی کمیته دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان-آسمک

quluncu@gmail.com

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

اخبار جدید از ارومیه

جمعه ٣ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۲ فوريه ۲۰۰٨

اورمونيوز( روز جهانی زبان مادری - دوم اسفند ۱۳۸۶- ساعت ۱۹:۳۰):
- حدود ۲۰۰ نفر از نيرو هاي ضد شورش مجهز به سپر و باتوم و ماسك ضد گاز در كوچه مخابرات اروميه (موازی با خیابان خیام و محل تجمع جوانان شهر) مستقر هستند.

- جمع كثيری از نيرو های ضد شورش در داخل حياط اداره آموزش و پرورش به صورت آماده باش حضور داشته و اين ساختمان را در محاصره خود دارند.
- خيابان عطائي و پل عطائي مملو از مامورين لباس شخصي ميباشد.
- خودروهاي نيروي ضد شورش و اتوباس هاي پليس براي نگه داري دستگير شدگان احتمالي در پاركينگ هتل رضا آماده نگه داشته شده اند.
- تعداد زيادي از بسيجيان در داخل مسجد اعظم مستقر هستند٬ و در مسجد نيز بر روی عموم بسته است.
- نيروهاي لباس شخصي در خيابان امام و چهارراه خيام در دسته هاي۳-۴ نفري در حال تردد و قدم زدن هستند.
- پليس يونيفرم پوش در تمام طول خيابان امام مانع از تجمع مردم و به خصوص جوانان ميشود.
- پياده روهای خيابان امام و عطائی رفته رفته مملو از جمعيت ميشوند. به طوری كه اين تجمع با روزهای پيشين فرق اساسي و چشم گيري دارد.
- حدود ۱۰دستگاه موتور ضد شورش به طور دائم در طول خابان امام تردد ميكنند.
گزارشات بعدي متعاقبا ارسال خواهد شد.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

مانور قدرت یگان ویژه در اورمیه

جمعه ٣ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۲ فوريه ۲۰۰٨

اورمونیوز(دوم اسفند ۱۳۸۶): به گزارش خبرنگار اورمونیوز از شهر اورمیه یگان ویژه نیروی انتظامی برای ایجاد رعب و وحشت در مین مردم در خیابانهای اورمیه به نمایش قدرت می پردازند.

دیروز یکم اسفند حوالی ساعت ۵ عصر خودروها و موتورهای مخصوص ضد شورش به جولان در خیابان های امام٬ طائی٬ میدان مرکز٬ طالقانی و میدان ایالت پرداختند.

از صبخ امروز نیز جو پلیسی بر شهر حکم فرماست، نیروهای لبلس شخصی در دسته های 4 -5 نفره در مقابل استانداری٬ فرمانداری و آموزش و پرورش در حال قدم زدن هستند.

موتور سواران نیروی ضد شورش بار دیگر حوالی ساعت ۱۱ صبح درخیابانهای امام، خیام و عطائی ظاهرشدند. صبح امروز نیز هلی کوپتر ویژه نیروی انتظامی چندین بار اقدام به پرواز در ارتفاع بسیار پایین در آسمان شهر اورمیه کرد.


Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

اینجا زنجان: اگرچه حکومت نظامی بسیار گسترده است اما عزم ما جدی تر است

پنج‌شنبه ۲ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۱ فوريه ۲۰۰٨
اویرنجی نیوز: ساعت 16:40 دقیقه پنج شنبه دوم اسفند 86 روز جهانی زبان مادری

کلیه نیروهای نظامی و انتظامی و بسیجی و اطلاعاتی در آماده باش کامل بسر می برند.

نیروهای نظامی و امنیتی حضور بسیار گسترده ای در خیابانهای مرکزی شهر، سبزه میدان، میدان انقلاب، سعدی وسط و همه خیابانهای منتهی به آنها حتی بلوار آزادی و امیرکبیر و چهارراه سعدی و بازار زنجان دارند. خیابانهای زنجان مملو از چکمه پوشان نظامی است که با تجهیزات کامل برای سرکوب خروش ملی زنجان در صحنه حاضر می باشند. تمامی فعالان و دانشجویان و جوانان و ملت بزرگ زنجان با حضور قوی و چشمگیر در اطراف سبزه میدان و خیابانهای منتهی به آن منتظر فرصتی برای تجمع و اعلام خواسته های خویش هستند. ولی شهر به طور غیر قابل باوری از ماموران پر شده بطوریکه قدم به قدم خیابانهای اصلی شهر را در بر می گیرند. بجز ماموران نظامی حضور بیش از چهار گردان لباس شخصی از نیروهای سپاهی و بسیجی و اطلاعاتی که با تجهیزات ویژه در صدد شناسایی فعالان ودستگیری هستند، نیز قابل تامل است. همچنین تمامی مراکز حساس شهر بویژه اطراف سبزه میدان بطور کامل با دوربین های متعدد فیلم برداری میشود. از تجمع بیش از دو نفر به شدت برخورد میشود و هر گونه استفاده از موبایل یا حتی در دست داشتن دوربین عکاسی یا فیلم برداری نیز ممنوع بوده و شدیدا کنترل و برخورد میشود.

گزارشهای تکمیلی متعاقبا ارسال خواهد شد.


Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

پيام دبير کل يونسکو براي روز جهاني زبان مادري در سال 2008

پنج‌شنبه ۲ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۱ فوريه ۲۰۰٨

نهمين سالگرد روز جهاني زبان مادري در 21 فوريه 2008 به علت نامگذاري اين سال از جانب مجمع عمومي سازمان ملل به عنوان سال جهاني زبانها از اهميت ويژه اي برخوردار است که مسئوليت هماهنگي هاي آن بر عهده يونسکو قرار گرفته است.


بنابراين روز جهاني زبان مادري امسال فرصت مناسبي است براي احياي زبان هايي که در معرض نابودي قرار دارند.

زبان ها نقش حياتي درهويت و همزيستي مسالمت آميز انسان ها ايفا کرده و عامل موثري درحرکت به سوي توسعه پايدارو ايجاد توازن منطقه اي و جهاني مي باشند.

سواي نگاه هاي علمي و تخصصي، زبان ها در بطن جامعه، اقتصاد و فرهنگ قرار دارند. و اين دليل انتخاب شعار "اهميت زبان، Language matter" از جانب يونسکو براي اين سال مي باشد.

زبان ها نقش برجسته اي در نيل به اهداف شش گانه آموزش همگاني (EFA) و اهداف هزاره که سازمان ملل متحد در سال 2000 تصويب کرده، دارند. زبان ها در ايجاد تنوع فرهنگي، مبارزه با بيسوادي، کيفيت آموزش من جمله آموزش به زبان مادري در سال هاي اوليه تحصيل اهميت خود را بيشتر نشان مي دهند. تا جايي که ميتوان گفت زبان ابزاري براي ترغيب عمومي جهت دستيابي به خلاقيت، توسعه اقتصادي وحفظ دانش عمومي مي باشد.

در رابطه با روز جهاني زبان مادري اينجانب درخواست دارم، اهميت تنوع زباني و چند زباني در آموزش، سيستم هاي قضايي و اداري، امورات فرهنگي، رسانه ها، فضاي مجازي و تجارت مد نظر قرار داده شود. مي بايستي تمام اعضاي سازمان ملل، تمام کشورها، هم پيمانان و دوستان يونسکو براي نشان دادن " اهميت زبان، Language matter"متحد شوند.

منبع خبر:سايت سهند

http://sahand.freehostia.com/

با همكاري وبلاگ سهند سسي

لینک های مرتبط:

International Mother Language Day: languages matter!
21 February, International Mother Language Day: languages matter

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

Iran: Prisoners of conscience/ torture

Iran: Prisoners of conscience/ torture
Download: HTML PDF

Index Number: MDE 13/027/2007

Date Published: 9 March 2007

Categories: Iran, Middle East And North Africa, Middle East And North Africa

Eight Iranian Azerbaijani cultural and linguistic rights activists (Esma'il Javadi, Ebulfezl Alilu, Ramin Sadeghi, Qahreman Qanbarpour, Adel Allahverdipour, Jelil Qanilu, Safar Ali Kho'ini and Ja'far Haqnazari were arrested at around the time of peaceful demonstrations marking the 21 February International Mother Language Day, intended to celebrate linguistic diversity. They were arrested in various towns and cities in Iranian Azerbaijan. Amnesty International considers them prisoners of conscience, detained solely for the peaceful expression of their conscientiously held beliefs and their right to freedom of association.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

مباني دستور زبان توركي آذربايجاني

پنج‌شنبه ۲ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۱ فوريه ۲۰۰٨

قایناق: گجیل

انتخاب متون و نويسنده : گجيل
( با تشكر از نيسگيل كه تا قسمت 12 اين مطالب را تهيه كردند. )

منبع : مباني دستور زبان تركي آذري ، نوشته : م.ع.فرزانه ، چاپ :1358 ، انتشارات فرزانه
× به علت قديمي بودن منبع مورد استفاده استاندارد هاي جديد نوشتاري زبان تركي با الفباي عربي كه در سال 1380 به تصويب رسيده اند در اين مبحث ذكر نشده اند.براي آگاهي يافتن از اين استاندارد ها اينجا را كليك كنيد:
مصوبات سمينار اورتوگرافي تركي - 1380 (به تركي)

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

اؤلن واؤلمكده اولان ديللرين غريبليك آغيتي

پنج‌شنبه ۲ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۱ فوريه ۲۰۰٨

ترجومه ائده ن : ائلشن اوريادلي
elshan_oryadli@yahoo.com

بورادا اوديلده دانيشارديلار*
تهلوكه يه دوشموش ديللرين آراسيندا يولچولوق ( گزمك)

يازاري : مارك آبلي
يايين ائوي : هاينمن يايين ائوي

صحيفه سايي : 322

بيز اؤز ديليميزي الده ن وئرمكده ييك ؛ اينديليكده دونيادا ياخلاشيق آلتي مين ديلده دانيشيلير ، آمما ياشاديغيميز يوز ايللي يين سونونا ده ك بو ديللرين ياريسي آرادان گئده جكديلر . - دئمك هر ايكي هفته ده بير ديل -. مارك آبلي اؤز اينسانسل و ماراغلي كيتابيندا ، بعضي تهلوكه ده اولان ديللر حاقدا دوشونه ره ك ، اينسان اؤز اوشاغليق ديلي نين آرادان گئتمه سيني گؤردوكده نئجه بير دويغودا ياشاييب و داشييا بيلرمي ؟‌ ! دئيه سورور. او بير آووسترالييا يئرليسي ايله گؤروشور كي ، كئچميشده ايسه اونون ديلنده دانيشانلارين سايي مين نفرده ن آرتيق اولمازميش . ( بو سايدا آدامين او ديلين ديري قالماسي اوچون يئترليدير ) آمما ايندي بو ديل آرادان گئتميش سا ييلير. او آدامين باجيسي ايسه بو ديلده دانيشير،آمما اونلارا بير طايفاسال ياسايا گؤره يئني يئتمه ليك دؤنه مي بيتديكده ن سونرا گؤروشمك ايمكاني وئريلمير . بو كيتابين ان آجي وكدرلنديريجي ياشانان آنلاردان بيري ده ، بير توتوقوشونون (طوطي ) دانيشديغي ديل اينسانلار آراسيندا آرادان گئتمه سيديرو اونون دانيشديغي ديلي اينديكي يييه سي ( صاحيبي ) باشا دوشمور .

بو آرادا اينگيلس ديلي گونبه گون گليشيب گوجلنمكده دير . اينگيليس ديلي ياخلاشيق دؤرديوز ميليون اينسانين يئره ل ديليدير وبير ميليارد ياريم اينسان ايسه بوديلي بير يابانجي ديل كيمي بيليب دانيشماقدادير . بعضيلري ايسه ، هر بير ايشه ال وورماقلا بو ديلي اؤيره نمه يه جان آتيرلار. مارك آبلي اؤز راپوروندا چوخلو اوزگونلوكله آرتيريركي ، گونئي كوره جومهوريتينده بعضي وارليلار كؤرپه اوشاغلاري اينگيليس ديليني داها ياخشيراق قونوشماسي اوچون اونلارين ديللرينده پلاستيك جراحليق عملياتي آپاريرلار .



باشقا يئرلرده يارارلي اولمايان ديللرين اؤيره نمه سي ، بلكه ده واختي بوش يئره الده ن وئرمك آنلامينا گليب چيخير . بير ديلين قورونوب ساخلانيلماسي نه اوچون گره كلي و يارارليدير ؟ ! يازار اؤز اثرينده ديللرين قورونوب ساخلانيلماسي اوچون بير چوخ نده نلرو سورولار ايره لي سورور . مثلا او سورور فئعل اوزره چوخ دولاشيق و آزاجيق اسملرله اولايلاري دنگه لي دوروملاردا دئييل بلكه ده ، ده ييشيكلي دوروملاردا آچيقلاييب آنلاتماغا گوجو اولان بير ديلين آرادان گئتمه سيني كيمسه سئوه ر مي ؟ ! يازار اؤز اثرينده برئزيليانين ماراغلانديريجي بير ديليند ه ن سؤز آچير كي ، او ديلده اؤنجه مفعول سونرا فاعيل گتيريله ره ك ، جومله قورولور . اؤرنك اوچون ، «‌ كيشي قافلاني توتدو » جومله سينده بير قهرمانين قهرمانليغيني آچيقلاماق ايسته مير ، بلكه او جومله بيزيم ديليميزه ترجومه اولدوقدا « قافلان كيشيني توتدو » آنلاميني يئتيرير . او ديلده دانيشانلارين فيكرينجه بيز ترسينه دانيشيريق .



گونئي دوغو آسييا ديللري نين بيرينده ، «‌ سونونجو كره اولاراق عاشيق اولدوم » و سئوديكلرينه اؤز سئوگيلريني گؤسترمه لريني قيسسا بير سؤزجوكله آنلاديرلار . يازار بو حاقدا ، اينسان بؤيله بير سؤزجوكلره توتوشدوقدا ، بو ديللري قاچيرماق اولارمي ؟ ! دئيه سورور .

او يازير؛ ديللرده اولان سؤزجوكلريالنيزآغيزلاردا دولانان صيرف يئني سسليلر دئييلديرلر بلكه ، سؤزجوكلر بئيينلرده جانلانان يئني دوشونجه لر ومفكوره لرديرلر . آمما سؤز قونوسو سؤزجوكلرله أيلنمكده ن داها ايره لي وداها گئنيشدير . بو ديللر سيياسال اؤنمده داشي ييرلار .بير محكمه ده يئره ل اينسانلار بير بؤلگه يه اؤز باغليليقلاريني ايثباتلاماق اوچون ، اوز ديللرينده بير باتلاغين آديني بيلمه لري يئترليدير . اؤرنك اوچون آمئركا-نين يئرلي اهاليسي-نين ديلينده مكتبلرده دانيشماق ياساق اولاراق بو ديلده دانيشانلارين جزالانديريلماسي-نين دولايي سيلا او ديل آرادان گئتميشدير.

اؤلمكده اولان ديللرين بيري ده « يوچي» ديليدير، يالقيز قالميش بيرديل كي ، باشقا ديري ديللرله هئچ بير باغليليغي يوخدور. بو ديلده دانيشانلاريالنيزجا بو آلاندا آراشديرما آپاران سوسيولوژيست-ين ماساسي-نين اطرافيندا توپلاشان آغ ساققالي قوجالاردير.

آغ ساققاللاردان بيريسي « بيزيم ديليميز آرادان گئتديكده ن سونرا ،حؤكومت يوچي آدلي بير طايفانين هئچ واخت اولماماسيني دئيه بيلر ؛ دئيير : »

بريتانيادا مارگارئت تاچئر وئلز اهاليسي نين رأييني قازانماق اوچون ، وئلز ديلينده بير تيليويزيا كانالي نين آچيلماسينا دايير سؤز وئريبميش . آمما ايقتيدارا چاتديقدان سونرا اؤز سؤزونه صا حيب چيخماما سي نين دولايي سيلا وئلزين ميللتچي پارتياسي نين ليدئري آجليق آكسيياسي كئچيرمه هده له مه سي نين آردينجا سؤزو گئده ن كانال آچيلميشدير .

بير ديلي قورويوب ساخلاماق اوچون بلكه ده تعصوبلو اولماق گره كدير . مودئرنلشميش عئبري ديلي نين باريشماز ياراديجيسي ائليزئر بئن يهودا ، حيات يولداشييلا اونون بو ديلي بيلمه مه سينه رغما بو ديلده ن باشقا بير ديلده دانيشماغا راضي دئييلدي . او ائوينده كي حئيوانلاري ائركك -ديشي سئچه ره ك اوحئيوانلارين بالالارينا عئبري ديلينده ائركك - ديشي آنلاميني بيلمه يه ايمكان ياراتدي . او بو اسكي ديلي مودئرنلشديرمك اوچون ، غئيري دينسل ايشلملره يئني سؤزجوكلر ياراتدي . آمما ايندي تهلوكه ده اولان ، ييديش ديليدير . [ ييديش ، آوروپا يهوديلري نين ديليدير كي ، آلمانجايا ياخين بير ديلدير . چئويره ن ]

يازارين دانيشيق آپارديغي بير خاخام - ين فيكرينجه ، ييديش ديلي ايسراييل- ين اولوسال ديلي سئچيلسه يدي ، او اؤلكه نين اهاليسي اخلاقيات باخيمدان يوموشاق و ايستي قانلي اولماسينا گتيريب چيخارا بيلردي . شاعير روزئنفارب **اوچون ييديش ديلينده يازيب ياراتماق بو ديله وفالي قالماق آماجي داشي يير، سانكي نازيسم بو ديله سون ضربه ني ائنديره بيلمه ميشدير .
عئبري ديلي بوتون يهوديلرين اورتاق ديلي اولماسي-نين دولايي سيلا سييونيستلربو ديلي اولوسال ديل كيمي اولاراق سئچميشلر. يهودجا ، عرب يهودجا و فارسجايا رغما ، عئبري ديلي بؤلگه سل بير ديل دئييلديرو ايندي يهوديلرين بوتون بؤلگه سل ديللري آرادان گئتمه ك اوزره دير .

يازارين فيكرينجه ، ديللرين چئشيدلي لي ييني ، بيتگيلرين و حئيوانلارين چئشيدلي لييي كيمي ده يرلنديرمه ليدير . او چوخ هيجانلا ، بيرچوخ نده نلر گتيره ره ك ، بلكه ده بيزيم چاغيميزين اصلي ساواشلاري ديللري اؤلومده ن قورتارماق آماجييلا باشلاناجاغيندان سؤز آچير ؛ باشقا سؤزله ، كوره سللشمه ، اريمه وآرادان گئتمك گئنيش بير سويه ده يارانان بير گزه گن (سياره ) ده چئشيدليليكلري قورويوب ساخلاما ساواشلارين باشلانيلماسي .

Spoken Here : Trvel Among Threatened , by Ably ,Heinemann , 322 *
C.Rosenfarb**

مقاله نين مؤلليفي سامانتا ائليس گاردين هفته لي يي نين 2004-جو ايل فئورال آيي نين 19 وندان آلينميشدير .

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

اعلام موجودیت کانون زبان و فرهنگ “دمو”

پنج‌شنبه ۲ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۱ فوريه ۲۰۰٨

بیانیه شماره یک؛29 بهمن‌ماه 1386

نهادی در راستای پیگیری مطالبات زبانی و فرهنگی ملت آذربایجان

تاریخچه:

پس از نخستین کنگره‌ی “زبان مادری” در دوم اسفندماه سال 1382 در تبریز که قطعنامه‌ی آن به امضای 3333 نفر رسید، گروهی از فعالین کنگره، به همراه دبیر آن، مسئولیت نشر و پیگیری مفاد قطعنامه را برعهده گرفتند. و چندین مجلد از متن قطعنامه به زبانهای مختلف و به‌ همراه امضاهای مربوطه به بسیاری از نهادها و مراجع ذیربط داخلی و بین‌المللی، ارائه شد. نشر و پیگیری‌های بعدی آن قطعنامه طی سال بعد نیز ادامه یافت (که گزارش مربوطه بموقع به اطلاع عموم مردم رسیده‌است). این سلسله پیگیری‌ها در رابطه با قطعنامه‌ی دومین کنگره‌ی زبان مادری در دانشگاه علم‌وصنعت تهران و نامه‌های سرگشاده دیگری که در همین رابطه نوشته شده بودند نیز مستمرا در طول چهار سال اخیر ادامه یافت.

دست آخر همزمان با انتشار نامه‌ی “فردا ممکن است خیلی دیرباشد” در دیماه امسال هئیت پیگیری این نامه که درعین حال نیز از مسئولین پیگیری قطعنامه‌های فوق‌الذکر بودند، برای اینکه این اقدامات روالی سیستماتیک داشته باشد، اقدام به تاسیس گروهی تحت عنوان کانون زبان و فرهنگ (دیل، مدنیت اوجاغی) که به‌اختصار “دمو” نامیده می‌شود، نمودند.

طبعا فعالین کانون نمی‌توانند هیچ تضمینی در به نتیجه رساندن سریع اقداماتشان به مردم بدهند، اما نهایت سعی و تلاششان را در توضیح حقانیت مطالبات مردم و حداکثر همت خویش را در نشر آگاهی همگانی از حقوق زبانی و فرهنگی به عمل خواهندآورد و ایمان دارند که استمرار فعالیت‌های کانون دست کم در درازمدت اثرات مثبت خویش را (ولو به‌طور غیرمستقیم) در تحقق این مطالبات برجای خواهد گذارد.


اهداف و شیوه‌های فعالیت”دمو”:

کانون زبان و فرهنگ “دمو” در طرح ونشر و پیگیری مطالبات برحق مردم خویش تشکیل شده و زمینه‌ی اصلی فعالیت خویش را نیز (از میان انبوه مسائل مختلف اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی و فرهنگی)، حیطه‌ی “زبان و فرهنگ” تعریف کرده‌است.

دمو سعی خواهد کرد در چارچوب قوانین جاری، با هدف دفاع از حقوق زبانی و فرهنگی اقوام ایرانی و رشد و گسترش آن در قالب فعالیتهای زیر گام بردارد:

1- پیگیری کلیه‌ی نامه‌های گروهی که در راستای مطالبه با حقوق زبانی و فرهنگی صادر شده از طریق مراجعات حضوری و مکاتبات اداری با مجلس، قوه قضائیه و وزارتخانه‌ها و نهادهای و هر مراجع ذی‌صلاح دیگر

2- تشکیل همایش‌ها، کنگره، کنفرانس و سمپوزیوم در زمینه‌های مسائل مربوط به زبان و فرهنگ

3- تهیه و انتشار بیانیه و گزارش به مناسبت‌های مختلف در راستای مدافعه از حقوق زبانی و فرهنگی مردم

4 - ايجاد تفاهم، وحدت در بین مردم جهت توسعه اقتصادي و اجتماعي ، سیاسی و فرهنگی جامعه

5- دفاع از حقوق فرهنگی کودکان در بهره‌مندی از زبان مادری

6- ارائه گزارشهایی از عملکرد کانون از طریق بیانیه‌ها و ترتیب دادن مصاحبه با رسانه‌های جمعی

و…..


اعضای مؤسس:

اعضای مؤسس “دمو” عبارتند از خانم‌ها: شهناز غلامی، ژیلا محمدخانی، شهین حیدری و سمیّه فلاحیان و آقایان منوچهر عزیزی، حمید ‌شافعی، ‌علیرضا صرافی، حسن‌ راشدی، اکبر آزاد، سعید موغانلی و علی رضائی .

بدیهی است پس از تاسیس کانون “دمو”، هئیت موسس آن منحل شده و اداره امور را منتخبین اولین مجمع عمومی بر عهده می‌گیرند.

***

قابل ذکر است کلیه‌ی شهروندان فرهیخته‌ای که علاقه‌مند به حفظ و اشاعه‌ زبان و ادبیات و فرهنگ مادریشان بوده و مفاد اساسنامه‌ کانون “دمو” را بپذیرند،مي توانند به عضویت آن درآیند و در راستای تحقق اهداف آن قبول مسئولیت نمایند.

قابل ذکر است که نحوه‌ی مراجعه به کانون جهت ارائه‌ی عضویت و …. عنقریبا به اطلاع خواهد رسید.


روابط عمومی کانون زبان و فرهنگ “دمو”

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

روز جهاني زبان مادري گامي ديگر...- اولوس

پنج‌شنبه ۲ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۱ فوريه ۲۰۰٨

رويکردهاي منطقي و علمي مشاهده شده در بستر مبارزاتي جنبش ملي - دمکراتيک آذربايجان جنوبي در چند ماه اخير حاصل تلاش هائي است که بيشتر از سوي نيروهاي ملي منفرد و دمکرات به عرصه آمده است.

اين دوستان در چند ماه اخير مجبور به تحمل فشار مضاعفي گرديده اند تا فضاي مبارزاتي را عقلاني تر نموده و عرصه را بر بينش هاي جزمي تنگ تر نمايند. زيرا آنان بروشني مسئوليت خطير جنبش را درک نموده اند. جنبش ملي – دمکراتيک آذربايجان جنوبي در شرايط کنوني با حاکميتي مبارزه مي نمايد که جهان در مقابله با آن بنوعي خلع سلاح گرديده است و شکست آن در مقابل جنبش در سطحي جهاني مرگ نهائي واپس گرائي را رقم خواهد زد. جنبش ملي در راستاي دستيابي به پيروزي نهائي محکوم و مجبور به نهادينه نمودن مفاهيم دمکراسي و پلوراليسم مي باشد. تجربه زنده و گوياي تاريخ معاصرمان دليلي است محکم بر اثبات ادعايمان. آن زماني که اراده فرد بر اراده جمع غلبه يافته شکست جنبش هاي در جريان عينيتي کاملا فيزيکي و قابل لمس را به نمايش گذارده است و در مدت زماني حتي کوتاه که اراده جمع حاکم گرديده پيروزي هاي بسياري را شاهد گرديده ايم. جاي بسي تاسف است که وظيفه اصلي احزاب و سازمانهاي سياسي را نيروهاي منفرد بر دوشان خود حمل مي نمايند. شرح و بسط تاکتيک هاي مبارزاتي مجزا و متفاوت در چهارچوبه وظايف نيروهاي سياسي است که با درک منطقي و روشن خود از استراتژي عمومي مي تواند تحقق پذيرد. تفاوت تاکتيک ها فضاي مبارزاتي را نه تنها آلوده نمي نمايد بلکه آنرا پر بارتر نيز مي سازد. حاکميت ديالوگ و تبادل افکار بر فضاي مبارزاتي زمينه ساز شکست ناپذيري جنبش بوده و خواهد بود. اگر احزاب يا گروههاي سياسي قابل طرح و حقيقي در فضاي مبارزاتي حضور داشتند، نيروی سازنده و عظيم عناصر منفرد با توجه به توانائي هاي فردي اين عزيزان بيشتر روي مسائل راهبردي و استراتژيک متمرکز مي گرديد. مديريت استراتژيک نيازي است حياتي که جنبش در جريان ملي بدان نياز داشته و خواهد داشت چرا که مبارزات جنبش ملي آذربايجان جنوبي بر خلاف تصور بعضي از دوستان با دستيابي به حق تعيين سرنوشت پايان نمي پذيرد. بازبرپائي حاکميت ملي تنها قدمي است ابتدائي که در مسير تکاملي خود وظايف متعدد و بسياري را به عرصه خواهد آورد. حاکميت ملي آذربايجان جنوبي بايد که تجلي اراده ملت ترک آذربايجان باشد و اراده ملت آذربايجان تداعي کننده عينيت يابي منافع ملي سرزمين و ملت مي باشد نه منافع فردي و گروهي. با چنين درکي مجموعه فعالين و گروهها را به بازبيني و بازنگري در افکار و آراء خود فرا مي خوانيم. نياز مرحله کنوني جنبش عموميت يابي حقايق برخواسته از جنبش ملي مي باشد و بس.

جنبش ملي آذربايجان جنوبي شکل خاصي از مبارزات توده اي مي باشد که قابليت انعطاف بي نظيري را باخود حمل مي نمايد. مدرن بودن و رويکرد علمي - منطقي جنبش خصلتي است ذاتي که برخواسته از تجارب گرانبهاي تاريخ معاصر مي باشد. جنبش ملي مصرّ به پيروزي است و در راستاي رسيدن به آن تنها راه منطقي را گزينش نموده است. جايگاه اشخاص و گروهها به خوبي تعريف و ارزش دهي منطقي به نيکي نهادينه گرديده است. با ديدي واقع بينانه و بدور از بغض مي توان تجلي آنها را در تمام عرصه ها شاهد بود. اگر مي خواهيم از قافله جنبش عقب نمانده و همچون دون کيشوت ها و رهبران قرون وسطائي نقل قول خاص و عام نگرديم بايد که با ديدي باز ابتدا به باز شناسي خود پرداخته و بدنبال آن به عنوان عضوي کوچک از شط در جريان مسئوليت خطير شهروندي مان را به جاي آوريم.

"روز جهاني زبان مادري" حداقل در دو سال اخير ناخواسته شروع دوران پراتيک جنبش را در همان سال تداعي مي نمايد. مجموعه مباحثات و ديالوگها که بنوعي مرحله تئوريک را تداعي مي نمايند در اين روز بزرگ تبديل به حضور فيزيکي جنبش گرديده و پس از طي مناسبتها و روزهاي قابل طرح (همچون سالگرد نسل کشي در شهرخوجالي، چهارشنبه سوري و عيد نوروز، روز دانشجو) که تجاربي پي در پي از حرکتهاي جمعي محسوب مي گردند در سالگرد قيام شکوهمند خرداد به نقطه اوج خود مي رسد. در بررسي تاکتيک ها و عملکردهاي گروههاي سياسي، اجتماعي و شخصيت هاي ملي متاسفانه جز فراخواني مردم به اشتراک در چنين مراسم هائي هيچگونه برنامه، تحليل، نقد يا بررسي را شاهد نبوده و نمي باشيم. در جوامع کنوني ترغيب عناصر مادي جهت اشتراک در حرکت هاي جمعي با ويژه گي هاي سياسي و اجتماعي کاري طاقت فرسا محسوب مي گردد. برعکس جوامع ذکر شده جامعه مبارز و پوياي آذربايجان جنوبي خصلت ويژه توده اي بودن را همواره دارا مي باشد. استفاده صحيح از خصلت ويژه توده اي جامعه پوياي مان ميزان درجه خودباوري را افزايش داده و "عمليات رواني – فرسايشي" رژيم را بنوعي عقيم مي گذارد. عمليات فرسايشي و رواني ارگانهاي اطلاعاتي بيشتر روي همين خصوصيت ويژه جنبش متمرکز گرديده است. آنان با بررسي روان شناسانه خود با طولاني نمودن فواصل زماني ميان حرکتهاي جمعي و سرکوب وحشيانه آن نهادينه نمودن "غم"، "ياس و نااميدي"، "رعب و وحشت"را در مدنظر دارند. مجموعه هدفهاي ذکر شده در نهايت نگرش "مغلوب بودن دائمي" را تلقين مي نمايد. (مراجعه شود به کتاب "تبليغات و جنگ رواني" مرکز تحقيقات اسلامي – معاونت متون آموزشي و کمک آموزشي، کتاب فوق در پورتال "طوبي" قابل دسترسي است).

همانگونه که ذکر گرديد برعکس نگرش حاکم بر شخصيت ها و گروههاي سياسي و اجتماعي مان ارگانهاي اطلاعاتي شيوه هايي کاملا علمي را در راستاي سرکوبي جنبش هاي در جريان بکار مي بندند. شيوه هايي که برگرفته از تجارب جهاني بوده و مباني علمي را نيز دارا مي باشد.

اگر دوران تئوريک را بازخواني شرايط عمومي وخصوصي محيط مبارزاتي در راستاي تدوين تاکتيکهاي مبارزاتي تعريف نمائيم. ارائه و تدوين تاکتيکها را منوط به درک صحيح از شرايط جامعه، آرايش نيروها و تحليل هاي راهبردي خواهيم دانست. در چنين شرايطي مي توانيم با جمعبندي رفتارهاي جمعي و فردي هر دوجبهه (جنبش و رژيم) راههاي برون رفت از بحران را حتي پيشگوئي نمائيم. با چنين درکي هيچ گروه يا شخصيتي تنها وظيفه خود را با اعلام فراخوان شرکت در اعتراضات پايان يافته نمي تواند تلقي نمايد.

گروه يا شخصيتي که فراخوان شرکت در اعتراضات را تبليغ نموده است موظف است اهداف کوتاه و دراز مدت اعتراضات سلسله وار را تشريحا بيان نمايد و در راستاي اجراي آن وظايف پراتيک خود را نيز اجرا نمايد. گروهها و اشخاص ملي با تعيين روشهاي کار تدارکات و سازماندهي اعتراضات را نيز بايد که در مدنظر داشته باشند. بسيج نيروهاي مادي برعکس شرايط فعلي حاکم بر جنبش ملي آخرين مرحله هر حرکت پراتيکي محسوب مي گردد.

با چنين درکي گروهها و شخصيت هاي ملي را از همين امروز (روز جهاني زبان مادري) به تحليل و بررسي اعتراضات سلسله وار فرا مي خوانيم. بحث و تبادل افکار در ميدان عمل جنبش گامي است ابتدائي در شکل گيري پيروزي نهائي...
منبع: اؤیرنجی

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

Petitiononline : International Mother Language Day

پنج‌شنبه ۲ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۱ فوريه ۲۰۰٨

To: UNESCO
The Director-General of UNESCO, Mr. Koïchiro Matsuura

We are writing to bring your attention to the systematic suppression of the Azeri-Turkish language and the imposition of Persian by the Islamic Republic of Iran (IRI).

In most societies, the written and the spoken languages are the same. In such a society International Mother Language Day, February 21st, is a day of celebration and jubilation, but not for 35 million Azerbaijanis in Iran.

Since 1925, Iranian governments have banned the usage of Azeri-Turkish in the educational system. Millions of children born to Azerbaijani parents do not even have one school in which they can study in their language. In its place, Farsi is forced on them as the only legitimate Iranian language.

Currently in Iran, aside from three Azerbaijani provinces, Azeri-Turkish is spoken in the provinces and regions of Zanjan, Hamadan, Arak, Saveh and Northern Khorasan. Azeri-Turkish is also spoken by the Qashqayi Turks as well as various other Turkish-speaking peoples concentrated in the province of Fars and in central Iran. All of these people live under the Iranian administration with not a single course in their language available to them during their education from primary school to high school.

Every year, the people of Azerbaijan have tried to obtain permission to celebrate February 21st as International Mother Language Day, but are constantly denied assembling permits. The IRI regime imprisons cultural-linguistic activists who are trying to raise awareness about one of our most basic and fundamental rights as a people. Journalists or writers who publish in Azerbaijani Turkish become victims of the secret police, Etelaat. They are constantly harassed and tagged with labels such as "Pan-Turks" or "Separatists".

Culture is a product of the history of a people and language is integral to culture. Subsequently, culture carries the entire body of values by which a nation comes to perceive themselves and their place in the world. By prohibiting individuals to study in their mother tongue, not only is language destroyed, but also the culture, history, heritage and economy of that people.

We urge you to place a particular importance on this issue which affects more than 30 million people in Iran. On behalf of Azeris in Iran, we ask that you take action to protect our mother tongue.


Sincerely,
The Undersigned
Refrence: http://www.petitiononline.com/anadil/

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

حقوق بشر و آموزش زبان مادری

پنج‌شنبه ۲ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۱ فوريه ۲۰۰٨

منبع: دویچه وله
روز ۲۱ فوریه (۲ اسفند) از سوی سازمان ملل، به عنوان روز جهانی زبان مادری اعلام شده است. در ایران آموزش زبان‌های اقوام مختلف کماکان با محدودیت‌ها و موانعی روبروست. گفتگوهایی با چند صاحب‌نظر در این باره.


روز ۲۱ فوریه برابر با دوم اسفند ماه روز جهانی زبان مادری است. سازمان ملل متحد مراسم گوناگونی را برای گرامیداشت این روز در بسیاری از کشورهای جهان برگزار می کند. سازمان ملل از دولت ها می‌خواهد که حق اقوام ساکن کشور خود را برای آموزش به زبان مادری‌شان به رسمیت بشناسند و زمینه تدریس زبان آنها را در نظام آموزشی کشورشان فراهم آورند.



در قانون اساسی ایران نیز حق آموزش به زبان مادری اقوام ساکن کشور به رسمیت شناخته شده است. اما هنوز هم، با وجود آنکه ۲۹ سال از تصویب این قانون گذشته است، این اصل به اجرا درنیامده است.



به مناسبت روز جهانی زبان مادری دویچه وله (صدای آلمان) پرسشهایی را با چند صاحب‌نظر مطرح کرد: با دكتر عبدالكريم لاهيجى، رييس جمعيت دفاع از حقوق بشر ايران و نايب رييس فدراسيون بين‌المللى جامعه‌هاى حقوق بشر، خانم صدیقه عدالتی، جامعه شناس، دکتر ضیا صدرالاشرافی ، حافظ مهین فعال فرهنگی، رضا وشاهی، مدافع حقوق بشر در امور اقلیت ها و همچنین دکتر آراز محمد سارلی، ناشر و استاد دانشگاه در ایران.



نگرانی سازمان ملل متحد از نابودی زبانها



در یکی از روزهای سرد زمستان امسال "ماری اسمیت جونز" آخرین بازمانده بومیان "ایاک" آلاسکا و تنها کسی که می توانست به زبان این گروه از سرخ پوستان ساکن شمال غرب آمریکا سخن بگوید، در سن ۸۹ سالگی درگذشت. با مرگ او یک زبان دیگر هم در دنیا از بین رفت. از خانم جونز هفت فرزند به جای مانده، ولی آنها قادر به سخن گفتن به زبان مادری خود نیستند، چون در آلاسکا زبان آنها ممنوع بوده و مردم بومی مجبور بوده‌اند فقط به انگلیسی صحبت کنند.



سازمان ملل متحد پیش‌بینی می‌کند که بیش از ۴۰ درصد از زبان های دنیا سرنوشت مشابهی چون سرنوشت زبان بومیان ایاک خواهند داشت. برای نجات و حفظ این زبان ها سازمان ملل و یونسکو هر ساله برنامه های متعددی را تدارک می بینند و دولت ها را برای پاسداری از زبان های رایج اقلیت های کشور خویش تشویق می کنند.



حق آموزش به زبان مادری از ابتدایی ترین حقوق انسانی است



دکتر صدیقه عدالتی، محقق و جامعه شناس، در گفتگو با برنامه فارسی صدای آلمان در مورد تاثیرات منفی محرومیت از آموزش زبان مادری توضیح داد: "یکی از ابتدائی ترین حقوق هر انسان این است که به زبان خودش صحبت بکند، بنویسد و بخواند. اینکه او از این حقوق اولیه اش محروم شود، بزرگترین ضربه ای است که به این انسان وارد می آید. چه از لحاظ ذهنی، چه از لحاظ روانی و شخصیتی این شخص همیشه دچار مشکل می شود. رابطه فکر کردن و صحبت کردن نیز از بین می رود. ما به زبان مادری خود صحبت می کنیم و فکر و اندیشه انسان بصورت کلمه از دهان آدم بیرون می آید و وقتی زبان مادری شما را ممنوع می کنند، انرژی و پتانسیل شما را می گیرند. روانشناسان می گویند که تعلیم و تربیت کودکان تا کلاس سوم و چهارم باید به زبان مادری باشد." صدیقه عدالتی در ادامه صحبت هایش به اهمیت آموزش زبان مادری با استناد به نتایج پژوهشهای متخصصان امور تربیتی و روانشناسی اشاره کرد.



دکتر عبدالکریم لاهیجی، نايب رييس فدراسيون بين‌المللى جامعه‌هاى حقوق بشر، می گوید که یکی از حقوق اساسی انسان، حق آموزش است، و اما به گفته دکتر لاهیجی "وقتی ما می گوئیم حق آموزش، در مرحله اول حق آموزش به زبان مادری است. یعنی زبانی که انسان به آن زبان نخستین کلمات بر زبانش جاری می شود؛ آن زبانی است که با پدر و مادرش و با افراد دیگر خانواده اش در نخستین روزهائی که به هر حال می تواند ارتباط برقرار کند، ارتباط برقرار می کند. بنابر این طبیعی است که وقتی ما می گوییم حق آموزش برای انسان ها شناخته شده و دولت ها بایستی امکانات لازم را دراختیار شهروندان قرار بدهند، برای اینکه بتوانند آموزش ببینند، منظور اصلی آموزش به زبان مادری است."

دکتر لاهیجی در ادامه صحبت‌هایش گفت که جامعه بین الملل حق آموزش به زبان مادری را به رسمیت شناخته است.



تکثر زبانی در ایران و برخورد قانون و حاکمیت با آن



ولی آیا حق تدریس به زبان مادری در قوانین ایران نیز به رسمیت شناخته می شود؟ در اصل ۱۵ قانون اساسی کشور چنین آمده است: "استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‌های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس، در کنار زبان فارسی آزاد است.“



بنابراین دولت ایران حق آموزش زبان مادری را به رسمیت شناخته است. حال چرا اصول قانون اساسی کشور اجرا نمی گردد؟ به نظر دکتر لاهیجی، رييس جمعيت دفاع از حقوق بشر ايران، اجرا نشدن اصل ۱۵ قانون اساسی ناشی از نبود رابطه شهروندی بین مردم و دولت است. دکتر لاهیجی می‌گوید: "متاسفانه در نظام هایی که روابط شهروندی بین مردم و دولت وجود ندارد. مردم به اعتبار اینکه به هر حال کسی را به عنوان رییس دولت یا مجموعه ای را به عنوان دولت بر می گزینند، از آن شخص یا مجموعه توقع دارند که امکانات بهره مند شدن از حقوق و آزادی هایی که چه در چارچوب حقوق بشر و چه در قانون اساسی هر کشور برای مردم در نظر گرفته شده فراهم بیاورد. متاسفانه زبان کردی، آذری، بلوچی، ترکمنی و زبان مردم عرب نشین منطقه خوزستان و تمام مجموعه ای که در یک تنوع فرهنگی، قومی و حتی مذهبی مجموعه ملت ایران را تشکیل می دهند، می بینیم که آن وضعیتی که مذهب شیعه دارد، مذاهب دیگر ندارند و آن اولویتی که زبان فارسی دارد متاسفانه زبان ها یا لهجه های دیگر ندارند. "



رضا وشاهی، فعال حقوق بشر ، به شیوه برخورد حاکمیت با زبانهای اقلیت‌های ایران انتقاد می کند: "ما در ایران می بینیم که حاکمیت همواره این زبانها را به صورت دوست نگاه نکرده و همیشه به عنوان رقیب نگاه کرده است و به شکل چیزی نگاه کرده که می تواند بنیان برافکن باشد. به هر حال باید از تجربه دیگر کشورها استفاده کرد. کشورهایی مثل سوییس که مردم به چند زبان صحبت می کنند و توانستند آن کشور را اداره بکنند و از لحاظ زبانی مشکلی ندارند. و یا کشورهایی مثل هندوستان که انبوه زبان ها در کنار هم زندگی می کنند و ما می توانیم این تجربیات را از این کشورها بگیریم. نکته دیگر این است که مسئله زبان جهانی شده، به همین خاطر سازمان ملل سال ۲۰۰۸ را سال زبان نام‌گذاری کرده و این اهمیت مسئله را می رساند. متاسفانه در ایران جمعیت های زیاد نمی توانند به زبان های مادریشان تحصیل کنند. طبعا کودکانشان افت تحصیلی دارند و نمی توانند رشد فرهنگی داشته باشند و هویتشان در معرض تهدید قرار می گیرد. شما نگذارید یک ملتی به زبان خودش صحبت بکند. بعد از دهه ها به هر حال نوعی استحاله و مشکلاتی را برای این ملت بوجود خواهد آورد."



هویت انسان و زبان مادری



دکتر ضیا صدرالاشرافی، محقق آذربایجانی، به مسئله هویت انسان و زبان مادری اشاره می کند: "هر انسانی چند هویت دارد، ولی عمیق ترین هویتش هویت زبانی است. زیرا قبل از اینکه پی ببرد چه دینی دارد، قبل از اینکه حتی به جنسیت خودش واقف بشود که مرد است یا زن و قبل از اینکه بداند هویت طبقاتی و موقعیت اجتماعی‌اش از نظر ثروت یا خرید و فروش کار چی هست و حتی قبل از اینکه بداند به کدام ملت و سرزمین تعلق دارد و پاسپورتش به کدام کشور متعلق است، به هویت زبانی می‌رسد. بقول هایدگر، فیلسوف آلمانی، انسان در خانه زبان است که فکر می کند و زبان مادری زبان ارتباطی نیست. ما در زبان ادبیات کلاسیک عرفانی مان به آن احساس و قلب می گوییم. زبان مادری قلب، احساس و الهام است. بنابراین کسانیکه با زبان مادری انسانها در می افتند در واقع با عمیق‌ترین جنبه هویت آنها مبارزه می کنند و پیروز نخواهند شد."



تاثیر خانواده‌ و رسانه‌ها در یادگیری زبان مادری



دکتر آراز محمد سارلی، استاد دانشگاه و صاحب "انتشاراتی مختوم‌قلی فراغی" در شهر گرگان در مصاحبه با دویچه وله به نقش خانواده ها در حراست از زبان مادری اشاره می کند: "اساسا زبانی مثل زبان ترکمنی خواسته ها و ویژگی های خودش را دارد، در شرایطی که الان ما زندگی می کنیم ، فکر می کنم از ابعاد مختلف قابل بررسی است. یکی از بحث ها این است که ما در جمع خانواده زبان ترکمنی را تا چه میزانی می‌توانیم استفاده بکنیم و کاربرد دارد و تا چه میزانی زبان فارسی تاثیر گذاشته است. تاثیر زبانی یک امر عادی است. یعنی همیشه زبان ها تحت تاثیر زبان‌های مختلف، فرهنگ‌های مختلف و رفتارهایی که مثلا در گذشته از طریق تجارت بوده و الآن از طریق صدا و سیما و رادیو اینها قرار می گیرد. خیلی از خانواده‌های ترکمنی الآن زبان ترکمنی را بین فرزندانشان آموزش می دهند و عملا در خانواده به همین زبان صحبت می کنند. منتهی خیلی از اصطلاحات هم از طریق رسانه های گروهی صدا و سیما و یا مطبوعات و یا آموزش در مدارس وارد زبان ترکمنی شده. این امر تا یک حدودی طبیعی است ولی برای هویت زبان ها از این حیث مخاطره آمیز است که اگر تکلم کردن به زبان بومی و محلی فراموش بشود یعنی نهایتا آخرین بستر زبان بومی از دست می رود. به همین جهت خانواده ها یک تکلیفی دارند در کنار آموزش زبان رسمی کشور، زبان قومی خودشان را هم می بایست حفظ کنند و حراست کنند."



دکتر آراز محمد سارلی در ادامه صحبت هایش ضمن اشاره به نقش رسانه های گروهی در کشور برای حفظ زبان، تاکید می کند که در عرصه انتشار کتاب ها و مطبوعات تا حدی دولت اجازه داده است که در مناطق ملی و قومی کشور مردم از زبان های محلی خود استفاده بکنند. سارلی گفت در صدا و سیمای استان گلستان برنامه تلویزیونی و رادیو به زبان ترکمنی هست ولی این برای حفظ یک زبان کفایت نمی کند: "بنظر من هنوز جا دارد که ساعات پخش زبان ترکمنی بیشتر از اینها بشود. پرداخت به مسائل ترکمنی و آموزش به زبان ترکمنی از طریق صدا و سیما بیشتر از اینها جایگاه دارد. همینطور در مطبوعات می توان بیشتر از اینها به آن پرداخت کرد. کاری که ما در نشریاتی مثل "یاپراق"، "فراغی" یا "صحرا" یا نشریات دیگر محلی ما که کمابیش به آن می پردازیم. ولی در عین حال کفایت کننده نیست و ما در عین حال به عنوان ناشر که ۵۰۰ عنوان کتاب چاپ کردیم که غالبا این کتاب ها در حوزه مسئله ترکمنی هست، آنجا هم این موضوع را داریم. این هم یک بستری است که می توان زبان ترکمنی را قوام و استحکام بخشید."



بنظر دکتر آراز محمد سارلی آموزش زبان اقوام در مدارس در حال حاضر اساسی ترین مسئله است. وی می‌گوید: "مثلا مطبوعات ترکمنی کاربرد محدودی دارند. انتشار کتاب خیلی خوب است و جمهوری اسلامی در حد خودش این امکانات را فراهم کرده، منتهی کفایت کنننده نیست. ما اگر بخواهیم زبان را به شکلی تعمیم بدهیم، پویا نگاهداریم این است که نیازمند آموزش، کتاب و معلم و تمرین است. طبعا اگر این متحقق بشود خیلی جالب خواهد بود."



برگزاری روز جهانی زبان مادری در میان ایرانیان خارج از کشور



ایرانیان مقیم خارج نیز مراسم گوناگونی را به مناسبت روز جهانی زبان مادری برگزار می کنند. امسال در آمریکا و همچنین در برلین، پایتخت آلمان، مراسمی بدین مناسبت برگزار خواهد شد.



حافظ مهین، یکی از سازمان‌ دهندگان این مراسم و مسئول انجمن فرهنگی آذربایجانیان مقیم شهر برلین است. وی در گفتگو با برنامه فارسی صدای آلمان در خصوص برگزاری مراسم روز جهانی زبان مادری گفت: " چهار سال است که ما این موضوع را مرتب دنبال می کنیم. هر ساله روز ۲۱ فوریه این مراسم در برلین بصورت های مختلف برگزار می شود. معمولا بصورت سخنرانی است. اهمیت این موضوع در این است که ما به عنوان انجمن فرهنگی آذربایجان بیشتر تکیه مان بر روی فرهنگ و زبان است، یعنی مبلغ زبان مادری مان هستیم ."



حافظ مهین در ادامه صحبتهایش به این اشاره می کند که از آنجا که امسال از سوی سازمان ملل متحد سال زبان اعلام شده، این مراسم اهمیت خاصی پیدا کرده است. در مراسم برلین نمایندگان اقلیت‌های قومی کشور نیز شرکت خواهند کرد.



مدافعان حقوق بشر زبان را نه تهدید، بلکه گنجینه و ثروتی معنوی قلمداد می کنند. آنها بر حق تدریس به زبان مادری تاکید دارند و زبان را فراتر از وسیله‌ای ارتباطی می دانند.


طاهر شیرمحمدی

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

دونیا آنا دیلی گونو ایله باغلی تبریز شهرینده یایینلانان بیلدیری

پنج‌شنبه ۲ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۱ فوريه ۲۰۰٨

اویرنجی نیوز: بیلدیرینین متنی: یاشاسین آنا دیلیمیز، فئورالین 21، اسفند 2 سی، دونیا آنا دیلی گونودور. هر بیر میلتین تانری وئردییی حاقدیر اوز آنا دیلینده تحصیل آلسین. بو گون آذربایجان خالقینا مبارک اولسون، بوگون اوز مدنی و حاقلی اعتراضلاریمیزی خیاوانلارا چیخماقلا فاشیست فارس حکومتینه بیلدیره ک.
Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

دونیا آنا دیلی و قادینلار گونو مناسبتی ایله شیمالی کالیفورنیا دا کنفرانس

پنج‌شنبه ۲ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۱ فوريه ۲۰۰٨

اویرنجی نیوز: آذربایجان کولتور اوجاغی شیمالی کالیفورنیادا بو ایلده دونیا آنا دیلی و قادینلار گونونو غوربت یاشایان سویداشلاریمیزلا دانیشیق تانیشیق و ملی موسیقی وئرلیشلریله کئچیره جک.



آنا دیلی و قادینلار مسئله سی حاقیندا دانیشان آلمانیادان گلن قوناق خانیم دوکتور صدیقه عدالتی

آنا دیلی و قادینلار موضوسیله باغلی شعرلر اسماعیل جمیلی

آذربایجان خالق هاوالاری آنا حاقیندا موسیقی پیانودا قوجامان خالق آرتیستی چنگیز صادیقوف

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

بیانیه انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده فنی دانشگاه تبریز به مناسبت روز جهانی زبان مادری

پنج‌شنبه ۲ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۱ فوريه ۲۰۰٨

منبع: اؤیرنجی
حقيقتي كه در جهان امروز تمامي انديشمندان آزادانديش بر آن درباره هويت انسان متفق القول اند، اين است كه هويت جمعي انسان و موجوديت بين المللي هر ملتي بر اساس زبان آن ملت تعيين و تعريف مي شود. و نيز از نظر تمامي روان شناسان، رشد فردي و شكوفايي توانايي هاي بالقوه انسان در گرو وجود خود آگاهي در افراد بشري بر اساس هويت زباني و برخورداري از امكان تحصيل به زبان مادري است.


اهميت اين شاخصه هويت، تمامي سازمان هاي بين المللي حقوق بشر و واضعان قوانين در كشورها را وادار به وضع قوانين و دفاع از حقوق زباني ملت ها مي نمايد. اصول مترقي اما ناكافي 15 و 19 در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران اشاره ايست به حقوق هويت هاي زباني مليت های غير فارس كه گفتمان جديدي را به عنوان خواسته هاي اين مليت ها مطرح كرده است.

تمامي دلايل علمي حقوقي مذكور و تلاش هاي تاريخي ملت هاي مختلف جهان در جهت صيانت زبان مادري خود، موجب گرديد تا 21 فوريه -2 اسفند- از سوي سازمان علمي فرهنگي ملل متحد (يونسكو) به عنوان روز جهاني زبان مادري اعلام گرديد.

با گراميداشت اين روز و با احترام به همه كسانيكه در راه حفظ زبان مادري خود دچار رنج وسختي شده اند، انجمن اسلامي دانشجويان دانشكده فني بر اين باور است كه تحقق شعارهايي چون اتحاد ملي، نه در گرو تبليغات در جهت يكسان سازي فرهنگي بلكه در سايه تامين حقوق انساني تمامي مردم است و به عنوان بخشي از جامعه دانشجويان آذربايجان، برآورده شدن مطالبات زير را از ضروريات احقاق حقوق مردم آذربايجان مي دانيم:

1- برقراري امكان تحصيل به زبان مادري در مدارس به و‍يژه در مقطع ابتدايي؛ چرا كه از ملزومات حفظ يك زبان آموزش اصولي آن به كودكان است.

2- ايجاد امكان تحصيل به زبان توركي در مقاطع مختلف دانشگاهي و تاسيس نهاد هاي آكادميك در جهت تحقيق و مطالعه درباره زبان وادبيات توركي آذربايجاني.

3- اقدام صداوسيما درجهت تاسيس شبكه هاي سراسري راديو وتلويزيوني به زبان توركي آذربايجاني.


متن تورکی
بو گونکو دونيا دا، آزادليق سئوه ر بيلگين لرين باخيشلاري اينسانلارين كيمليگينه، هر ميللتين جمعي كيمليگيندن و دونياليق وارليغيندان آسيلي دير. پئسيكولوژي باخيميندان ميللي اويانيش اساسيندا، اينسانين بوتون باجاريق لاري نين گليشمه سي، اونون اؤز ميللي كيمليگينده يئرله شن آنا ديلي دير.

بوتون اينسانلار حاققيندا چاليشان تشكيلاتلارين بو حاقدا يازديغي ياسالار و آنا ديلي اوغروندا آپارديقلاري دانيشيقلاربوسؤزون اؤنه مي ني آرتيق گؤسترير. آنا ياسا دا اولان ناقيص 15 و 19 بندلرينه داياناراق، فارس اولمايان ميللتلر، تاپدالانميش كيمليك لرين يئنيدن يوكسلتمه گيني ايسته يه رک يئني بحث لر بو اساسدا توپلومدا اورتايا چكيبلر.

يونئسکونو، 21 فئورالي (بايرام آيي نين 2سي ني) دونيا آنا ديلي گونو آدلانديرماغا مجبور ائدن؛ ميللت لرين تاريخ بويو اؤز آنا ديللري و ميللي وارليق لاريندان ساوينماقلاري اولوب.

بو اولوسلارآراسي گونونو قوتلاييب بوتون آنا ديلي حاققيندا چاليشانلاري سايقيلاياراق، تبريز بيليم يوردونون فني فاكولته سينين اؤيرنجيلرينين ايسلامي انجومني ميللي بيرليك شؤعارينين گرچكلنمه سينيه، آسئميلاسيون سياستيني ايره لي سورولمه سيني اويغون گؤرمه دن، آذربايجانلي اؤيرنجي لرينين بير بؤلومو اولاراق، آذربايجانين ميللي ايستك لرينين ان آزين بو سؤزلرده بيلير:

1- آنا ديلينده تحصيل ايمكاني، بوتون اوخوللاردا يارانماق؛ اؤزلليکجه اوشاقلارين آرتيق اؤنملرينه باخاراق، آنا ديلين اؤيرتمه گي ايلكين مكتبلرده.

2- آذربايجان توركجه سينين اؤيرنمك ايمكاني، بيليم يوردولارين بوتون بؤلوم لرينده يارانيب، آذربايجان تورکجه سي نين، ديل و ادبيياتين آراشديران آكادئميك تشكيلاتلارين آچيلماسي.

3- توركجه راديو تيئلويزيا آچيلماق ايمکانين يارانماسي.


Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

روز جهانی زبان مادری و تبدیل تهدید به فرصت، حمیده اسکوئی فعال دانشجوئی آذربایجان

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨

منبع: اؤیرنجی

در آستانه روز جهانی زبان مادری، آنانی که از دور دستی بر آتش دارند به خوبی می دانند که این همه بگیر و ببند و آماده باش نمودن نیروهای انتظامی و غیره هدفی جز ایجاد جو رعب و وحشت ساختگی در بین فعالان، دانش آموزان و دانشجویان آذربایجانی نیست. رژیم می داند که بازداشت هر فعال آذربایجانی آنهم در اعتراضات روز زبان مادری هزینه بسیار سنگینی را در داخل و خارج بر آن تحمیل می کند.

چه بسا در طول سالهای اخیر شاهد بودیم که افزایش بگیر و ببندها باعث افزایش توان حرکت ملی آذربایجان ازسوئی و بین المللی شدن آن از سویی دیگر شده است. پرداخت تلویزیون مهمی چون الجزیره قطر به مسئله ملی خود نشانگر اهمیت این حرکت در خاورمیانه می باشد. رژیم سعی می کند بصورت ساختگی جو رعب و وحشت ایجاد نموده و ما را از طرح درخواستهای بحق خودمان منصرف کند. اما روز جهانی زبان مادری روزیست که فعالان ملی می توانند از آن به نحو احسن استفاده نمود و از یک تهدید بک فرصت طلائی بسازند. واقعیت اینست که رژیم قدرت سرکوب گسترده خود را از دست داده است. افزون بر آن بسیاری از نیروهای داخل رژیم در صحبتهای خصوصی خود از مطالبات حرکت ملی آذربایجان جانبداری نیز می کنند. فضای فکری و سیاسی در آذربایجان به مرحله ای رسیده است که دیگر حتی کسی بصورت علنی نمی تواند مطالباتی نظیر رسمیت یافتن زبان ترکی را انکار کند. این چیزیست که فعالان دانشجوئی و ملی آذربایجان براحتی آنرا در کوچه و بازار، خوابگاههای دانشجوئی و محافل دوستانه و فامیلی می بینند و می شنوند. درخواست رسمیت یافتن زبان ترکی آنهم در روز زبان مادری بقدری مدنی، دمکراتیک و صلح آمیز است که عملا مخالفان حرکت ملی آذربایجان را در بن بست قرار می دهد. اینک فرصت برای فعالان آذربایجانی مهیاست که با اعتراضات گسترده در این روز مهم به یک امتیاز بزرگ دست یابند. واقعیت اینست که کسی نمی تواند حرکت ملی آذربایجان را بصورت حرکتی محصور در نقطه و زمانی خاص ارزیابی کند. این حرکت فرآیندی روبه رشد، داخلی و توسعه گرایانه است. رسمیت یافتن زبان تورکی بزرگترین پیروزی برای حرکت ملی آذربایجان خواهد بود. روز جهانی زبان مادری فعالان آذربایجانی وارد بازی قماری می شوند که هم در صورت برد و هم در صورت باخت برنده نهائی این بازی اند.
ظاهرا فعالان آذربایجانی خود را برای این قمار آماده نمودند. حرکت ملی آذربایجان به مرحله ای از رشد و بالندگی رسیده است که بتواند تهدیدها را به فرصتهائی گرانسنگ تبدیل کند.
توزیع 6000 پوستر بمناسبت روز زبان مادری در دانشگاههای کشور و توزیع این همه ویژه نامه و غیره نشان از عزم جدی فعالان دانشجوئی اعم از دختر و پسر برای استفاده از موقعیت بین المللی این روز است. اعلام روزه اعتراض در این روز تاکتیکی بسیار موفق و آنهم از نوع تاکتیک های جمهوری اسلامی بود که توسط صدها دانش آموز و دانشجو در حال اجراست. آنانیکه بنام فعال دانشجوئی و فعال ملی آذربایجان هنوز احتیاط می کنند و از ترس احضارهای الکی به ستاد خبری و تعهدات آنچنانی ماندن در خانه را ترجیح داده و یا آنانی که هنوز منتظر اجازه دولت برای هر نوع اعتراض مسالمت آمیز مانده اند فرصت سوزی مهمی را بر حرکت ملی آذربایجان تحمیل می کنند. برای آنانیکه در هر صورتی برنده این بازی هستند، ماندن در خانه ها اجحاف در حق ملت آذربایجان و زبان شیرین مادریمان است. ما اعم از دختر و پسر مودبانه و محترمانه حتی به بهای بازداشت های گسترده در اعتراضات این روز شرکت می کنیم و مطمئن هستیم که چیزی برای باخت نداریم. هرچه ببازیم باز برنداه ایم.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

ویژه نامه نشریه "کیملیک" بمناسبت روز جهانی زبان مادری در دانشگاه زنجان منتشر شد

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨

اؤیرنجی نیوز- شماره نهم نشریه کیملیک بصورت ویژه نامه روز جهانی زبان مادری در دانشگاه زنجان منتشر شد. این شماره در هشت صفحه و با محوریت ضرورت رسمیت و تحصیل به زبان مادری و نیز امکان و راهکارهای آن می پردازد. این شماره از نشریه با تیراژ بالا و بصورت وسیع در دانشگاه زنجان پخش گردید و فضای دانشگاه را دگرگون ساخت. با انتشار نشریات در دانشگاه و برخی اقدامات دیگر دانشجویان دانشگاه زنجان خود را برای برگزاری هر چه باشکوه تر مراسم روز جهانی زبان مادری آماده می کنند.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

دانشجویان دانشگاه تبریز به استقبال روز جهانی زبان مادری رفتند

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨

اویرنجی نیوز: امروز 1 اسفند مراسم بزرگداشت روز جهانی زبان مادری در دانشگاه تبریز باشرکت دانشجویان این دانشگاه و همچنین مهمانانی از دانشگاههای تربیت معلم آذربایجان و صنعتی سهند در دانشگاه تبریز برگزار گردید.
در این مراسم مقاله هایی در اهمیت زبان مادری ونقش آن در فرهنگ و تمدن یک ملت بررسی شد و سپس با مراسم شعر خوانی دانشجویان این مراسم خاتمه یافت.
اخبار تکمیلی متعاقبا اعلام خواهد گردید.
Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

دانشجویان دانشگاه آزاد تبریز در انتظار مجوز هیات نظارت برای برگزاری مراسم روز زبان مادری

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨

اویرنجی نیوز: در حالیکه اکثر دانشجویان آذربایجانی دانشگاههای کشور از امروز و فردا مراسم زبان مادری را برگزار خواهند نمود، دانشجویان دانشگاه آزاد تبریز و اعضا شورای مرکزی تشکل آرمان در انتظار مجوز هیات نظارت برای برگزاری مراسم روز جهانی زبان مادری هستند.

بنا به خبر وبلاگ آرمان در صورت اخذ مجوز روز پنجم اسفند ماه اولین جلسه نشستهای هفتگی تشکل آرمان با موضوع زبان مادری برگزار خواهد گردید. این برنامه که منتظر تایید نهایی هیئت نظارت می‌باشد ،در سالن علامه جعفری و با حضور چند تن از اساتید برجسته صورت خواهد گرفت.

خاطر نشان می شود پیش از این و در سالهای گذشته دانشجویان دانشگاه آزاد تبریز مراسم های متنوعی در ارتباط با ادبیات و زبان تورکی برگزار نموده اند.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

وحشت اداره اطلاعات استان زنجان از روز 2 اسفند

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨

یئتیشن ایمیل:
اداره اطلاعات استان زنجان این روزها به مناسبت روز جهانی زبان مادری در وضعیت آماده باش کامل می باشد لذا با احظار چند فعال حرکت ملی آذربایجان به اداره اطلاعات زنجان و تهدید آنها و خانواده آنها به عدم شرکت در مراسم دوم اسفند که در ساعت چهار بعد از ظهر در پارک سبزه میدان برگزار خواهد شد عملا ترس خود را از این روز اعلام داشته اند. این روزها خیابانهای شهر زنجان محل عبور و مرور ماموران اداره اطلاعات شده تا از این طریق زنجان کاملا در کنترل آنها قرار بگیرد . تا به این لحظه هیچ خبری از فعال حرکت ملی آذربایجان آقای شهرام الله مرادی که چند روز قبل توسط نیروهای اداره اطلاعات زنجان در حین پخش اعلامیه دستگیر شده نیست و اداره اطلاعات زنجان خانواده ایشان را تهدید کرده اند با هیچ کس تماس نداشته باشند که در غیر این صورت به ضرر ایشان تمام خواهد شد

حرکت ملی آذربایجان - زنجان
Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

توجه! توجه! سرقت مسلحانه در زنجان، توطئه یا واقعیت.......

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨

قایناق: اؤیرنجی

شهر زنجان همگام با سایر شهرهای آذربایجان در تمامی مراسمات ملی به نحو بسیار خوبی ظاهر شده است بویژه در روز جهانی زبان مادری در سال قبل(85) با حضور پرشور در تجمع شهر و ارائه مطالبات خویش در سطح شهر با آرامش کامل و بدور از هر گونه خشونت توانست تاثیر بسیار مثبتی را بوجود آورد و همین موضوع نیروهای امنیتی را به خشم آورد و با ضرب و شتم و دستگیری شروع به متفرق کردن مردم نمودند که بیش از سی نفر از مردم و دانشجویان دستگیر شدند و پنج تن از فعالین حرکت ملی در زنجان هنوز هم بعد از گذشت یکسال در زندان می باشند.

(البته بعد از مدت کوتاهی آزادی در بهار 86)
با وجودیکه هزینه حرکت روز جهانی زبان مادری در زنجان بسیار سنگین تمام شد و علاوه بر دستگیریها و ایجاد جو رعب و وحشت و فضای پلیسی و خفقان شدید در شهر ، تشکل جمعیت اسلامی در دانشگاه نیز با حکم انحلال روبرو شد و نشریات دانشگاه زنجان با توقیف فله ای مواجه شدند و در دانشگاه آزاد نیز اجازه فعالیت به کانون شهریار و انتشار نشریه داده نشد، ولی دانشجویان با تمام تلاش به فعالیتهای خویش ادامه دادند و اینک با وجود جو خفقان شدید توانسته اند مجوز سه نشریه را در دست داشته باشند و با انتشار منظم آنها فضای دانشگاه را بار دیگر چون سالهای قبل در دست داشته باشند و در شهر زنجان نیز فعالیت ها با تمام وجود و به صورت کاملا متفکرانه در جریان است و مردم هیچگاه یاد و خاطره سال قبل را از یادها نخواهند برد.

همه این اتفاقات در حالی رخ دادند که حکومت در طبقه بندیهای خاص خویش، زنجان را جزو استانهای ملی و نه قومی!! به حساب می آورد چنانکه وزیر کشور احمدی نژاد در معرفی استاندار زنجان در پاسخ خبرنگاری که پرسید چرا باز هم برای زنجان استاندارغیربومی انتخاب نموده اید با لحنی تمسخر آمیز پاسخ داد: "استان زنجان جزو استانهای ملی به شمار میرود و فرقی نمی کند که مسئولان آن حتما از خود استان باشند یا نه." در چنین وضعیتی خروش عظیم مردمی و طرح مطالبات ملی در سطح دانشگاه و شهر زنجان حکومت را غافلگیر کرده و از آن زمان به بعد حکومت تازه متوجه قدرت حرکت ملی آذربایجان شده و شروع به برخورد شدید با آن نمود که وضعیت بسیار سختی را برای فعالان حرکت در زنجان رقم زده است. اما با این وجود، مسیر حرکت در زنجان با شتاب زیاد رو به جلو ادامه دارد و همین دوباره حاکمیت را به چاره اندیشی برای سرکوب جدی دوباره در زنجان وادار ساخته است.

بعد از مراسم سالگرد قیام اول خرداد و نیز اول مهر و مراسمهای متعدد دیگر که با فعالیت زیاد فعالین در شهر انعکاس فوق العاده ای داشته است از اوایل بهمن ماه فعالین حرکت در شهر در تدارک هر چه باشکوه تر برگزار شدن روز جهانی زبان مادری بودند که از آن زمان تا کنون با پخش گسترده و وسیع CD در شهر و نیز اعلامیه ها و بروشورهای متعدد تا امروز فضای شهر را برای برگزاری مراسم روز جهانی زبان مادری آماده ساخته اند هرچند که همه این اقدامات با برنامه ریزی های دقیق جهت جلوگیری از پرداخت هزینه های بیشتر از جمله دستگیری و یا ... همراه بوده ولی حکومت این بار از چند روز قبل به فکر سرکوب افتاده است.

به این خبر توجه کنید: "حدود ساعت 9 و هفت دقيقه روز شنبه بيست و هفتم بهمن ماه، چهار سارق مسلح به سلاح گرم در حالي كه چهره‌شان را با ماسك ضد گاز پوشانده بودند، به قصد سرقت وارد يك طلافروشي در خيابان درمانگاه شهرستان زنجان شده و با مجروح كردن صاحب مغازه، مقداري طلا از مخازن طلافروشي را سرقت و با يك دستگاه خودرو پژو از منطقه فرار كردند." بعد از این واقعه خبر آن به سرعت در سطح شهر پیچید چنانکه در ساعات اولیه روایتها حاکی از سرقتهای مسلحانه زنجیره ای در سطح شهر بوده و بانکهای پارسیان و تجارت نیز جزو طعمه های سارقان حرفه ای و مسلح ذکر می شدند و شمار کشته به پنج تن و شمار زخمی ها 15 به نفر می رسید و تا روز بعد که خبرهای رسمی از زبان مسئولان نیروهای انتظامی گفته شد شایعات متعدد بسیاری در سطح پخش شده بودند که عکس العمل بسیار شدیدی را از سوی مردم به همره ه داشت و برخورد شدید با بی نظمی ها در سطح شهر به عمده خواسته مردم بویژه بازاریان از نیروی انتظامی تبدیل شد.

پروژه نیروهای امنیتی به طور کامل انجام یافته بود. آری اینک زمان آن رسیده بود که مسئولان نیروی انتظامی (رئیس و معاون) با حضور در رسانه ها بویژه تلویزیون بگویند: "با هر گونه بی نظمی در سطح شهر و استان به شدت تمام برخورد خواهیم کرد."

نمیدانم چرا به یاد عصر روز جهانی زبان مادری در سال قبل افتادم، آنجا که در میدان انقلاب زنجان سعید متین پور با ضرب و شتم شدید و صورتی خونین زیر باتوم های سربازان از همه چیز بی خبر دستگیر شد(سربازان وقتی در بازداشتگاه از موضوع تجمع باخبر شده بودند با بغل کردن قهرمانان خویش و روبوسی آنان درخواست بخشش از آنان را داشته بودند و عنوان کرده بودند که ما را جهت دستگیری اراذل و اوباش آماده باش کرده بودند)، شمار دستگیریهای دانشجویان دانشگاه زنجان به هفت تن رسید، بیش از سی نفر با بدترین وضعیت ممکن دستگیر شدند حتی رهگذران نیز دستگیر می شدند، انگار به هر قیمتی نباید اجازه برگزاری مراسم به صورت آرام داده می شد، ولی دقیقا دقایقی بعد از این اقدامات شایعه بسیار عجیبی به سرعت در سطح شهر شنیده می شد: "نیروهای انتظامی با شجاعت تمام با سارقان بانک در چهارراه انقلاب برخورد و همه آنان را دستگیر کردند"!!؟؟

خوشبختانه با درایت فعالان حرکت و خانواده های دستگیر شدگان و نیز بیانیه ها و مصاحبه های متعدد دانشجویی و خانواده های دستگیر شدگان با روزنامه مردم نو زنجان و نیز پیگیری و انعکاس خبری بسیار خوب این روزنامه این شایعات فقط همان شب پایدار ماند و با وزیدن نسیم حقیقت تمامی گرد و غبار ساختگی اداره اطلاعات رخت بر بست و واقعیت عیان شد.

واما امسال... با برنامه های بسیار دقیق و هوشمندانه فعالان حرکت در زنجان وقوع قیام دوم اسفند در زنجان حتمی است و روز جهانی زبان مادری میتواند پایه های سست رژیم شوونیستی را به لرزه اندازد، پس برخورد جدی با آن باید با بهانه ها و پیش زمینه های قبلی باشد و سناریوی سرقت مسلحانه از طلافروشی و بانک برای حاظر ساختن همین پیش زمینه ها طراحی شده است. هر چند که این گونه برنامه های کودکانه و تکراری بیشتر خنده دار است تا اینکه بتواند بعنوان توطئه های حکومت باشد و لی فعالان حرکت در زنجان بویژه دانشجویان در دانشگاهها باید خود را برای خنثی ساختن این گونه برنامه ها نیز آماده سازند و با اطلاع رسانی دقیق جلوی آن را بگیرند.

پنج شنبه دوم اسفند میتواند زندانیان حرکت ملی علی الخصوص 5 زندانی زنجان در اوین و یک زندانی تازه دستگیر شده را خوشحال کرده و روح شهدای حرکت را شاد سازد و به صحنه عظیم ارائه مطالبات بر حق ملیمان تبدیل شود، پس با تمام وجود حضوری پررنگ را داشته باشیم "رسمیت زبان ترکی در ایران "، "حق تعیین سرنوشت برای ملت ترک آذربایجان" مهمترین خواسته های ما خواهند بود.


م. افشار زنگانلی

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

همزمان با روز جهانی زبان مادری پخش سی دی و اعلامیه در مغان

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨

اؤیرنجی نیوز: تمامی شهرهای آذربایجان جهت گرامیداشت روزجهانی زبان مادری و اعتراض به ادامه سیاستهای تبعیض زبانی آماده می شود. منطقه مغان بعنوان شمالی ترین بخش از آذربایجان جنوبی همواره از مراکز فعالان مبارزان ملی آذربایجان بوده است. در همین راستا بنا به خبرهای رسیده از شهر پارس آباد مغان صدهها سی دی و چندین هزار اعلامیه به مناسبت روز جهانی زبان مادری در این شهر توزیع شده است. مضمون اعلامیه ها و سی دی های مذکور گرامیداشت دوم اسفند (21 فوریه)روز جهانی زبان مادری و دعوت مردم جهت گرامی داشت این روز می باشد.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

روزه اعتراض صدهها تن از دانش آموزان و دانشجویان تبریزی

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨

منبع: اؤیرنجی
روزه اعتراض دهها تن از دانش آموزان و دانشجویان تبریزی
همزمان با روز جهانی زبان مادری و در اعتراض به ادامه تبعیض زبانی در ایران

اولین حق طبیعی بشریت در طول تاریخ، حق نوشتن و خواندن به زبان مادری هر فرد محسوب می شود. این حق را برای اولین بار « مادر » هر شخص به او اعطاء می کند.


انسانی که از این حق خدادادی خویش محروم بماند دچار ناراحتی های روانی گردیده و به بیماری تعارض شخصیت مبتلا می شود. از دیگر طرف در صورت فقدان شعور ملی (مادری) در جوامع گوناگون، مدنیت و فرهنگهای مختلف در طول زمان در مناطق و قاره ها، پدید نمی آید.

بدین ترتیب در جهت رفع تبعیض و بی عدالتی در حق زبان مادری هر قوم و ملت، سازمان حقوق بشر جهانی و اصول مندرج در یونسکو و بیانیه جهانی زبانی بارسلون و مواد قید شده در میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی، صریحا حق تحصیل به زبان مادری هر انسان به جد اعلام شده است.

در کشور ما نیز در اصل 15 قانون اساسی این حق به تمامی مردمان ساکن در این سرزمین داده شده، اما بعد از 29 سال از انقلاب اسلامی این مورد هنوز اعطاء نگردیده است و ملتهای متشکل خصوصا اکثریت عظیم تورک های آذربایجان از تحصیل به زبان مادری (ملی) خویش محروم هستند.

لذا ما دانش آموزان دبیرستانها و دانشجویان دانشگاههای شهر تبریز برای رسیدن به این حق طبیعی و قانونی خویش روز دوم اسفند 1386 ( 21 فئوریه سال 2008) برابر روز جهانی زبان مادری به روزه اعتراض دست خواهیم زد .

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

آذربایجانلی معلیم هدایت ذاکر آجلیق آکسیاسی کئچیره جک...

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨
قایناق: اؤیرنجی

دونیا آنا دیلی گونونده: آجلیق گؤره وی، اعتیراض سَسی
30 میلیون دان آرتیق یاشایان تورک آذربایجان لی ایران اؤلکه سینده، هله ده 21 اینجی یوز ایل لیک ده اؤز آنا دیل لرینده تحصیل ائتمک دن محروم قالیب لار- بیر حالدا کی باشقا اؤلکه لرده بو سوروم(Sorum) ایل لردیر آرادان قالدیریلیب و اینسان لار اؤز یلکین و دوغال حاق لارینا مالیک دیرلر.

هر بیر اینسان دونیایا گؤز آچاندان سونرا اؤز آناسینین دیلی اولاراق بسله دییی شیرین لای لاسی ایله، گئجه گوندوز ایل لره قاتیب - بویویوب، آیاق توتوب و گؤزله ییرکی اوخول لاردا اؤز آنا دیلینده سؤزلر- کلمه لر و جمله لری اؤیره نیب - دوشونسون و دونیایا گئنیش لی باخارکن قانادلانیب و اؤزونه عایید اولان توپلومون قوُللوغوندا چالیشسین.
آنلامی، بوتون «توپلوم» (جامعه) اؤز کیملیک لرینده یاشاییب دونیا اینسانلار بیرلشیمین یولوندا، آیاق لانسین لار.
آما بو اینسان اوُشاق لیق چاغیندان، دوشونجه لرینی داها داورانیش لارینی، ایلک مکتبه آتدیم قویاندان سونرا اؤز دیل ایله کاغیذ اوستونه گتیرنمه سه، ان بؤیوک روانی گرگین لیک لرله اوز- اوزه اولوب فیکیر و آغیز ایلگی لری آردان قوپاریلیب، سونوج دا آسئمیله اولاجاق دیر. نهایت ده اینسان مَسخ اولوب، باشقا باخیش ایلا دیری ایکن اؤلور!
بو اوزدن غیر دولتی موسسه و قوُروم لار 1996 ایلینده بارسلونا دا توپلانیب اینسان حاق لارینین جهانی اعلانینا آسیلاراق دیل حاق لارینین دونیا بیانیه سینی ایمضالاییب دیل اؤزگورلویونو - اونون باغیمسیز فورمادا قوُللاندیغینی بوتون دونیا اؤلکه لرینه سَس لَندیریب - بیلیندیردی لر.
بیزیم اؤلکه ده ده اینسان لار، مکتب لرده اؤز دیلینده یازیب و اوخوماسی، آنا یاسانین 15- اینجی مادده سینده، آیدین جا قید اولونموشدور .
بئله لیکله، من « هدایت ذاکر » بیر معللیم اولاراق بو اؤلکه نین اوُشاق لاری داها گنج لرینین آیدین گله جه یی و آنلاملی یاشام لاری و یوُردون آرتیق گلیشمه سی اوچون، بوتون مسئول لاردان 15- اینجی اصلین ایجرا اولونماسینی ایسته یه رک، اسفند-ین 2-سی جوما آخشامی (21 فئوریه 2008) دونیا آنا دیلی گونو موناسیبت ایله آجلیق گؤره وینی گئچیره جه یم.
آنا دیلی گونو بوتون اینسان لار و آذربایجان میللتینه اوُغورلو اولسون .

هدایت ذاکر « آرازلی »
تبریز 1386.11.29
18 فئوریه 2008

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

گزارش تفصیلی: آذربایجان خود را برای برگزاری مراسم روز جهانی زبان مادری آماده می کند

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨


روند رو به رشد مرگ و زوال بسیاری از زبانها یونسکو را بر آن داشت تا روز 21 فوریه را بنام روز بین المللی زبان مادری اعلام کند. در سال 1999 سی امین نشست یونسکو که اتفاقا جمهوری اسلامی ایران نیز در آن حضور داشت، برگزار گردید. در این نشست نماینده جمهوری اسلامی بر سندی امضا نهاد که آن سند روز 21 فوریه (دوم اسفندماه) را بعنوان روز بین المللی زبان مادری می شناخت





و دولتهای امضا کننده را ملزم می داشت تا نسبت به گرامیداشت این روز اهتمام ورزیده و با در نظر گرفتن امکانات آموزشی و پژوهشی گسترده از مرگ زبانهای مادری انسانها در هرجای این کره خاکی ممانعت بعمل آورند. اما درحالیکه 9 سال از آن تاریخ می گذرد، نه تنها دولت جمهوری اسلامی کوچکترین اقدامی در راستای گرامیداشت این روز انجام نداده است، بلکه با نگاهی امنیتی به مسئله کسانی را که با برگزاری مراسم قصد گرامیداشت آن را داشته اند به پان ترکیسم متهم و به حبسها و شکنجه های طولانی مدت محکوم نموده است. بازداشت فعالان شناخته شده زنجانی سعید و علیرضا متین پور، جلیل غنی لو، لیلا حیدری و بهروز صفری در این راستا قابل ارزیابی است. علاوه بر این افراد تعداد زیادی از فعالان فرهنگی و مدنی آذربایجان به جرم اعتراض به سیاست تبعیض زبانی هم اینک در زندان بسر می برند.

اگرچه آذربایجان در بایکوت شدید خبری رسانه ها و سایت اینترنتی مخالف و موافق حکومت قرار دارد اما با تمامی اوضاع و احوال ظاهرا ملت آذربایجان قصد دارد بهر نحو ممکن اعتراضاتی را به همین مناسبت برگزار نماید. در روزهای اخیر خبرهای بسیاری در این زمینه از سوی منابع آذربایجانی منتشر گردیده است. وبلاگ اورمو نیوز در خبری اعلام نمود که تظاهرات گسترده ای بمناسبت گرامیداشت روز مادری در ارومیه برگزار خواهد گردید. این وبلاگ با انتشار تصویر اعلامیه ای به زبان ترکی که از سوی فعالین آذربایجانی خطاب به مردم ارومیه بود از آنان خواسته است که در عصر روز پنجشنبه دوم اسفند ماه با تجمع در تقاطع عطایی- امام و با حرکت در مسیر خیابان امام در مقابل اداره کل آموزش و پرورش استان آذربایجان غربی به تحصن اعتراضی بپردازند.
از سوی دیگر اویرنجی نیوز دو نامه سرگشاده از سوی انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه آزاد اردبیل را که بمناسبت روز جهانی زبان مادری خطاب به مدیرکل صدا وسیمای استان اردبیل و دبیرکل کمسیون ملی یونسکو در ایران نوشته شده است را منتشر نمود. در این دو نامه این انجمن از بی توجهی صدا و سیما و کمیسیون ملی یونسکو به روز زبان مادری گلایه نموده است. در قسمتی از نامه انجمن به دبیر کمسیون ملی یونسکو چنین آمده است: چرا تاکنون هیچ برنامه ای برای گرامیداشت این روز و حتی اطلاع رسانی عمومی از طریق صدا و سیما که خود را رسانه ملی عنوان نموده در مورد روزجهانی زبان مادری صورت نگرفته است؟
در پایان نامه ی خطاب به کمسیون ملی یونسکو آمده است: چرا کمیسیون ملی یونسکو فقط در جهت ترفیع زبان فارسی تلاش می نماید؟ چرا شورای عالی کمسیون ملی یونسکو جهت درج روز جهانی زبان مادری در تقویم سالیانه و اطلاع رسانی از طریق صدا و سیما نسبت به وجود چنین روزی اقدام نمی نماید؟
همچنین این انجمن خطاب به مدیرکل صدا وسیما نوشته است: صدا وسیمای استانی اردبیل از بدو تاسیس سال 79 تاکنون کدامین برنامه ها را برای حفظ و حراست و ترفیع زبان ترکی آذربایجانی که زبان مادری کودکان اردبیلی است، تهیه و پخش کرده است؟ به جرات می توان گفت صدا و سیمای اردبیل همگام با صدا و سیمای سراسری در صدد محو و نابودی فرهنگ و زبان ترکی آذربایجانی است. اگر این گونه نیست چرا برنامه هایی که روزانه برای کودکان و نوجوانان اردبیل که از ساعت 16 بعد از ظهر و بمدت 45 دقیقه از این شبکه پخش می شود بزبان شیرین فارسی! است؟ آیا زبان مادری کودکان اردبیلی فارسی است؟ چنین برنامه هائی با کدامین اهداف شوم و با استفاده از کدامین بیت المال تهیه و پخش می گردد؟ صدا و سیمای اردبیل برای گرامیداشت 21 فوریه (دوم اسفند) روز جهانی زبان مادری چه برنامه ای تدارک دیده است؟ با توجه به نام گذاری سال 2008 به عنوان سال بین المللی زبانها از سوی یونسکو کدامین برنامه از سوی صدا وسیمای اردبیل برای حفظ و حراست از زبان ترکی آذربایجانی تدارک دیده شده است؟
از سوی دیگر اویرنجی نیوز نوشت که اعلامیه های گسترده ای در سطح شهر تبریز پخش گردیده که از مردم این شهر می خواهد در مراسم روز زبان مادری شرکت کنند. بنا به گزارشهاي رسيده از سطح شهر تبريز دهها هزار اعلاميه در دعوت از مردم تبريز براي شركت در تظاهرات روز جهاني زبان مادری در سطح شهر پخش گرديده است. اين بيانيه ها كه به دو زبان توركي و فارسي تنظيم گرديده از مردم تبريز دعوت نموده روز پنجشنبه مصادف با روز جهاني زبان مادري در بازار قاباغي تجمع نموده و با تظاهرات گسترده به طرف اداره آموزش و پرورش حركت نمايند.
در پی اعلام این خبر اویرنجی نیوز نوشت که نیروی انتظامی در ارومیه تا روز 9 اسفند بحال آماده باش کامل در آمده است. گزارش های موثق از شهر های مختلف حکایت از آن دارد که مقامات سیاسی و امنیتی دستورات ویژه ای را برای نیروی انتظامی، نیروی ضد شورش، نیروی بسیج مقاومت و اداره اطلاعات جهت مقابله با تظاهرات احتمالی مردم آذربایجان در روز ۲ اسفند صادر کرده اند. بنابر این گزارشها شورای تامین استان در ادارات استانداری های آذربایجان شرقی، آذربایجانغربی، اردبیل و زنجان تشکیل یافته و دستور آماده باش کامل برای نیروهای انتظامی و امنیتی از روز ۲۸ بهمن تا ۹ اسفند ماه صادر شده است. همچنین اورمو نیوز گزارش داده است، دست کم چهار فعال ملی گرا در این شهر بازداشت و به بازداشتگاه اداره اطلاعات واقع در شهرچای ارومیه انتقال یافته است. تاکنون از هویت بازداشت شدگان خبری مخابره نگردیده است. در تبریز نیز نیروهای اطلاعاتی تبلیغات گسترده ای را در شبکه استانی سیما به راه انداخته اند. اداره کل اطلاعات استان آذربایجان شرقی با نصب بیلبوردهائی از مردم خواسته است ضمن تماس با شماره 113 هر گونه تحرک فعالان آذربایجانی را گزارش دهند.
از شهر زنجان نیز خبر می رسد که فعالان ملی با توزیع هزارن اعلامیه و سی دی از مردم زنجان خواسته اند که در پارک سبزه میدان زنجان روز زبان مادری را در متانت و آرامش کامل برگزار کنند. اما علیرغم اینها عصر روز جمعه 26 بهمن ماه شهرام اله مرادی مدرس زبان استانبولی حین توزیع اعلامیه هایی بمناسبت روز زبان مادری توسط نیروهای امنیتی دستگیر و به مکان نامعلومی انتقال یافته است. وزارت اطلاعات به خانواده شهرام در مورد هرگونه خبر رسانی هشدار داده است.
خبرنگار ساوالان سسی نیز گزارش نموده است که وزارت اطلاعات با فراخوانی بسیاری از فعالین ملی گرا در شهرهای تبریز، ارومیه، زنجان و اردبیل به ستاد خبری این وزارتخانه در شهرهای مختلف آذربایجان از آنان خواسته است که از هرگونه تجمع بمناسبت روز زبان مادری خودداری کنند.

در بین فعالان جنبش دانشجوئی آذربایجان نیز آمادگی برای برگزاری مراسم روز دوم اسفند فزونی گرفته است. پیش از این اویرنجی ارگان جنبش دانشجوئی آذربایجان در یادداشتی تحلیلی که بزبان ترکی منتشر گردیده، خواست ملت و دانشجویان آذربایجانی مبنی بر برسمیت شناخته شدن زبان تورکی در ایران را برگشت ناپذیر تلقی نموده است. در این یادداشت گفته می شود مسئله زبان برای ملت و روشنفکران آذربایجان مسئله شرف و حیثیت بوده و عزم ملت آذربایجان برای دستیابی به حقوق ملی و مدنی خود جدی تر از تصور شونیسم فارس است. همچنین در این یادداشت از ملت و دانشجویان آذربایجان خواسته شده که با فداکاری تمام بهر نحو ممکن در اعتراضات شرکت نموده و صدای مظلومیت ملت آذربایجان را به گوش جهانیان برسانند. در این یادداشت بر مدنی و صلح آمیز بودن هر نوع تجمع اعتراض آمیزی تاکید شده است.
همچنین بنا به خبر اویرنجی ارگان جنبش دانشجوئی آذربایجان هزاران پوستر تبلیغاتی به همین مناسبت بین دانشجویان تورک در سراسر دانشگاههای کشور بصورت غیر رسمی توزیع گردیده است. همچنین نشریه دانشجوئی اینام در دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی بمناسبت روز زبان مادری ویژه نامه ای منتشر نموده است.
خبرنگار اویرنجی نیوز از دانشگا تبریز خبر می دهد که فعالین جنبش دانشجویی آذربایجان در دانشگاه تبریز در آستانه روز جهانی زبان مادری و در سالی که از سوی یونسکو به نام سال زبان های مادری نامگذاری شده است با چاپ نشریه های متعدد به استقبال این روز رفتند. از جمله نشریات چاپ شده در آستانه این روز میتوان به "چیلتیک" ویژه نامه انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تبریز که حاوی موضوعاتی همچون هویت، زبان مادری، روز جهانی زبان مادری و... است، اشاره نمود. انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز نیز دو نشریه با نام های "سهند" و "سهند آغیرلاما توره نی" به چاپ رساندند. "سهند" حاوی مطالبی از قبیل آتلار سوزو، آذربایجان موسیقی سی، شعر، سوزلوک و بهرنگی نین بالاجا قارا بالیق ناغیلی و ... می باشد. ویژه نامه "سهند آغیرلاما توره نی" به یاد انجمن ادبی سهند و مراسم بزرگداشت روز جهانی زبان مادری شامل مجموعه مقالاتی در خصوص زبان مادری و اهمیت آن در جهان امروز می باشد.

تهیه و تنظیم: احسان تبریزلی فعال دانشجوئی و حقوق بشر در آذربایجان
http://www.oyrenci.com/News.aspx?newsId=1633




Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

برلین ده یاشایان آذربایجانلی لار دونیا آنادیلی گونون قئید ائده جک لر

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨


اویرنجی نیوز: برلین ده فعالیت گوستره ن آذربایجان کولتور اوجاغی نین وئردیگی معلوماتا گوره بو اوجاق آنادیلی گونو موناسیبتی ایله بو ایلده او بیری ایللره تای بیلیمسل عزیزله مه توره نی کئچیره جک. 22 فورال 2008 ساعت 18 ده دوزنله نه جک توره نه بیر چوخ سایدا آذربایجانلی نین قاتیلاجاغی گوزله نیر. آذربایجانین تانینمیش یازارلاریندان اولان یونس شاملی، هدایت سلطان زاده و ... بو توره نده چیخیش ائده جک لر.
Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

استقبال از بزرگداشت روز جهانی زبان مادری در دانشگاه تبریز

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨

اویرنجی نیوز: فعالین جنبش دانشجویی آذربایجان در دانشگاه تبریز در آستانه روز جهانی زبان مادری و در سالی که از سوی یونسکو به نام سال زبان های مادری نامگذاری شده است با چاپ نشریه های متعدد به استقبال این روز رفتند. از جمله نشریات چاپ شده در آستانه این روز میتوان به "چیلتیک" ویژه نامه انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تبریز حاوی موضوعاتی همچون هویت، زبان مادری، روز جهانی زبان مادری و... اشاره کرد.

انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده کشاورزی دو نشریه با نام های "سهند" و " سهند آغیرلاما توره نی" به چاپ رساندند. "سهند" حاوی مطالبی از قبیل آتلار سوزو، آذربایجان موسیقی سی، شعر، سوزلوک و بهرنگی نین بالاجا قارا بالیق ناغیلی و ... می باشد. ویژه نامه "سهند آغیرلاما توره نی" که به یاد انجمن ادبی سهند و مراسم بزرگداشت روز جهانی زبان مادری این انجمن که در سال گذشته برگذار شده بود، این گونه نام گذاری شده است، در واقع مجموعه مقالاتی در خصوص زبان مادری و اهمیت آن در جهان امروز می باشد. عناوین موجود در این ویژه نامه عبارت است از: مقدمه، پیام مدیر کل یونسکو به مناسبت روز جهانی زبان مادری، زبان مادری و اهمیت آن در رشد فکری کودک، نقش زبان مادری در آموزش زبان دوم، زبان مادری و کیستی ملی، حق آموزش زبان مادری در اسناد حقوق بشر و حقوق ایران، از تجارب دیگر کشور ها بیاموزیم، تدریس زبان مادری در سوئد، کمی تفکر!!! و ... البته چاپ این نشریه با معضلات فراوانی رو برو بود که در نهایت با کیفیت بسیار نازل چاپ و در اختیار دانشجویان قرار گرفت.



Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

هزاران پوستر در ارتباط با روز جهاني زبان مادري در دانشگاه ها پخش شد

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨


اؤيرنجي نیوز: در آستانه 21 فوريه، روز جهاني زبان مادري، هزاران پوستر در رابطه با اين روز پخش شد. در فاصله چند روز مانده به روز جهاني زبان مادري اين پوسترها در سطح وسيع در بين دانشجويان تورك دانشگاه هاي تهران، تبریز و نیز ساير شهرهای آذربایجان پخش گردیده است.
Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

ویژه نامه روز جهانی زبان مادری نشریه دانشجوئی اینام منتشر شد

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨


اویرنجی نیوز: در آستانه 21 فوریه روز جهانی زبان مادری دهمین شماره اینام، نشریه دانشجویی ترکی-فارسی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران، که ویژه نامه این روز است منتشر شد.
Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

ویژه نامه آلما یولو به مناسبت روز جهانی زبان مادری

چهار‌شنبه ۱ اسفند ۱٣٨۶ - ۲۰ فوريه ۲۰۰٨
محمد دیب گفته بود:” زبان خانه انسان است. چگونه می شود در خانه دیگری زندگی کرد؟” حتی یک بار تعبیر بسیار تندی به کار برد که دوستداران فرانسه و زبان فرانسه- فرانکوفن ها- خیلی آزرده شدند. نوشت:” وقتی به زبان دیگری می نویسی ، هر واژه ات مثل گلوله ای است که به روی خودت شلیک می کنی.”

(از مقاله کلمه یا سفرنامه سید عطاء الله مهاجرانی به الجزایر )
آلما یولو در طول یکسال و نیم فعالیت خود مقالات زیادی را مربوط به زبان مادری منتشر کرده است. اینک به مناسبت روز جهانی زبان مادری لینک تعدادی از آن مقالات و اخبار انتخاب و تقدیم میشود. به امید روزی که زبان مادری ترکها و سایر ملیتهای ایرانی به مدرسه ها و تلوزیونها و ادارات راه یابد.و به امید آزادی زندانیان زبان مادری
سازمان جهانی یونسکو اعلام کرد: سال ۲۰۰۸سال بین‌المللی زبان‌ها
ديل توتروغو - Dil Tutruğu - امانت زبان / سؤزوموز
يولا دوش سن سئل گؤزونده‌ن / ارسلان میرزایی قاشقای شاعیری
دای دویونون بوغو چیخدی / سید حیدر بیات
نا ديلی‌ميزين ايلکين مودافعلری / نوید محمدی
تک سوچوم تورک اولماقدیر / کرکوکلو شمس الدین کوزه‌جی
زبان فارسی تبعیدگاه من است / سید حیدر بیات
زبان فارسی تبعیدگاه من است / سید حیدر بیات
انسان با زبان زندگی می کند / سید محمد خاتمی
مقدمه ای بر بومی سازی نام ها و نشان ها ی زبانی/ علی محمدبیانی
مرجع تقلیدی که اشعار “هوپ هوپ” نامه را حفظ است و… / سید حیدر بیات
یورومسوزجاسینا / محمود افشاردان دؤرد بئیت
دلی و آی / سید حیدر بیات
آن روز شهر مال ما نبود / عزیز ساپچی
ديل انسانا و تانري‌لارا آد باغيشلايير / دوکتور ايواز طاها
مانقورت / چينگيز آيتماتوو
ديل و ميللي کيمليک / گونتای جاوانشیر
بیانیه در باره ی روز حهانی زبان مادری / کانون نویسندگان
بو تایسیز حادیثه، بو حادیثه تایسیز / سید حیدر بیات
پیام کویچیرو ماتسورا مدیر کل یونسکو به مناسبت روز جهانی زبان مادری
آنادیلی، فئمینیزم، سینیرلار و بیر اؤنر / سید حیدر بیات
دیل و آنلاییش / ایشیق سؤنمز

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

مصاحبه شبکه الجزيره قطر با پنج تن ازمدافعان حقوق ملل و اقوام ايران در تهران

سه‌شنبه ٣۰ بهمن ۱٣٨۶ - ۱۹ فوريه ۲۰۰٨

منبع: میللی شورا
عباس ناصر خبرنگار شبکه الجزيره قطر در آستانه هفتمين دوره انتخابات مجلس شوري اسلامي با 5 تن از فعالان مدني حقوق ملل و اقوام ايران در تهران مجموعه مصاحبه هايي را انجام داد که روز چهارشنبه گذشته(29بهمن ماه) بخشهايي از اين مصاحبه ها در اوقات خبري اين شبکه مشهور ماهواره اي عرب زبان منتشر گرديد.

در اين مصاحبه آقايان يوسف عزيزي بني طرف (عرب الاحواز)،اکبر آزاد(ترک آذربايجان)، حسن عباسيان(عرب الاحواز)، فرزاد صمدلی ترک آذربايجان)ونوروز حمزي (عرب الاحواز) شرکت داشتند.



- يوسف عزيزي بني طرف
آقيا يوسف عزيزي بني طرف که يکي از فعالان مدني و نويسندگان مشهور عرب در ايران است در اين مصاحبه با تاکيد بر مقوله زشت عرب ستيزي در ميان شوونيستهاي ايران ، بروز چنين حملاتي را ناشي از پندارها و کينه هاي گروهي پان آريانيست دانست . وي با تاکيد بر تاريخ درخشان اعراب در ايران به دورانهايي اشاره کرد که ملل و اقوام فلات ايران در طول تاريخ به دفعات در قالب نظامهاي فدرالي توانستند همگام با حفظ قدرتمندانه وحدت ملي ، منشا اثرات مثبت و تعيين کننده اي درترقي و عمران کشور خود شوند. بني طرف خاطر نشان کرد نظام سياسي حاکم بر ايران تا قبل از کودتاي پهلوي اول و انقراض سلسله قاجاريه تحت عنوان نظام ممالک محروسه ايران شناخته مي شد که اين خود نشان دهنده ريشه دار بودن بحث فدراليسم در ايران است.
وي اظهار داشت در حال حاضر به رغم اينکه اعراب از جمعيتي بيش از 5 ميليون نفر در ايران(7 درصد جمعيت کل) برخوردار هستند شاهد تبعيضها و تحقير هاي گسترده اي در کشور در سطوح مختلف اقتصادي،فرهنگي،سياسي و اجتماعي هستند.



- اکبر آزاد
سپس آقاي اکبر آزاد بعنوان يکي ازنويسندگان و فعالان مدني شناخته شده آذربايجان که در زمينه دفاع از حقوق کودکان تلاشهاي تحسين برانگيزي داشته است ضمن بيان اين جمله که « تحصيل به زبان مادري حق و کار کودکان است» اظهار داشت:
زماني که چند سال قبل آقاي خاتمي رييس جمهورمحترم،براي سخنراني در مجمع عمومي سازمان ملل به نيويورک رفته بودند بر اين مسئله تاکيد کردند که«ايران کشوري کثير المله است» .
هر چند اظهار اين بيانات نتايج داخلي خاصي در بر نداشت ولي براين واقعيت بصورت رسمي صحه گذاشت که ايران ترکيبي است از ملل مختلف والبته متحد.از جمله اين ملتهاي همبسته مي توان به ملل ترکهاي آذربايجان،فارس ، کرد، عرب، تورکمن و بلوچ اشاره کرد.
آزاد با اشاره به اينکه ترکهاي آذربايجان به تنهايي در حدودنيمي از اهالي ايران را تشکيل مي دهند و علاوه بر اين ترکان ترکمن،قشقايي،خراسان،خلج و سايرين نيز با جمعيتهاي مشهودي در ايران حضور دارند اظهار داشت منافع ترکها در ايران با ساير ملتهاي اين کشور به ويژه اعراب مشترکات متنوع و گسترده اي دارد.وي معتقد بود ستمي که بصورت تاريخي طي هشتاد سال گذشته بر ترکان رفته بنوعي بر اعراب نيز تحميل شده است.
آزاد گفت: ترکهاي آذربايجان در تاريخ معاصر شخصيتهاي مشهوري را تقديم نهضت عدالت خواهانه و آزادي طلبانه ملل و اقوام ايران کرده اند.شخصيتهاي کم نظيري چو ن عباس ميرزا،شهيد ستارخان ،شهيد باقرخان، شهيد حيدر خان، شهيد باغبان ،شهيد ثقه الاسلام، شهيد خياباني ، شهيد پيشه وري،پروفسور زهتابي،صفرخان و000 از شخصيتهايي هستند که در راه دفاع از حقوق عموم اقوام وملل ايران از طريق روشنگري وعدالت خواهي و نيز تاسيس و يا تحکيم نظام پارلمانتاريسم در کشور مجدانه کوشيده اند.
اکبر آزاد اظهار داشت بنده با کمال افتخار مي گويم که بانوان آذربايجاني نخستين بار در تاريخ ايران و خاورميانه ، در زمان شهيد بزرگ سيد جعفر پيشه وري توانستند از حق راي دان برخوردار شوند. همچنين اين آذربايجانيها بودند که در 29 بهمن سال 1356 قادر به خلق يکي از عظيمترين قيامهاي ملي تاريخ ايران در تبريز شدند. وي هدف خود از بيان اين مقدمات را معرفي آذربايجانيها بعنوان بنيانگذاران پارلمانتاريسم در ايران و يکي از فعالاترين ملل اين کشور در امر انتخابات دانست. ازادگفت:اما با توجه به اينکه عده کثيري از فعالين حرکت ملي آذربايجان در شهرهاي مختلف زنجان،اردبيل،تبريز،قم،قزوين، همدان ،اروميه و... رد صلاحيت شده اند جهت شرکت در انتخابات پيش روي دچار ترديدهاي عميقي شده ايم.توجه داشته باشيد که در سال 1374 به رغم پيروزي قاطع آقاي دکتر محمود علي چهرگاني در انتخابات مجلس چهارم به لطايف الحيل از حضور وي در عرصه انتخابات جلوگيري شد که بدنبال اين موضوع تشنجهايي هم در آذربايجان وتبريز به وقوع پيوست.صدماتي نيز به آقاي دکترچهرگاني وارد شد که سبب سفر استعلاجي وي به خارج از کشور گرديد.اما در حال حاضر رد صلاحيتها بقدري وسيع صورت گرفته که تمام چهره هاي ملي آ ذربايجان از امکان شرکت در رقابت نيز محروم شده اند.بعنوان مثال به آقاي مهندس عليرضا صرافي بعنوان يکي از برجسته ترين اين شخصيتها مي توان اشاره کرد.
وي اظهار اشت: از نظر من بين اذربايجانيها رغبت چنداني براي شرکت در انتخابات وجود ندارد.بطور يقين در ميان اذربايجانيهاي تهران نيز که حدود 70 درصد از جمعيت اين کلان شهر را تشکيل مي دهند وضع به همين صورت است.



- حسن عباسيان
آقاي حسن عباسيان بعنوان رييس هيات مديره جمعيت عربهاي خوزستاني مقيم تهران(بيت العرب)،نويسنده وديپلمات سابق سومين فعال شناخته شده در زمينه حقوق اقوام وملل ايران بودند که با عباس ناصر خبرنگار شبکه الجزير به گفتگو نشستند.وي با اشاره به مواد 15و19 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران توضيح داد در اين دو قانون بجاي ترکيب معمول «ملت ايران» در هر دوماده از ترکيب« مردم ايران »استفاده شده است.چراکه نويسندگان قانون اساسي به اين امر توجه داشته اند که ايران از ملتهاي مختلف و گروههاي قومي متعدد تشکيل شده است.حتي قانون گذار کوشيده تا در اصل نوزده از کلمه قبيله در کنار کلمه قوم استفاده کرده و به اين ترتيب به اين گروههاي اجتماعي نيز احترام حقوقي قائل شود.
عباسيان اظهار داشت به رغم وجود اين دو ماده در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران متاسفانه از تدريس زبانهاي قومي در مدارس و يا همچنين استفاده از اين زبانها در مطبوعات و رسانه هاي گروهي خودداري مي شود و به اين ترتيب روح مساوات طلبانه حاکم بر اين دو اصل نديده گرفته شده است. وي با تاکيد بر عدم وجود مساوات در ميان اقوام و ملل ايران اظهارداشت که همين امر موجب شده تا به هنگام توزيع مناصب ،پستهاي حساس در اختيار گروه قومي حاکم قرار گيرد.عباسيان افزود اوضاع بقدري نگران کننده استکه در حال حاضر اگردر خوزستان يک عرب به اداره اي برود و در ان اداره با کارمند عرب ديگري روبرو شود حق ندارد با وي به زبان عربي صحبت کند و موظف است تا حتما به فارسي حرف بزند!



- فرزاد صمدلی
آقاي فرزاد صمدلی که در بين فعالين مدني آذربايجان بيشتر بعنوان يک خبرنگار شناخته مي شود در مصاحبه با شبکه الجزيره با تاکيد بر اهميت روز جهاني زبان مادري ( 21 فوريه- دوم اسفند) اظهار داشت:
متاسفانه طي 25 سال اخير از جانب دولتهاي حاکم در قبال زبان مادري بيش از دو سوم از ايرانيهاي غير فارس زبان ، جز بعضي سخنان مثبت، ́́́اقدام حمايتي قابل توجهي مشاهده نشده است. صمدلی با بيان اينکه اساسا در دوران استبداد سياه رضاخاني،انتخاب زبان رسمي در ايران به رغم اکثريت تاريخي ترکهاي ايران، عملا بصورت آيين نامه اي و دستوري صورت گرفته است خواستار توجه جدي به همه پرنسيپهاي بين المللي در ارتباط با کشور هاي کثيرالمله اي همانند ايران شد. وي همچنين با اشاره به قانون اساسي افغانستان و نيز پيش نويس قانون اساسي عراق متذکر شد که اصولا در کشورهايي چون ايران تاکيد بر يک زبانه بودن نظام رسمي چندان قادر به پاسخگويي مطالبات حقه اقوام وملل آن کشورها نخواهد شد و تداوم اين امر سبب خواهد گرديد تا قوم يا ملتي که زبان وي بعنوان تنها زبان رسمي مملکت شناخته شده است خود را به مثابه تمثيلگر واحد هويت آن کشور بشناسد و به اين ترتيب خواسته و يا نا خواسته در امتداد حذف هويتهاي غير رسمي که البته در مواقعي غني تر و قوي تر از ان هويت رسمي نيزهستند حرکت کند . صمدلی با تاکيد بر ضرورت ورود به مبحث دو زبانگي در ايران جهت جلوگيري ازظهور شوونيسم و نيز رسميت منطقه اي تمام زبانهاي شناخته شده کشور خواهان آغاز تدريجي اين گفتگو بصورت کاملا مدني ، صبورانه و منطقي در ميان اقوام وملل ايران گرديد.
وي همچنين با اشاره به بيانيه مشهور آذربايجان دانيشير(آذربايجان سخن مي گويد)که براي اولين بار در کشور به امضاي بيش از 600 تن از فرهيختگان و فعالان حقوق مدني آذربايجان رسيده است اظهار داشت :اين بيانيه که برخي از آن بعنوان مانيفست آذربايجان هم اسم برده اند تنها بدنبال احقاق حقوق ترکان آذربايجان ويا ديگر ترکهاي ايران نيست.بلکه ادبيات اين بيانيه بگونه اي تنظيم شده است که تمام اقوام و ملل ايران را بدون کوچکترين تبعيضي در بر مي گيرد.
ضرورت حاکميت دمکراسي فراگير در کشور بر اساس اصول عام جمهوريهاي پارلمانتاريستي، حرکت به سمت فدراليسم ، ضرورت توجه غير تبعيض آميز به همه زبانهاي رايج در ايران،تاکيد بر اهميت توزيع برابر تمام امکانات مادي و معنوي در سطح ايران، دفاع بلارجحان از مواريث فرهنگي همه اقوام و ملل ايران، رعايت دقيق کنوانسيونهاي مربوط به حقوق زنان و کودکان ،صيانت جدي از سلامت محيط زيست و نيز ايجاد روابط متعادل و واقعي با کشورهاي جهان از جمله اصولي بودند که توسط نامبرده در توضيح بيانيه« آذربايجان دانيشير » گفته شد.
صمدلی همچنين با توجه به توزيع دردناک امکانات اقتصادي پرسيد چگونه ممکن است شهروندعرب خوزستاني که بيش از دو سوم از بودجه کل کشور را با فروش منابع نفتي اش تامين مي کنند و سنگينترين شدائد را در دوران جنگ 8 ساله متحمل شده است طي هشتاد سال گذشته زير اندازش گليم و سقفش حصير باقي مانده باشد و يا اکثريت آذربايجاني اي که موثرترين نقش را در تاريخ و فرهنگ اين سرزمين داشته است در حال حاضر اين گونه در فقر و فلاکت زندگي کند و از همه بدتر در رسانه ها و يا کتب رسمي تحقير و تضعيف شوند?!
وي گفت من همانگونه که براي ويران شدن ارک بم به دليل زلزله دردناک اخير بشدت متاثرم براي ارک عليشاه درتبريز،گنبد سلطانيه در زنجان ،قصر شيخ خزعل در اهواز و يا ديگر آثار قومي کشورم که در معرض بي توجهي قرار گرفته اند بسيار نگرانم!



- نوروز حمزي
آقاي نوروز حمزي که يکي از فعالان فرهنگي عرب و همچنين از خبرنگاران شناخته شده در جامعه مطبوعاتي کشورمان مي باشد پنجمين فردي بود که با شبکه الجزير در خصوص حقوق اقوام وملل ايران مصاحبه کرد.وي با ارايه تعريف حقوقي از مفهوم اقليت باتوجه به اسناد بين المللي مربوط به حقوق اقليتها من جمله مقدمه و مواد 13و55و76 منشور سازمان ملل متحد ،ماده دوم اعلاميه جهاني حقوق بشر، مواد 18 و19و24و25و26و27ميثاق بين المللي حقوق مدني و سياسي ناظر بر رعايت حقوق همه افراد بدون هر گونه تبعيض خواستار رعايت دقيق مفاد تمام اسناد و کنوانسيونهاي بين المللي اي گرديد که دولت ايران همچون منشور ملل متحد(1324)،ميثاق بين المللي حقوق مدني - سياسي و حقوق اقتصادي- اجتماعي(1354)،کنوانسيون بين المللي منع و مجازات جنوسايد (1334) ،کنوانسيون بين المللي رفع تبعيض نژادي(1347)،کنوانسيون حقوق کودک (1372) ، کنوانسيون رفع تبعيض در امر تعليمات(1346) و همچنين مواد 15 و 19 و 20 و 48 قانون اساسي جمهوري اسلامي تاييد يا تدوين کرده است.
وي همچنين با انتقاد از فرهنگ حاکم در خصوص خرده فرهنگ و يا اقليت خطاب کردن اقوام وملل ايران اظهار داشت اين اصطلاحات در حالي استفاده مي شود که هموطنان فارس زبان ما تنها يکي از اين اقوام وملل بوده و حتي فاقد اکثريت نسبي نيز هستند.وي خاطر نشان کرد که بعنوان مثال در همين طهران ، ترکها با بيش از 70 درصد ،نخستين کساني هستند که جمعيت پايتخت ايران را تشکيل مي دهند.
آقاي حمزي با اشاره به برنامه چهارم توسعه گفت اين برنامه فاقد هر گونه تلاشي براي توسعه و پرورش فرهنگي عموم اقوام وملل ايران است.وي با اشاره به عملياتي شدن طرح آمايش اقوام که در امتداد تغيير ترکيب بافت جمعيتي مناطق قومي طراحي شده است افزود د رحال حاضر متاسفانه من اينده اقوام و ملل ايران بويژه اعراب را تنها با دو گزينه روبرو مي بينم:
وجود و عدم وجود!

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

بیانیه شورای اتحاد ملی آذربایجان جنوبی

منبع: میللی شورا

سه‌شنبه ٣۰ بهمن ۱٣٨۶ - ۱۹ فوريه ۲۰۰٨
بیانیه شورای اتحاد ملی آذربایجان جنوبی در خصوص
استقلال کوزوو، قیام ملی 29 بهمن، روز جهانی زبان مادری،
فاجعه نسل کشی جیلولوق، فاجعه نسل کشی خوجالی، انتخابات مجلس هشتم

17 فوریه سال 2008م./28 بهمن سال 1386ش. و صدور بیانیه استقلال از پارلمان جمهوری خودمختار کوزوو:

سرانجام پس از فراز و نشیبهای بسیار، اراده ملت کوزوو از طریق پارلمان منتخب ملت، در عصر روز یک شنبه 17 فوریه 2008 رسما به جهانیان اعلام شد و به این ترتیب علی رغم مخالفتهای دولت صربستان و برخی کشورهای دیگر، دو ملیون شهروند کوزوویایی قادر به تحقق حق تعیین سرنوشت خویش گردیدند. تولد جمهوری کوزوو مبین غالب آمدن اراده ملی ملتهای خواهان استقلال بر همه سختی ها است. ملت کوزوو جهت تحصیل استقلال ملی خود شدائد و مصائب بی شماری را متحمل شده است. بی تردید این ملت در فردای استقلال نیز با دشواریهای متعددی روبرو خواهد گردید و اینبار جهت حفظ این دستاورد کبیر ملی مجادله خواهد نمود.

شورای اتحاد ملی آذربایجان جنوبی ضمن تبریک به ملت کوزوو و تاکید بر اندیشه محمد امین رسولزاده، موسس نخستین جمهوری آذربایجان در سال 1918م. مبنی بر ضرورت "آزادی انسانها و استقلال ملتها"، اعلام می دارد که ملت 35 میلیونی آذربایجان جنوبی پس از دهها سال تلاش و تکاپوی ملی، یکی از لایقترین ملل جهان در کسب حق تعیین سرنوشت خویش است. بلاشک تحقق چنین حقی برای ملت آذربایجان جنوبی، سبب تقویت ثبات، تحکیم صلح و گسترش تجارت در منطقه و بخصوص در میان کشورهای همسایه خواهد گردید.

- قیام ملی18 فوریه سال 1978م./29 بهمن سال 1356ش. در تبریز:

30 سال پیش در 29 بهمن سال 1356 برابر با 18 فوریه سال 1978، جهان شهر تبریز بعنوان پایتخت تاریخی آذربایجان، شاهد قیام ضد آپارتاید بزرگی علیه 56 سال ستم خاندان پهلوی و سیاستهای نژادپرستانه دولتهای آریاگرای ایران شد. وقوع این قیام عظیم ملی پس از تاسیس حکومت ملی آذربایجان جنوبی (1325-1324ش.) به رهبری سیدجعفر پیشه وری حادثه ای بی نظیر محسوب می شود. همچنین این قیام مهمترین قیام مردمی سالهای انقلاب و فراموش شده ترین حماسه ملی سالهای حاکمیت جمهوری اسلامی است.

به طور قطع می توان گفت که حماسه 29 بهمن به مثابه اولین و آخرین ضربه سهمگین ملی به پیکره فاشیزم آریائی و سلطنت پهلوی بود. حوادث بعدی تنها در حد مکمل قیام 29 بهمن محسوب می شود. در حال حاضر حاکمیت مرتجع و مستبد کنونی که موفق به سرقت نتایج انقلاب سالهای 56 و 57 شده است،در صدد انکار اهداف واقعی قیام ملی 29 بهمن بوده و در راستای نسیان آن می کوشد.

شورای اتحاد ملی آذربایجان جنوبی بر این باور است که سلسله قیامهای ضد اپارتاید ملت آذربایجان در بهار سال 1385، در تاریخ معاصر ایران بی نظیر است و این قیام ریشه های تئوریک و اعتقادی خود را از خیزشهای ملی پیشین ملت آذربایجان بخصوص انقلاب کبیر مشروطیت، قیام شهید شیخ محمد خیابانی، حکومت ملی آذربایجان و قیام 29 بهمن سال 56 کسب کرده است. بی تردید این قیامها تا حذف ستمگران و تا تحقق حق تعیین سرنوشت با قدرت و شدت بیشتری به منصه ظهور خواهد رسید.



- 21 فوریه /2 اسفند، روز جهانی زبان مادری:

21 فوریه برابر با دوم اسفند، روز جهانی زبان مادری است.

این روز برای ملل و اقوام دربند ایران، روز بسیار مهم و با معنایی بوده و مملو از حس حسرت، حرمان و خشم است. در واقع اگرچه بیش از دو سوم مردم ایران متکلم به زبانهایی غیر از زبان فارسی هستند و در این میان، نیمی از جمعیت این کشور را تورکهای آذربایجانی، تورکمن، قشقایی و خراسانی تشکیل می دهند اما هیچکدام از این ملل و اقوام (به غیر از اقلیتهای دینی ای چون ارامنه) قادر به بهره مندی از رسانه های گروهی و آموختن به زبان مادری خود در مدارس و دانشگاهها نیستند و حتی در صورت نادیده گرفتن این ممنوعیت در معرض تبعیضات، تضییقات، تهدیدات و تنبیهات بی رحمانه قرار می گیرند. تاکنون جمعی از تورکهای آذربایجان تنها به دلیل دفاع از زبان مادری خود گرفتار حبس، شکنجه و تحمل ضربات قرون وسطایی شلاقهای رژیم آپارتاید شده اند.

از زمانی که سازمان یونسکو روز 21 فوریه را به عنوان روز جهانی زبان‌های مادری اعلام کرده است ملت آذربایجان جنوبی بعنوان پیشروترین ملت خاورمیانه، کوشیده تا با برپایی کنفرانسها و تجمعات مسالمت آمیز خیابانی و امضای طومارهای چند هزار نفری، اهمیت این روز مهم بین المللی را برای حاکمیت مستبد ایران گوشزد کند و خواست ملی خود، مبنی بر آموزش زبان مادری خویش را از زبان فرزندان ملت بیان نماید. متاسفانه برخورد رژیم جمهوری اسلامی ایران با این خواست ملی، تاکنون کاملا فاشیستی و استبدادی بوده است.

شورای اتحاد ملی آذربایجان جنوبی معتقد است مسئولیت دفاع از زبان مادری ملل و اقوام ایران قبل از همه به موجب بخشنامه های بین المللی بر عهده رژیم ایران است. اما به دلیل عدم اجرای تعهدات بین المللی از سوی این رژیم، ملل و اقوام دربند ایران بخصوص ملت آذربایجان، به رغم همه تهدیدات موجود، خود به پا خاسته و مصمم به تجلیل از این روز بین المللی و بعبارتی دیگر تکریم زبان و ادبیات مادری خویش هستند.

براساس اخباری که این شورا موفق به کسب آن شده است به نظر می رسد در روز دوم اسفند سال 86، ملت آذربایجان جنوبی همچون سالهای قبل، این روز بین المللی را گرامی خواهد داشت. امید است که نهادهای بین المللی بخصوص سازمان ملل متحد با امعان نظر به تلاش فداکارانه ملت آذربایجان در راستای گرامیداشت این روز جهانی، مانع از برخوردهای قهر آمیز رژیم مستبد و شوونیست جمهوری اسلامی ایران گردند.





- 22 فوریه سال 1918م./3 اسفند سال 1296ش.، فاجعه نسل کشی در شهرهای غرب آذربایجان جنوبی موسوم به "جیلولوق"

اسفند ماه هر سال یادآور یکی دیگر از دردناکترین مقاطع تاریخی ملت اذربایجان است.

نود سال پیش، از روز 22 فوریه سال 1918 به مدت سه روز، جیلوهای مسیحی گریخته از قلمروی امپراطوری عثمانی با همدستی ارامنه و مساعدت برخی از سربازان روس و فرانسوی مستقر در غرب آذربایجان، یکی از خونین ترین فجایع ابتدای قرن بیستم را در یکی از سردترین زمستانهای آذربایجان رقم زدند.

در این قتل عام سه روزه که با هدف ایجاد یک حکومت نصرانی در غرب آذربایجان جنوبی صورت می گرفت به موجب اسناد متقن موجود، قریب به ده هزار تن از سکنه بی دفاع آذربایجانی تنها به خاطر تورک و مسلمان بودن در معرض سلسله ای از کشتارهای عمیقا هولناک قرار گرفتند. در این نسل کشی هزاران زن و کودک مورد تجاوز و تقتیل قرار گرفتند و خانه ها وبازارهای مردم غارت و سوزانده شد. این نسل کشی تا ماهها ادامه یافت و به دنبال قتل بیش از صد هزار انسان، سرانجام به دنبال ورود ارتش نجات بخش عثمانی در تابستان سال بعد به اتمام رسید.

هنوز جراحتهای ملت آذربایجان از این نسل کشی التیام نیافته بود که با نسل کشی دهشتناکتر دیگری از جانب اکراد مسلح به سرکردگی یاغی معروف، اسماعیل آقا سیمیتقو روبرو شد. براساس اسناد موجود، میزان قساوت و شقاوت این یاغیان و تبهکاران به حدی بود که ملت آذربایجان، جنایتهای هولناک ارامنه و آسوریان را برای کوتاه مدتی فراموش کرد!

شورای اتحاد ملی آذربایجان جنوبی ضمن تعظیم در برابر مقام صدها هزار شهید این دو فاجعه دلخراش بشری، ملت آذربایجان را دعوت به هشیاری در برابر تکرار محتمل این گونه حوادث بخصوص در منطقه غرب آذربایجان می نماید.

با توجه به اینکه به خاطر حاکمیت رژیمهای غیر مردمی و آنتی تورک 86 سال اخیر، ملت آذربایجان قادر به دفاع موثر تاریخی از حقوق ملی خود نگردیده و موفق به شناساندن این دو نسل کشی بسیار دلخراش به افکار عمومی جهان نشده است، لذا نسل امروز آذربایجان، به ویژه روشنفکران عرصه حرکت ملی آذربایجان، از مسئولیت بسیار سنگینی در دفاع از حریم تاریخی ملت آذربایجان برخوردار بوده موظف به تذکر و تحلیل این فجایع دلخراش برای جهانیان هستند.





- 26 فوریه سال 1992م./7 اسفند1370ش.، فاجعه نسل کشی خوجالی در آذربایجان شمالی

در سال 1992م. در شبی که روز بیست و پنجم فوریه را به روز 26 فوریه منتهی میکرد، اشغالگران ارمنی تحت حمایت ارتش روسیه، اقدام به قتل عام جمع کثیری از اهالی بی دفاع شهر خوجالی اعم از کودک و زن و پیر و جوان کردند. در پی این فاجعه 613 نفر من جمله 63 کودک، 106 زن و 70 نفر سالخورده بطرز فجیعی به قتل رسیده و بصورت تکان دهنده ای مثله شدند. اما جنایتهای ارامنه متجاوز قره باغ که تحت حمایت مستقیم دولت ایروان صورت میگرفت مختص خوجالی نیست.

بعنوان مثال در سال 1988، وقوع زلزله در شهر اسپیتاک ارمنستان، پرده از یکی از مخوفترین و دردناکترین جنایتهای تاریخ برداشت. براساس اخباری که در نشریات وقت جمهوری چکسلاواکی منتشر شد گفته می شود که گروه امداد و نجات این کشور در اسپیتاک، با یکی از سوزناکترین و وحشتناکترین فجایع تاریخ معاصر روبرو شده است. مطابق اطلاعات این روزنامه ها، سگهای امدادگر که در میان ویرانه های شهر اسپیتاک به دنبال مدفونین احتمالی در زیر آوار می گشتند متوجه لوله بسیار قطور، مطول و دو سوی مسدودی در یکی از مناطق شهر می شوند. امدادگران پس از گشودن این لوله با منظره بسیار فجیعی روبرو می شوند. جنازه دهها کودک در حال متلاشی شدن در درون این لوله کشف میشود. آنها بزودی با خبر می شوند که این کودکان، فرزندان برخی از خانواده های اقلیت آذربایجانی مقیم اسپیتاک هستند که مدتها پیش پلیس از مفقود شدن آنها خبر داده است. بررسی جنایت مذکور منجر به افشاء شدن نقش تروریستهای ارمنی در ارتکاب این جنایت وحشتناک می گردد.

از سال 1988 تا سال 1994 ارامنه با پیشروی در اراضی ملی آذربایجان شمالی و اشغال شهرها و شهرکهای قره باغی و غیر قره باغی، دهها هزار انسان آذربایجانی را تنها به دلیل آذربایجانی، تورک و مسلمان بودن قتل عام کردند.

شورای اتحاد ملی آذربایجان جنوبی ضمن ابراز احترام به پیشگاه شهدای ملت آذربایجان و ابراز تنفر از جنایتهای ضد بشری اشغالگران ارمنی، اعلام می دارد ملت آذربایجان جنوبی آماده هر گونه جانفشانی در جهت آزاد سازی اراضی اشغالی آذربایجان شمالی و بازگشت یک میلیون آواره جنگی به خانه خود می باشد.

همچنین شورای اتحاد ملی آذربایجان جنوبی از همه ملتها و دولتهای جهان در خواست می کند تا ضمن شناسایی فاجعه 26 فوریه سال 1992 در خوجالی بعنوان نسل کشی، ملت آذربایجان را به موجب مصوبات سازمان ملل متحد، شورای امنیت و همکاری اروپا و نیز سازمان کنفرانس اسلامی، در آزاد سازی اراضی اشغالی یاری رساند و رژیم اشغالگر ارمنستان و نیز دولتهای مدافع این رژیم بخصوص ایران را در راستای تغییر سیاستهایشان، تحت فشار جدی قرار دهد.





- انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی

انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی رژیم در حالی در 24 اسفند ماه 1386ش./ 14 مارس 2008 برگزار می شود که همچون انتخابات سابق، تقریبا هیچ یک از کاندیداهای مستقل و مردمی قادر به عبور از فیلتر نظارت استصوابی شورای نگهبان نشده اند. میزان استبداد رای در گزینش کاندیداها به حدی شدید و غلیظ است که یکی از جناحهای حکومت آپارتاید موسوم به اصلاح طلب، انتخابات پیش روی را فاجعه ای برای دموکراسی در ایران دانسته است!

شورای اتحاد ملی آذربایجان جنوبی، انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی را کاملا غیر دموکراتیک دانسته و مجلس اینده را به رغم وجود چند نماینده انگشت شمار مردمی محتمل، در کل مجلسی فرمایشی و نامشروع میداند و دو رفتار منطقه ای و یک رفتار سراسری ذیل را در آذربایجان جنوبی پیشنهاد می نماید:

1- غرب آذربایجان و مناطق تحت سکونت سکنه بومی تورک همراه با دیگر اقوام غیر تورک (به استثنای تهران): در این مناطق حضور موثر و فعال سکنه تورک در انتخابات پیشنهاد می شود. متاسفانه در سالهای اخیر به رغم اینکه در برخی از شهرهای غرب آذربایجان و نیز شهرهایی چون انزلی، آستارا، کرج، قزوین، همدان، قم... اکثریت جمعیت شهرها تورک تبار بوده اند به دلیل عدم مشارکت فعال تورکان، برخی از کاندیداهای غیر تورک موفق به کسب کرسی نمایندگی به نام شهرهای تورک در مجلس شده اند. این موضوع در غرب آذربایجان که با سیاست غیر قانونی اسکان اکراد مهاجر و نیز تاخت و تاز گروههای رنگارنگ تروریستی همراه است از اهمیتی حیاتی برخوردار می باشد. از نظر شورا، گزینش یک نماینده تورک، فارغ از رنگ سیاسی وی در غرب آذربایجان به خودی خود یک موفقیت خواهد بود.

2- در تبریز و دیگر شهرهای یکدست تورک نشین، آذربایجان جنوبی، اصل بر عدم شرکت مردم در انتخابات و حتی منصرف کردن افراد مردد به رای دادن در روز انتخابات است. هدف آن است که رژیم آپارتاید متعاقب اجتناب مردم از شرکت در انتخاباتی که به هیچ وجه مبنای مردمی ندارد بیش از پیش دچار بحران مشروعیت گردد.

3- با توجه به اینکه در زمان تبلیغات انتخاباتی خواه ناخواه، برخی فرصتها، امکانات و تریبونها جهت بیان اهداف حرکت ملی آذربایجان در اختیار فعالین قرار خواهد گرفت لذا پیشنهاد می گردد که فعالین وقت شناس حرکت ملی آذربایجان، با حضور در میان مردم به تبیین آرمانهای ملی و نیز ضرورت دستیابی به حق تعیین سرنوشت بپردازند و افکار عمومی را برای تحولات بزرگی که سرزمین آذربایجان جنوبی در اینده ابستن آن خواهد شد آماده تر گردانند.


کمیته سیاسی

شورای اتحاد ملی آذربایجان جنوبی

18 فوریه سال 2008م./29 بهمن سال 1386ش.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

با نزدیک شدن به "روز جهانی زبان مادری" جو نظامی و امنیتی در شهرهای آذربایجان حاکم شده است

سه‌شنبه ٣۰ بهمن ۱٣٨۶ - ۱۹ فوريه ۲۰۰٨

ساوالان سسی : بنا به گزارشات رسیده چند روز مانده به دوم اسفند " روز جهانی زبان مادری" شهرهای آذربایجان در جو شدید امنیتی نگه داشته شده اند.

به گزارش خبرنگار "ساوالان سسی" از اردبیل نیروهای امنیتی و انتظامی این شهر در آماده باش بسر می برند

ماموران با گشت موتوری و پیاده در سطح شهر جو رعب و وحشت را حاکم کرده اند.

اغلب فعالین آذربایجانی تحت کنترل قرار دارند.اداره اطلاعات چند تن از فعالین فرهنگی را به ستاد خبری اداره اطلاعات اظهار و تهدید کرده که حق شرکت در تجمع روز جهانی زبان مادری را ندارند.

بر اساس همین گزارش اکثر فعالان دانشجویی را نیز به بهانه های مختلف تحت فشار قرار داده و به آنها گفته می شود در این مدت مراقب حرکات خود باشند.

از سوی دیگر از شهرهای اورمیه و زنجان خبر می رسد چند فعال آذربایجانی توسط نیروهای اطلاعاتی بازداشت و به بازداشتگاهای اطلاعات منتقل شده اند. اسامی دقیق بازداشت شدگان هنوز مشخص نشده است.

خاطرنشان می شود سال گذشته همزمان با روز جهانی زبان مادری تجمعات اعتراض آمیزی در شهرهای آذربایجان برگزار شد شماری از فعالان در این شهرها دستگیر شدند که بسیاری از آنها پس از گذراندن چند روز در بازداشتگاه‌های موقت محلی آزاد شدند. درپی این دستگیری‌ها، عفو بین الملل بیانیه‌ای در این زمینه صادر و نگرانی خود را از وضعیت اقلیت‌های قومی در ایران ابراز کرد.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

یورش وحشیانیه اداره اطلاعات و نیروی انتظامی استان زنجان به خانه های فعالین حرکت ملی آذربایجان در روزهای اخیر

یئتیشن ایمیللر

سه‌شنبه ٣۰ بهمن ۱٣٨۶ - ۱۹ فوريه ۲۰۰٨
در چند روز اخیر ماموران اداره اطلاعات زنجان با کمک نیروهای انتظامی استان به سه خانه متعلق به فعالین حرکت ملی آذربایجان در زنجان حمله کرده و خانه های آنها را مورد تفتیش قرار داده اند و حتی اقدام به برداشتن کامپیوترها و کتابهای فعالین کرده و آنها را به اداره اطلاعات زنجان انتقال داده اند و از آنها خواسته شده در روز جهانی زبان مادری از خانه های خود خارج نشوند در غیر این صورت عواقب سختی در انتظار آنها و خانواده های آنها خواهد بود

حرکت ملی آذربایجان - زنجان

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

در آستانه روز جهانی زبان مادری زنجان به دژ نظامی تبدیل شده است

یئتیشن ایمیل لر
سه‌شنبه ٣۰ بهمن ۱٣٨۶ - ۱۹ فوريه ۲۰۰٨
بنا به گزارشات رسیده شهر آذربایجانی زنجان این روزها در تب وتاب روز جهانی زبان مادری می باشد . هزاران اعلامیه در سطح شهر و حتی در روستاها پخش شده و از مردم خواسته شده در روز دوم اسفند در ساعت چهار بعد از ظهر در پارک سبزه میدان حاظر شده و علیه تبعیض نژادی و زبانی اعتراض کنند و از این رو نیروی انتظامی استان واداره اطلاعات زنجان از چند روز قبل به حالت آماده باش کامل در آمده است و با مستقر کردن نیروهای گارد ویژه در سطح شهر اقدام به گشت زنی میکنند که این حاکی از ترس وافر آنها از روز جهانی زبان مادری می باشد

حرکت ملی آذربایجان - زنجان

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

یاخین زاماندا، قوزئی عراق-دا تورک دیللی یونیورسیته سی آچیلیر

سه‌شنبه ٣۰ بهمن ۱٣٨۶ - ۱۹ فوريه ۲۰۰٨

اؤیرنجی نیوز: تورک ائیتیم کؤنوللولری، عراق-ین قوزئیینده اولان اربیل شهرینده اؤزل بیر تورک یونیورسیته سی آچیر.

یونیورسیته آچما ایزین آلان گیریشیمچی لرین قوراجاغی تورک یونیورسیته سی، گله جک ائتیم اؤیرتیم دؤنمینده خیدمت وئرمیه باشلایاجاق.

قوزئی عراق-دا تورک یاتیریمجی لاردان سونرا تورک ائیتیم کؤنوللولری ده اؤلکه نین قالخینماسیندا رول اوینایاجاق. بؤلگه ده 14 ایلده ن بری باشاریلی ائیتیم خیدمت لری وئره ن اؤزل ایشیق کالج ی، خیدمت لرینین آراسیندا بیرده اؤزل تورک یونیورسیته سی آرتیریر. یونیورسیته نین آچیلماسی اوچون گرکلی تایید، مرکزی عراق حوکومتینه باغلی یئره ل بؤلگه حوکومتی طرفینده ن وئریلدی.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

زبان مادریمان را می خواهیم حتی اگر بازداشت شویم، مجید نظری

منبع: اؤیرنجی

سه‌شنبه ٣۰ بهمن ۱٣٨۶ - ۱۹ فوريه ۲۰۰٨
شاید در این جهان فانی خیلی چیزها وجود داشته باشند که به نوعی تامین کننده رفاه بشر هستند ولی انسان های آزاده هرگز به هرقیمت ممکن دنبال این رفاه نمی روند. انسانهایی که یک زندگی سربلندانه را ترجیح می دهند در چنین موقعیت هائی حیات خویش را به ریسک نیانداخته و هزینه سنگین این رفاه زودگذر را نمی پردازند.

اما بی شک همه چیز بدین منوال نبوده و نخواهد بود. چه بسیار افراد روشنفکر و آزادیخواهی که با سربلندی تمام در راه آزادی، شرف و حیثیت ملی هزینه پرداخت نموده و بر آن نیز می بالند. تاریخ مبارزات آزادیخواهانه بشر مملو از پرداخت چنین هزینه هایی است. افتخار آخرین نمونه از پرداخت چنین هزینه هایی متوجه دو میلیون آلبانی تبارهای کوزوو است که با پرداخت هزینه فراوان و تقدیم هزاران شهید زندگی سربلندانه را به ماندن در زیر یوغ صربهای نژادپرست ترجیح دادند. ملت کوزوو آگاهانه در انتظار روزهای سخت اقتصادی است. تحریم های اقتصادی صربها، روسیه و سایر همسایگان زندگی مشقت باری را در کوتاه مدت برای مردم کوزوو بدنبال خواهد داشت. اما چه باک. آنها با علم تمام به پرداخت این هزینه افتخار می کنند.

زبان مادری نیز از جمله مواردی است که ارزش پرداخت هرنوع هزینه ای را دارد. زندان رفتن در راه مبارزه بر علیه تبعیض نژادی یک افتخار برای یک روشنفکرملی گرای آذربایجانی است. ملت آذربایجان در نقطه حساس تاریخی قرار دارد. این ملت بایستی شجاعت، استطاعت و لیاقت خویش را در پاسداری از زبان مادری اش به هرقیمت ممکن به همه جهانیان اثبات کند. سیاست شونیسم فارس کش دادن به پروژه غیرقانونی جلوه دادن زبان ترکی در آذربایجان جنوبی است تا بدین وسیله سیاست آسیمیلاسیون کهنه در این دیار را به سرمنزل مقصود نهائی (محو هویت ملی ملل غیرفارس و به ویژه تورک) برساند. شونیسم فارس می داند که زبان اصلی ترین مولفه هویتی هر فرد آذربایجانی است. چه بسیار آذربایجانیانیکه قربانی این سیاست گردیده و الان نه تنها بزبان مادری خود نمی تواند حرف بزنند بلکه دیگر هویت ترکی و آذربایجانی برای آنها مفهوم خود را از دست داده است. تنها راه برون رفت از این بحران هویتی در ایران شکست دادن تئوریسینهای سیاست آسیمیلاسیون و تحمیل خواست ملی ملت آذربایجان برآنهاست. مبارزه در راه رسمیت یافتن زبان ترکی غیرقابل برگشت است. دوران 1324 شهید پیشه وری و 1360 بسر آمده است. اینک جوان آذربایجانی با آگاهی تمام به عمق فاجعه حاضر به پرداخت هرگونه هزینه است. راه سومی پیش روی ملت آذربایجان وجود ندارد. یا برگشت از مطالبات ملی و محوشدن در تاریخ و یا مبارزه بی امان بر علیه تبعیض زبانی و نژادی به هرقیمت ممکن.

آنچه مسلم است جوان آذربایجانی آماده برای انتخاب مسیر زندان است. ما از زندانها فرار نخواهیم کرد. این زندانهاست که بایستی از ما فرار کنند. ما مسیر حقیقی خود را یافته ایم. تحت هر شرایطی و به هرقیمت ممکن زبان مادریمان را پس خواهیم گرفت. دنیا منتظر تولد ملت دیگری است....

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

هادي دلي لر، هادي...!!!- اولوس

سه‌شنبه ٣۰ بهمن ۱٣٨۶ - ۱۹ فوريه ۲۰۰٨
شهيد زهتابي ديل صينيف لرينده ايکي مفهومو دائيما تکرار ائدردي. سانکي او بو دوشونجه لري تکرار ائتمکله اونلاري قولاق سيرغاميزا چئويرمک نييئتينده يدي. بيري ني آغير بير تاسسوفله ديگريني ايچه رينده ن گلن بير سئوينجله...


او دئيردي "بوتون ميللتلر اوز ديللريني اوووجلاريندا گؤز ببه يي کيمي ساخلاييرلار، بيزيم ميللتي ايسه ديليميز قورويوب ساخلاماقدادير..." کلمه لر آغزيندان چيخارکن سيماسيندا گورونن تاسسوف حيسسي ني دويماماق اولمازدي. سانکي عومرونون هر بير دقيقه سيني هر بير آنيني خاطيرلاياراق ميللتيميزين باشينا گلنلري تکرارن آنلاماغا چاليشيردي. بعضن گوزلرينده گورونن او داملالار اوزلويونده بيزي دوشوندوره ردي...

او دئيردي "ديلين عومومو بير فلسفه سي وار و او گئنيش معنالي آنلاييشلاري کيچيک جومله و کلمه لرله ايفاده ائتمک دير. بو اوزلويونده ديلين عومرونو گوسترير. نه قده ر ايفاده لر کيچيک اولسا و آنلاييشلار گئنيش ديلين اوزون زامان سيناغيندا آرينماسيني ايثبات ائتميش اولور. بير چوخ حاللاردا ديليميزده اولان کيچيجيک بير ساده جومله و ايفاده ني فارسجايا چئويره نده مورکب جومله لر آلينير." بو جومله لري دئيرکن گوزلرينده کي سئوينجي گيزلتمه يه بئله جسارت ائتمزدي. اصلينده اوشاق کيمي اولماق، داهي لرين ان بويوک باجاريغي ساييلمالي دير سانکي...

يئنه ايل دونوب "آنا ديليميزين" گونو گلدي. زهتابي دوحاسي نين روحو اونون اوميد بسله دي يي گنجلرين باشلاري اوستونده دير. دائيما اونلارلادير. اونلارلا گولور اونلارلا آغلايير... ساغليغيندا گوره بيلمه دي يي ديله قارشي حورمتي، عيززتي آرتيق اونون روحودا دويموشدور. آنا ديلي اوغروندا ان قيمتلي ساييلان جانلار بئله قوربان گئديلير...

و ديل گونو - گونده ن گوجلنن ميللي حرکاتيميزين اساس عنصورو حساب ائديلير. تاريخ سيناغيندان باشي اوجا چيخان ديليميز آرتيق توپراغيميزين، ميللتيميزين گله جه يينين جارچي سينا چئوريليب. و آدديم – آدديم متانتله ايره لي له يير...

ايره لي لديکجه روحوموزا، وارليغيميزا يئني نفسلر بخش ائدير. ديل بيزيم روحوموزدور، ديل بيزيم وارليغيميزدير. روحوموزو، وارليغيميزي يئني ده ن تاپديقدان سونرا کيم اليميزده ن آلا بيلرکي؟!...

زهتابي دئميشکن "ديليميزين آچيلماز بير قالاسي دا وار و او فعللر دياري دير..." ديلين هر بير بوجاغيني يادلاشديرماغا چاليشانلار فعللريميز قارشيسيندا تام معناسيلا عاجيز قالميشلار. اونلار هر نه ائتسه لرده بو قاپي يا ياخين بئله دوشه بيلمه ميشلر. دوشه بيلمزلرده...

تاريخ قريبه اوخشارليقلاري اوزو ايله داشيماقدادير. ديليميزده اولدوغو کيمي ميللتيميزين "فعللرينده ن" ده دوشمان قورخودادير... چوخ دوشونور، آراشديرير، واقت صرف ائدير، اتک- اتک پوللار خرجله يير، فعللري ده ييشمک ايسته يير. آنجاق فعللره ياخين دوشه بيلمير، هانسي زاماندا هانسي فعل باش وئره جه يينده ن باش آچانمير...

فعل يعني حرکت، فعل يعني آدديم، دائيما حرکت ده اولان، حرکتله يوکسلير، يوکسلديکجه گوجلنير، گوجلنديکجه مغلوب ائديلمز اولور...!

يئتکين لشميش ميللي حرکاتيميز، ياتميش بير وولکان کيمي پوسکورمک حاقدا آرتيق دوشونور. دوشوندوکجه داها دا گوجلنير، گوجلنديکجه چيبين لره (ميلچک) ايستهزا ايله گولور...

يئنه ايل دونور، سانکي آنا ديلي گونو يئني بير ايلين باشلانغيجيدير. ائله بير باشلانغيج کي بيزه روح دوشمانا قورخو بخش ائدير...

بيزده اوز ديليميزي "گوز ببه يي کيمي اووجلاريميزدا ساخلاماغي باجاريريق..." او بيزي ساخلادي بيزده اونو ساخلاياجاغيق. ديليميزين تاريخي بويوک اولسا ميللتيميزين تاريخي داهادا بويوک دور. ديليميزي يارادان ميللتيميزدير...

بيز تورکوز!... بيز بيزيک...! ديليميزده ن روحلانان، ديليميزده ن قاينايان بير وولکان...

هادي دلي لر...! هادي...
قایناق: اؤیرنجی


Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

مهنازمي – سونامي!!!

سه‌شنبه ٣۰ بهمن ۱٣٨۶ - ۱۹ فوريه ۲۰۰٨


چينيمده عكس ماشيني ، اليمده بير چانتا يولا دوشورم . مقصديم بير ابتدايي مدرسه ( دبستان ) دير. مدرسه نين مودورو خانيم ك... لا تلفونلاشيب مدرسه دن بير گزارش آلما ايذني ني آلميشام.

يولدا اوز –اوزومله دوشونورم:" اوشاقلارلا نئجه دانيشاجاغام . اوز سورولاريمي نئجه اونلارا دوشوندوره جه يه م.

مدرسه نين اونونه يتيشيرم :

جمهوري اسلامي ايران
وزارت آموزش و پرورش

اداره كل آموزش و پرورش آ. شرقي

ناحيه....

دبستان دولتي دخترانه ...

چورك دوزدورمو يوخسا نان ؟ برادر يا قارداش؟

مدرسه نين ايچينه گيريرم . بيرقوجا قادين منه ساري گليب : "نه ايشينيز وار؟" دئيه منه باخير. "باغيشلاين خانم ك... لا قرارلاشميشام" . بويورون دئيه مني مدرسه نين مودورو اوتاغينا آپارير .

خانيم ك... ميزين آرخاسيندان منه باخيب بويورون دئيير.

اوزومو تانيتديريرام

خانيم ك... مدرسه نين مودورو دور. اوندان علاوه بيرينجي صينيف لرين بير كيلاسينا ناهاردان سونرا معليمچيليك ائدير.

اونونلا چئشيدلي مسئله لره گوره دانيشيرام و اودا مدرسه و اوزونون آديني آپارماماغيم شرطي ايله منيمله دانيشيغا راضيليقين بيلديرير . چوخ سوزدن سونرا 21 فئورال دونيا ناديلي گونوندن سوز آچيرام .

بو مسئله دن اصلا خبري اولماماغيني دئيب آرتيرير:يقين بو گونو بو ايل دن بيزيم اولكه ده قرارا آليبب لارنيب يوخسا بيز هيچ اناديليميزه گوره ده بير ايش گورمه ريك .

اوندان : " بيرينجي صينيفده آنا ديلين تدريس اولماسي ياخشي اولارمي ؟ سوروسونو سوروشورام :

:" معليم لر بيرينجي صينيفده اوشاقلارا درس وئرمكده چوخ چتينليك لر له اوز-اوزه گليرلر. مفهوملاري و اليفباني اوشاقلارا اويرتمك چوخ چتين اولور. اوشاقلار بير پارادوكس آراسيندا قاليرلار . بيرينجي گونلرده اونلار چوخلو سوال لار اوز-اوزه گليرلر . چورك دوزدورمو يوخسا نان ؟ برادر يا قارداش؟ و بو سورو لار نئچه ايل اوشاغين ذهنينده قالير . بونسوز كي بونلارا بير جاواب تاپا بيلسين .

اينديكي وضعيتده آذربايجان اوشاقلاري درسليك لري دوشونمه دن يالنيز حيفظ ائديرلر. بودا ايللر سيراسيندا اونلارين ساوادسيزليغينا سبب اولور.



خانيم ك... علاوه ائدير: بيلميرم توركجه يازيب اويرتمك اولاربيلرمي يا يوخ. آنجاق اگر بئله بير ايش اولا بيلرسه ، معليم لرين ايشي چوخ راحات اولور. اوندان علاوه اينديكي وضعيتده اوشاقلار درسليك لري دوشونمه دن يالنيز حيفظ ائديرلر. بودا ايللر سيراسيندا اونلارين ساوادسيزليغينا سبب اولور.

سوروشورام: سوزلرينيزده اوشاقلارا راست گلن پارادوكس لاردان سوز آچدينيز . اوشاقلار بونلاردان سيزه سوز آچيبلارمي؟

:نيه! بير گون بير كيلاسدا اوشاقلاردان بيري مندن سورشدو: خانيم معليم منيم انام دئيير تهرانداكي لار فارسديلار . ولي اونلار دابيزيم كيمي و تلويزيون كيمي دانيشيرلار ؟ اونا جاواب دئيه بيلمه ديم اوشاق ائله الينه اولموشدوركي بئله بيليردي كي فارسلارين ديلي باشقا بيرديل دير و تلويزيونداكي ديل فارس ديلي يوخ بيزيم ديل دير.

خانيم ك.. سوزلرينين آرديندا مدرسه لرده اوزليكله بيرينجي صينيفده اناديليميزين تدريسيني اونملي بيليب بونون آذربايجان اوشاقلارينين گله جك ايللرينه و اونلارين ياخشي درس اوخوماغينا دوزگون بير تمل بيلدي.

خانيم ك... دن ايذن آليب بير كيلاسا گئديرم. بوكيلاسين معليمي گلمه يب دير.

كيچيك قيز اوشاقلاري مني گوروب بير آز هويوخورلار. آنجاق مدرسه مودورون منيم يانيمدا گوردوكده آياغا دوروب بيركه سلام وئريرلر:

سلام... صبح به خير... خانم مدير.. به كلاس ما... خوش آمديد...

خانيم مودور مني اوشاقلارا تانيتديرب و اونلاردان منيم سوال لاريما جاواب وئرمه لريني ايسته يير.

مودور دن ايزن اليب "تخته ده" آنا ديلي شيرين ديل يازيب اوشاقلارا: هركيمسه بونو اوخويابيلر، آليني قاوزاسين دئيه باخيرام .

اوچ نفر ال قاوزايير.

بيريسيني تخته قاباغينا چاغيريب تخته ده يازيلاني اوخوماسيني ايسته ييرم .

اوخويور :

آنا ديليم شيرين دير.

كيلاسا باخيب دئييرم :هامينيز اوخويون!

هامي اوخويور ...

...آنا ديلي شيرين ديل...

قهه ر بوغازيمي بيچير. دانيشا بيلميرم دينه بيلميرم .كيچيك قيزلارين اينجه سسلري بئينيمده دولانير دلي اولورام .

ياز گلسه " هشت ساله "اولاجاغام

تخته نين اونونده كي قيزا باخيب آدينين" سونا" اولماسيني دوشونوب آديني سوروشورام .

: منيم آديم مهنازدير( اوز اوزومله دئييرم . سن سونا سان . مهناز يوخ)

-نئچه ياشين وار مهناز؟

: ياز گلسه " هشت ساله "اولاجاغام.

- مهناز سككيز ياشين اولاجاق يوخسا هشت ياشين ؟

اوزومه گولوب اوتانجاقجا دئيير: سككيز ياشيم!

گولورم .

سونا( مهناز) گئدير يئرينده اوتورسون . اوشاقلاردان ايسته ييرم :هر كيمسه توركو شعر باجارير گلسين اوخوسون :

ايكي نفر ال قاوزايير . اوزلرينه باخيرام . بير بيرينه اوخشاييرلار. اكيزتايي اولمالاريني بيليب ايكيسيندن : تخته قاباغينا گليب شعيرلريني اوخماغي "ايسته ييرم.

تخته اونونه گلديكده آدلاريني سورورام (اوز-اوزومله بيرينين آديني شيدا و اوبيريسي ليدا اولماسيني دوشونورم )

سليس آذربايجان توركجه سينده دئييرلر:

منيم آديم لاله دير . داغلاردا آچان بيرگول!

منيم آديم لاچين دير . گويلر ده اوچان بيرقوش!

لاله! لاچين! اوخويون شعرينيزي:

اوخويورلار :

آذربايجان منيم ائليم

آذربايجان منيم ديليم

دوغرانسادا ديليم ديليم

منيم ديليم اولن دئيل

باشقا ديله دونن دئيل

اوشاقلار ال چاليرلار ...خانيم مودور گولور .. من هويوخموشام ...



اورييم اودلانير. گچي اليمه گوتورورم . تخته ده يازيرام : منيم كيچيك باجي لاريم بيز نيه اوز آنا ديليميزي يازيب اوخويا بيلميريك؟

اوشاقلار منيم يازديقلاريمي اوخوماغا چتبنليك چكيرلر. كيلاسين بير گوشه سينده كيچيك گوده لي و قارا گوزلي بير قئز هئيرانجا منه باخير . او يقين سونا دير. او سورغومون جاوابيني بيلير. يقين بيلير.

كيلاسدان چيخيرام . مودوردن تشكور ائديب ، آيريليرام .

هله مدرسه دن چيخماميشام . بوغولورام... ايختيارسيز گوز ياشلاريم آخير... بوغازيم بيچيلير ....نيه سونالاريميز مهناز اولماقدادير؟...

سون
قایناق: زومرود

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

دعوت به مراسم بیست ویکم فوریه، روز جهانی زبان مادری

الیمیزه گلن ایمیل:
دو‌شنبه 29 بهمن ۱٣٨۶ - 18 فوريه ۲۰۰٨

روز21 فوریه روز جهانی زبان مادری است و ما دوشا دوش دیگر ملل جهان این روز را گرامی میداریم .
آزادی زبان مادری، یعنی خواندن و نوشتن به زبان خود ازمراحل ابتدایی تا مدارج عالی دانشگاهی حق ابتدائی هر انسان و هر مللت است ولی رژیمان اشغالگرفارس در حاکمیت سلسله سلطنت پهلوی و جمهوری اسلامی با قدغن کردن زبان ترکی، دهها میلیون ترک آذربایجانی و غیره را ازآموزش وتحصیل به زبان مادری محروم و باز داشته است تا با سلب این حق بنیادی و نابودی زبان ترکی، ملت ترک آذربایجان را آسمیله و فارس کنند.

ملت ترک آذربایجان جنوبی نمی تواند و نمی خواهد در برابر تبعیص زبانی و فرهنگی سکوت اختیار کرده وشاهد نابودی و زوال زبان غنی، تاریخی و ملی خود باشد. بنا براین آذربایجانیها برای دفاع از زبان مادری وهویت ملی خود مبارزه سخت و خستگی نا پذیری را علیه دولت ایران و شوونیستهای فارس شروع کرده اند و در این راه تا پای جان ایستادگی خواهند کرد.

به مناسبت گرامیداشت 21 فوریه روز جهانی زبان مادری مراسمی از طرف تشکیلات آذربایجانیهای جنوبی در شهر لندن تدارک دیده شده است. لذا بدین وسیله از همه آذربایجانیهای مقیم بریتانیا دعوت به عمل می آید تا در این مراسم شرکت نمایند.

زمان
شنبه 23 فوریه 2008
از ساعت 2 بعد از ظهر الی 6 بعد از ظهر
آدرس
Wheatsheaf Hall Community Centre
Wheatsheaf Lane, South Lambeth Rd, London SW8 2UP

نزدیکترین ایستکاه قطار
Vauxhall & Stockwell
اتوبوس
2 & 88
تلفن تماس
07956686785

انجمن آذربایجانیهای جنوبی - بریتانیا


Anadili gunu "
Britaniya Guney Azerbaycanlilar Teshkilati"

terefinden London Sheherinde qutlama toreni kechirilecekdir

Bu vasiteyle Butun Britaniyada yashayan Azerbaycanlilardan

devet olunur ki bu torende ishtirak etsinler



SATERDAY 23th FEB/2008 2-6 PM
ADDRESS
Wheatsheaf Hall Community Centre
Wheatsheaf Lane, South Lambeth Rd, London SW8 2UP

NEAREST UNDRGROUND
Vauxhall & Stockwell
BUSES
2 & 88
SAA@london.com
lutfen attachmente baxin



Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

دستگیری یک فعال حرکت ملی آذربایجان در زنجان

الیمیزه گلن ایمیل:

بنا به گزارشات رسیده اداره اطلاعات زنجان در تاریخ بیست و شش بهمن و در ساعت چهار عصر آفای شهرام الله مرادی (مدرس زبان تورکی استامبولی ) را حین پخش اعلامیه به مناسبت روز جهانی زبان مادری و دعوت ایشان به شرکت در مراسم روز جهانی زبان مادری دستگیر کرده و ایشان را به نقطه نامعلومی انتقال داده اند و تا به این لحظه هیچ خبری از ایشان در دست نیست.خانواده ایشان از محل نگهداری ایشان اطلاعی در دست ندارند و اداره اطلاعات زنجان از خانواده ایشان را تهدید کرده اند هیچ ارتباطی با فعالان حرکت ملی آذربایجان نداشته باشند

حرکت ملی آذربایجان - زنجان
Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

در آستانه روز جهانی زبان مادری :آغاز بازداشتها در ارومیه

دو‌شنبه 29بهمن ۱٣٨۶ - 18فوريه ۲۰۰٨

اورمونیوز(۲۹ بهمن ۱۳۸۶): در آستانه روز جهانی زبان مادری (دوم اسفند) دست کم چهار نفر در شهر اورمیه توسط نیروهای اطلاعات دستگیر و به بازداشتگاه اطلاعات واقع در شهرچای اورمیه منتقل شده اند. اسامی بازداشت شدگان هنوز مشخص نشده است.


به گزارش خبرنگار اورمونیوز٬ در روزهای اخیر٬ مأموران نیروی انتظامی و لباس شخصی در ساعات بعد از ظهر و در حوالی پنجراه٬ ایالت و خیابانهای امام٬ عطایی و خیام اورمیه حضور وسیعی داشته اند.

همچنین بنا به اخبار رسیده از شهر مختلف آذربایجان٬ اعلامیه های فراخوان برای تظاهرات آرام در دوم اسفند٬ از سوی فعالین ملی آذربایجان در سطح شهرها به صورت گسترده ای پخش می شود.


گزارش های موثق از شهر های مختلف حکایت از آن دارد که مقامات سیاسی و امنیتی دستورات ویژه ای را برای مقابله نیروی انتظامی، نیروی ضد شورش، نیروی بسیج مقاومت و اداره اطلاعات با تظاهرات احتمالی مردم آذربایجان در روز ۲ اسفند صادر کرده اند. بنابر این گزارشها شورای تامین استان در ادارات استانداری های آذربایجان شرقی و آذربایجانغربی تشکیل یافته٬ و دستور آماده باش کامل برای نیروهای انتظامی و امنیتی روز ۲۸ بهمن تا ۹ اسفند ماه داده شده است.

لازم به ذکر است که در دوم اسفند ۱۳۸۵ اعتراضات بسیار گسترده ای در شهرهای تبریز٬ نقده (سولدوز)٬ اورمیه٬ زنجان٬ قوشاچای (میاندوآب)٬ اردبیل٬ قم٬ شبستر٬ خوی٬ مشکین شهر(خیاو) و ... صورت گرفت. در نتیجه این اعتراضات دست کم دویست نفر در شهرهای مختلف آذربایجان بازداشت و در محاکم قضایی به حبس، شلاق، جزای نقدی و ممنوعیت قلم محکوم شدند.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

Ana Dili

Xeyli vaxtdır ki, dil mәsәlәsi mәhәlli-müzakirәyә qoyulub, onun üstündә mәclislәrdә, qәzet sütunlarında vә jurnallarda bәhs olunur. Kimi İstambulda işlәnәn әdәbi dili tәrif edib, onu sair yerlәrdә işlәnәn türk dillәrinә tәrcih verir, kimi Azәrbaycan türklәrinin şivәyi-lisanını bәyәnib, onun tәrәfini saxlayır.


Xeyli vaxtdır ki, dil mәsәlәsi mәhәlli-müzakirәyә qoyulub, onun üstündә mәclislәrdә, qәzet sütunlarında vә jurnallarda bәhs olunur. Kimi İstambulda işlәnәn әdәbi dili tәrif edib, onu sair yerlәrdә işlәnәn türk dillәrinә tәrcih verir, kimi Azәrbaycan türklәrinin şivәyi-lisanını bәyәnib, onun tәrәfini saxlayır. Bir paraları da İbn-Yafәs kimi türklәr üçün ümumi bir dil tәsis etmәk fikrindәdirlәr ki, hәr yerdә o dildә danışılıb yazılsın.

Hәr kәs öz iddiasında möhkәm durubdur. Bәzi dәlillәr gәtirmәk ilә öz qövl vә rәylәrini haqq bilir, qeyrilәrinin qövl vә rәylәrinә iltifat, etina etmәk istәmir. Bu hal ona sәbәb olubdur ki, nә qәzetlәrimizin müәyyәn dili var, nә yazıçılarımızın ki, oxuyanlar da onu anlayıb başa düşsünlәr, o dili sevsinlәr vә öz malı hesab etsinlәr, övladına o dildә tәlim vә tәrbiyә versinlәr. Bizim әqidәmizcә bu mәsәlәdә uzaq getmәk lazım deyil.

Hәr millәtin özünә mәxsus ana dili var ki, onun mәxsusi malıdır. Ana dili millәtin mәnәvi diriliyidir, hәyatının mayәsi mәnzilәsindәdir. Ananın südü bәdәnin mayәsi olduğu kimi, ananın dili dә ruhun qidasıdır, hәr kәs öz anasını vә vәtәnini sevdiyi kimi, ana dilini dә sevir.

Bu allah-taalanın gözәl nemәtlәrindәn birisidir, onu әziz vә möhtәrәm tutmaq hәr kәsә borcdur.

Rusların mәşhur pedaqoq vә әdibi Uşinski deyir: "Bir millәtin malını, dövlәtini vә hәtta vәtәnini әlindәn alsan ölüb itmәz, amma dilini alsan fot olar vә ondan bir nişan qalmaz". Bu doğrunu sayir millәtlәrin hәqiqi әdiblәri vә yazıçıları yaxşı anlayıblar vә әsәrlәrini ana dilindә yazmaqla belә millәtin әxlaqını düzәldib, ağlına vә ruhuna tәrbiyә veriblәr vә vermәkdәdirlәr vә bir tәrәfdәn dә ana dilinә seyqәl verib, onda olan rәkakәti götürüb, gözәllәşdirib, müәyyәn bir qanun vә әsas üzrә onu möhkәmlәşdiriblәr.

Rus dilini belә müntәzәm qanun vә qaydaya salan vә bu dәrәcәdә onu geniş vә zәngin edәn onun әdiblәri olubdur. Hansı rus әdibi olursa-olsun, onun yazdığı әsәrlәri rus әkinçisi, rus dehqanı oxuyub asanlıqla başa düşür, habelә dә nemsә, firәng, ingilis vә bizim Qafqazda gürcü, ermәni әdiblәrinin dillәri. Amma İstambulda nәinki әdiblәrin, hәtta balaca bir qәzetdә xәbәr yazan hәrifin dilini İstambuldan başqa sayir yerin türklәri anlamaz. Bundan mәlum olur ki, osmanlı әdiblәri ana dilinin qәdrini bilmәyib, onu unudublar vә özlәri üçün başqa "volapuk"[1] ittixaz ediblәr.

Bizim Azәrbaycan türklәrinin dәxi özlәrinә mәxsus dili vardır.

Uzun müddәt İran dövlәtinin nüfuzu altında yaşamaqla belә bizim dilimizә bir növ fars dilinin qanun vә qaydası sirişt edibdir. Amma bununla belә dilimizi o qәdәr qәliz vә dolaşıq etmәyibdir ki, onu anlamaq olmasın. Bәlkә dili bir dәrәcәdә dövlәtlәndiribdir. Doğrudur, bizim qabil vә mahir әdiblәrimiz az olubdur, amma olanları ana dilini can-dildәn seviblәr vә yazılarını açıq vә aydın yazıblar. Abbasqulu ağa Bakıxanovun "Nәsihәtnamәsi", Mirzә Fәtәli Axundovun komediyaları, Qasımbәy Zakirin mәktubatı, Hacı Heybәtbәy Fәdanın "Mәkkә sәfәrnamәsi", Hacı Seyid Әzimin mövzun әşar vә kәlamı, Hәsәnbәy Mәlikzadәnin ülum vә fünunә dair yazdığı kitablar vә siyasi mәqalәlәr -- cümlәsi açıq vә aydın dildә yazılmış әsәrlәrdir.

Amma bu axır vaxtlarda bizim açıq vә sadә dilimizә İstambulda yarımçıq elm tәhsil edib gәlәnlәr xәlәl yetirmәkdәdirlәr. Bu cәnablar nә elmdәn elm vә nә mәrifәtdәn mәrifәt öyrәnmәyib vә adlarına әlqab olaraq bir quyruq yapışdırıb, qәliz ibarәlәr atına minib, әdәbiyyat meydanında cövlan etmәkdәdirlәr.

Allah Әlibәy Hüseynzadәyә insaf versin. Kaş o alicәnab İstambulda rahat әylәşib, bizim şumbәxt Qafqaza tәşrif gәtirmәyә idi. O cәnabın elm vә kamalına sözümüz yoxdur. Sözümüz ondadır ki, elm vә kamalından bizә bir bәhrә vermәdi, ancaq dilimizә pozğunluq saldı, tәzә dil gәtirdi. Әtrafını bir dәstә meymunlar bürüdü vә ona tәqlid etmәkdә biri-birinә macal vermәyib, "böyük hünәrlәr" göstәrdilәr. Az vaxtın içindә Qafqaz türklәrinin dili osmanlı sözlәri vә istilahları ilә doldu: "işbu", "iştә", "şimdi", "şol", "әfәndim", "baqalım", "nasıl" sözlәri qәzet sütunlarını doldurdu.

Bu işin nәticәsi bu oldu ki, indi qәzetlәrimizin vә jurnallarımızın dilini oxuyub başa düşmәk olmur. Ana dili öyrәtmәk üçün yazılan tәlim kitablarımız elә bir çәtin dildә yazılır ki, onların vasitәsi ilә ana dilini ancaq unutmaq olar. Üç-dörd yüz sәhifәli tәlimi-qiraәt kitablarımızda "ata", "ana", "yaxşı" kimi çox işlәnәn vә әziz sözlәr dәrman üçün belә axtarılsa tapılmaz. Bizim әqidәmizcә, bu müqәllidlik vә rәftar millәtә xәyanәt etmәkdir. Biz bir tәrәfdәn ilminskilәrә, miroyevlәrә, levinskilәrә nifrin edib nalayiq sözlәr deyirik ki, dilimizi atıb, bizi ruslaşdırmaq istәyirlәr. Bir tәrәfdәn dә özümüz ana dilinin pozğun hala düşüb unudulmağına çalışırıq.

İndiyәdәk mәnәvi tәrәqqimizә mane olan illәt bir isә, indi iki olur. Bir tәrәfdәn hürufat qüsuru, digәr tәrәfdәn dil qüsuru әlimizi vә ayağımızı bağlayıb qoymur ki, irәli gedәk.

Doğrudan da, bir fikir etmәk lazımdır. Allah-taala dili insana veribdir ki, onunla insan fikirlәrini vә hisslәrini bәyan etsin. Bu barәdә Taleyranın sözü haqq deyil ki, guya dil insana fikrini gizlәtmәk üçün verilibdir. Bu bir batil qövldür ki, siyasi işlәrdә az-çox әhәmiyyәti vardır. Bizim yәqinimizdir ki, dili dolaşıq şәxsin fikri dә dolaşıqdır. İbarәpәrdazlıq fikrin boşluğuna vә bir dәrәcәdә yoxluğuna dәlalәt elәyir, doğru vә sәlamәt fikirli adamların kәlamı hәmişә aydın, açıq vә düzgün olur. Ancaq sәrsәrilәrin vә müxtәlliş-şüur kәslәrin sözlәri başsız vә binasız olur ki, onları anlamaq qeyri-mümkündür. "Şәlalә"nin 22-ci nömrәsindә möhtәrәm müәllim M.M. doğru yazır ki, sәkkiz yüz ildәn bәri türk qövmü yapdığı sәltәnәtlәr pozulub xarab olubdur vә olmaqdadır. Onun üçün baqi qalan bircә dilidir ki, indi onu da türk yazıçıları vә türk әdiblәri әlindәn almaq istәyirlәr. Altun Qәlәmin ona yazdığı cavab bizә bir az gülünc gәldi. Hәr nә isә bu barәdә danışmağı artıq bilirik.

Ancaq tәәssüf etmәli vә bizә ağır gәlәni budur ki, möhtәrәm İsabәy Aşurbәyli külli xәrc töküb, "Şәlalә" jurnalının tәb vә intişarı yolunda әlindәn gәlәni әsirgәmir; vәli Sәbribәyzadә cәnabları haqqı olmaya-olmaya kişinin xәrcini zay edir vә arzularını puça çıxardır. Jurnalın dilini o qәdәr çәtin edibdir ki, bir kәs onu oxuyub başa düşә bilmir. Әgәr "Şәlalә" belә gözәl şәkildә ki, tәb olunur, dilini asan vә sadә etsә idi, Qafqaz türklәrinә böyük xidmәtlәr göstәrәrdi vә onları maarif kәsbinә rәğbәtlәndirәrdi. Vәli ... indiki halda rәğbәt әvәzinә nifrәt vә etinasızlıq kәsb etmәkdәdir.

Millәtini sevәn, onun mәnәvi diriliyinә çalışan, tәrәqqisi yolunda әmәk sәrf edәn yazıçılarımızdan, әdiblәrimizdәn vә şairlәrimizdәn çox-çox tәvәqqe edirik ki, dillәrini asanlaşdırsınlar, ana dilindәn uzaq düşmәsinlәr, meymunluqdan әl çәksinlәr, fikirlәrini açıq vә sadә dildә yazsınlar, ta ki, onların yazdıqlarını oxuyan anlasın, düşünsün vә ayılsın. Ancaq bu yolla yazan ilә oxuyanın arasında dostluq, ittifaq vә birlik әmәlә gәlә bilәr.

Qaynaq: Azərbaycan Milli Kitabxanası

[1] 1879-cu ildə Şleyer tərəfindən düzəldilmiş süni beynəlxalq dildir. Həmin söz anlaşılmaz, qarmaqarişiq dil mənasında da işlədilir.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

Azerbaycan Milli Hereketinde Ana Dil Faktoru

Prof. Dr. Qulamrza Səbri Təbrizi

Azərbaycanin Güneyində gedən milli-azadlıq hərərkatında ana dilinin əhəmiyyətini və dilə münasibətdə qeyri- milli dövlətin reaksiyasini anlamaqdan ötürü bu prosesə Rza şahın zamanından – 1925-ci ildən nəzər salmağa ehtiyac vardır. O zaman ana dilinin gücünü və qeyri- milli dövlətin bu güc qarşısında qorxub titrədiyini görmək mümkündür.

Azərbaycanin Güneyində gedən milli-azadlıq hərərkatında ana dilinin əhəmiyyətini və dilə münasibətdə qeyri- milli dövlətin reaksiyasini anlamaqdan ötürü bu prosesə Rza şahın zamanından – 1925-ci ildən nəzər salmağa ehtiyac vardır. O zaman ana dilinin gücünü və qeyri- milli dövlətin bu güc qarşısında qorxub titrədiyini görmək mümkündür. Uşaqlıqda yadıma gəlir ki, məktəbdə bizi altı yaşından fars dilində danişmağa məcbur edirdilər, danişa bilməyəndə cərimələyir, “eşşək” adı verməklə qorxudurdular və təziqi o həddə çatdırmışdilar ki, Rza şahın zamanında adam özunə “türk” deməyə utanırdı. Ata- analar bu həqarətdən qurtarmaqdan ötürü nə yolla olursa olsun uşaqlarına və ailələrinə fars dilinin öyrədilməsinə səy göstərirdilər. Hətda yadıma gəlir ki, ailələr fars dilində danişmağa fəxr edirdilər, farsca bilən qizlara, gəlinlərə üstünlük verirdilər. O da yadima gəlir ki, atam Tehrana və Məşhədə gedəndə farsca ilə turkcəni qarışdırib elə danışırdı ki, guya farscani bilir. O, bununla öz şəxsiyyətini üstün tutmağa çalışırdı. Biz də onun bu hərəkətini yamsılayaraq deyib–gülürdük. Bu qorxu və həqarət Azərbaycan Demokrat Firqəsinin gəlişi ilə buz kimi əridi. Azərbaycan xalqı xüsusən uşaqlar və gənclər qürurla öz dillərində məktəblərə başladilar.Hər axşam uşaqlar fərəh hiss ilə filan hərfi yazdiqlarını, filan şeri öyrəndiklərini deyirdilər. Bu qürür və dirçəliş haləti yalnız evlərdə deyildir, zavodları, fabrikləri də, bürümüşdü. Atamin xalça zavodunda işləyən gənc oğlan və qızlar fasilə zamani axşam məktəbdə oxuduqlari, öyrəndikləri kitablardan söhbət eyləyirdilər.Azərbaycanın Güneyində Milli Hökumətin bir illik hakimiyyəti, ana dilinin azad olunmasi, milli- azadlıq hərəkatına böyük təsir göstərdi. Tehran höküməti bütün vasitələrə bu hərəkatın qarşısini almağa çalışırdı. Onlarin tapşırığı ilə mollalar və məscid başçıları öz söhbətlərində türk məktəbində oxumağı ziddi-islami olduğunu təbliğ edir, bunu allahsizliqla bərabər tuturdular.

Atam türkcə məktəb acıldiqdan iki ay sonra evə gəlib müctəhidin türk məktəblərinə gedənlərin Həzrəti- Əlinin üzünə qılınc çəkdiyini, islama qarşı olduğunu söyləndiyini bildirdi və qardaşım İbrahimlə məni mollaxanaya qoydu.

Digər tərərfdən dövlət idarələrində türk dilinin güclənməsinin qarşısı alınırdı. Belə ki, öz dillərində danişanları bisavad, pantürkist, ruspərəst adlandırırdılar, iddiham edirdilər. Tehran radiosu gecə-gündüz türk dilinin əlehinə təbliğat aparırdı. Amma bu maneələrə baxmayaraq, türk məktəbində oxumaq və dövrün uşaqlarında dərin təsir oyatdı, ana dilində təhsilin və rəsmi dövlət mərasimlərinin mümkünlüyü inamını formalaşdırdı.
Yadimdadır ki, Pişəvəri bizim məhəlləyə gələndə mən təccüb ilə onun bizim dilimizdə danışdiğını anama söylədim. Çünki, o vaxta qədər vəzifə sahiblərini, başçıları həmişə özgə dildə danişan görmüşdüm. Bu məndə ona qarşı hörmət yaratdı. Yaxud dərsdə müəllim mənim halımı türkcə soruşanda buna təccüblənir və sevinirdim.

Tehran ordusu gəlib milli hərəkatı qan dənizinə qərq edəndə mənim 10-12 yaşım vardi. Rza şahın oğlu Məhəmmədrza şah radiodan dedi ki, həyatın qədrini o adam bilər ki, müsübətə düşsün. Bunu eşidəndə mən öz-özumə dedim ki, axı biz nə müsübətə düşmüşdük.
Azərbaycan Milli Höküməti yıxılan zaman türk dilində yazilan kitablar yığılaraq meydanlarda yandırıldı. Kitabxanalardan kitabları yığıb məhv etdilər, ana dilini- həqiqətdə isə milli istiqlalımızı oda çəkdilər. Düşmənlərimiz yaxşı bilirdilər ki, ana dilində məktəb açılması milli hətəkatın güclənməsinə, mədəniyyətin möhkəmlənməsinə - nəhayətdə Azərbaycanin müstəqilliyinə aparacaq. Buna görə də 1946-cı ildən sona təziyətələblik, pantürkistlik və.s. adlara düşən insanları həpslərə, sürgünlərə, ölümə məhkum etməyə başladilar və bu vəhşət o qadər qorxulu idi ki, dövlət idarələrində fars dilindən ayrı dildə danişmaq təhlükəli idi. Türk dili qısa bir zamanda hər yerdən yığışdırıldı və yenə köhnə həqarəti davam etdirməyi başladilar. Bu 1950-ci ildə Musəddiqin baş nazir seçilməsinə qədər davam etdi. Bundan sonra bəzi şairlər ana dilində şer yazmağa başladılar. İctimai-siyasi mühütün bir qədər yumşalması ana dilinin inkişafına güc verdi. Şəhriyarın ana dilində yazmağa başlaması “ Heydər babaya salam”ın yaranması bu dövrə təsadüf edir, amma yenə “Heydər babaya salam”ı, Sabirin “Hop-hopnamə”sini, “Kitabi- Dədə Qorqud”u oxumaq, evdə saxlamaq cinayət hesab olunurdu. 1950-1952-ci illərdə qorxu nisbi olaraq götürülmüşdü. 1953-cü ildə Müsəddiq devrildikdən sonra mənim gözümün qabağında onun evini topa tutdular, bir çox insanları həps və edam etdilər. Ölkədən qaçmış Məhəmmədrza şah qayıtdı və islam inqilabına qədər onun hakimiyyəti sürdü.

Yetmişinci illərdə siyasi təzyiq bir qədər azalanda Səməd Behrəngi kimi ziyalılar türk dilini kənd uşaqlarına öyrətməyə çalışdılar. Bununda milli hərəkatda müsbət izlərini görmək mümkündür.
İslam cumhuriyyəti dövründə bir sıra qəzet və dərgilər türk dilində çıxmağa başladı. Amma qanuni-əsasında türk dilinin işlədilməsi bu dildə məktəbin açılmasi Tehran hökümətini qorxutdu. Yenə həmin töhmətlərlə ana dilini təqib edilir, şah zamanında olduğu kimi təziyətələb, pantürkist və.s adlarla damğalanır. Hətda bu ilin 21 fevralinda dünyada Ana dili elan olunan günü Təbrizdə kiçik bir konfransin keçirilməsinin qarşısini aldilar.Və yenə də göstərdilər ki, Tehran höküməti və fars şovnizmi bizim ana dilimizin bazası, məktəbi olunmasindan nahayətdə milli hərəkatın güclənməsindən qorxur. Özünün qeyri-qanunu və qeyri-insani hakimiyyətini türk və digər xalqlar üzərində yeritmək üçün ana dilinin və milli mədəniyyətin qarşısını hər cür üsulla almağa çalışır. Bir sözlə Azərbaycanın düşmənləri bilirlər ki, onun gücü, gələcəyi, müstəqilliyi ana dilinə bağlıdır. Buna görə də ana dili Günüy Azərbaycanin milli strategiyasinda mühüm rol oynayacaqdir. Ana dilində məktəblər açılmadan istiqlaliyyətə nail olmaq mümkün deyil. Azərbaycanın Güneyində canli hərəkat gedir, bu göstərit ki, ana dilimizin rişəsi kəndlərimizdə, şəhərlərimizdə xalqin ürəyindədir. Bu hərəkat yavaş-yavaş özünün siyasi yoluna düşür. Bunu daha dərin milli hərəkata çevirmək üçün bütün qurumlarin, fikirlərin bir yerə yıgişması, vahid strategiyadan şıxış edilməsi lazimdir.Çünki gücümüz birliyimizdə, varlıgimiz, kimliyimiz ana dilimizdədir. Əgər bunu anlamasaq ana dilinin əhəmiyyətini dərk etməsək, umumbəşəri məsələlərdə də müvəffəq ola bilmərik. Çünki bəşəri məsələlərdən qabaq milli problemlərin həllinə ehtiyac duyulmaqdadır.

Qaynaq: Gunaskam

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

اورتاق دیل مسئله سی

یونس شاملی

حقیقت بودور کی چوخونلوق دا اولان غیرفارس اوشاقلار مدرسه نین باشلاییش گونوندن اوخونان دیلی باشا دوشمه مگینه گؤره، هر زامان اؤزلرین سیخینتی دا حیس ائدیرلر. اوشاقلار بیگانه بیر دیلده اؤرگنمه یه باشلایاندا، او دیلی بیلمه دیگینه گؤره، حتی اؤز بیلدیگی سؤزون، دئمگین ده، اوتانیر و بلکه اوتانجاقلیق بیر اؤزللیک کیمی او اوشاقلارین حیاتیندا ان سون یاشلارینا دک دوام ائدیر.

مئهر آیینین بیری، مدرسه لرین آچیلیش گونو، اؤنوموزده دیر. تاسفلر اولسون کی هله ده ایرانداکی اوخوما و درس سیستمی کهنه، غیررئال، زیانلی و اکسترم (ایفراطی) فارس میلتچیلیگی اساسیندا قورلموش و او اساسدا دا بو گونه قدر دوام ائتمیش دیر.


بونا باخمایاراق کی، ایرانداکی اوشاقلارین ان آزی (یوزده آلتمیش) 60% ی مدرسه و مکتبی آنا دیلینده باشلامایب و حتی سایقیسیزلیق اوشاقلارین آنا دیلینه، اونلارین حیاتی بویو دوام ائمک ده دیر.


حقیقت بودور کی چوخونلوق دا اولان غیرفارس اوشاقلار مدرسه نین باشلاییش گونوندن اوخونان دیلی باشا دوشمه مگینه گؤره، هر زامان اؤزلرین سیخینتی دا حیس ائدیرلر. اوشاقلار بیگانه بیر دیلده اؤرگنمه یه باشلایاندا، او دیلی بیلمه دیگینه گؤره، حتی اؤز بیلدیگی سؤزون، دئمگین ده، اوتانیر و بلکه اوتانجاقلیق بیر اؤزللیک کیمی او اوشاقلارین حیاتیندا ان سون یاشلارینا دک دوام ائدیر. بیر باشقا طرفدن، غیرفارس اوشاق مکتبی باشلایاندا، فارس دیلی ایله هئچ تانیش اولمادان، آئیله، محله، قوهوم-قونشو و یا اونون شهرینده دانیشمایان دیلی، اؤرگنمیه باشلاین اوشاق، اؤزون باشقا بیر فارس اوشاغی ایله برابر دَیرده، ارزیشده، گؤرمه دییی بیر حقیقت دیر. چون کو بو اوشاق مدرسه نین باشلانان گونلریندن و حتی باشلانان ایللرینده ده اؤزونده فارس بیر اوشاق لا رقابت حیسی اولا بیلمیز. چون فارس دیللی اوشاق درسلیگی اؤز آنا دیلینده باشلاییر، آمما تورک اوشاغی درسلیگی آنا دیلیندن یوخ، بلکه بیگانه بیردیلده، یعنی فارس دیلینده باشلاییر. بو نابرابر بیر باشلایشدیر. و نابرابر باشلایشدا او اوشاق نئجه اؤز فارس دیللی یاشیدلاری ایله رقابت ائده بیلر؟ بئله بیر وضعیت ده غیر فارس اوشاق حتی رقابته گیرمه دن بئله اؤزون اوتوزموش بیری کیمی حیس ائده بیلر. بونلار قیسساجا تورک اوشاغینین اؤز وطنینده و آرزو ائله مه دیگی حالدا، غیراینسانی و غیرمدنی تحصیل شرایطینه معروض قالماسینین رئاللاردیر.

آمما بوغیر اینسانی و غیرمدنی سیاستین، یعنی آنا دیلینده یوخ، بلکه بیگانه دیلده تحصیل آلما فیکیرین کؤکو هاردادی؟ بو سؤزلره دیققت ائدین، ماحمود افشار تانینمیش پان فارسیست دئیرکی، «اگر آذربایجان خالقی، تورک دیللی درگی لری (روزنامه لری) راحاتجا اوخویابیلریسه و یا تورک دیلینده یاز بیلیرسه، داها فارس دیلینه نه احتیاجی وار؟»او بئله دوام ائدیر؛ «... من ایسته ییرم کی فارس دیلینین اؤرگنمه سین اجباری، مجانی (پولسوز) و عمومی ائلسینلر و بو ایشین ایمکانلارین یارادسینلار... من شک ائله مدن بیلیرم کی بو ایش زحمت سیز، پروبلم سیز و بیری اونونلا موخالیف اولمادان و حتی آذربایجانلی لار بو مسئله نی حیسس ائله مدن، اؤز ایستگیمیزه یئتیشه ریک و آذربایجانلی لار 50 ایلدن سونرا راحتجا فارس دیلینده دانیشاجاقلار. مسئله ایکی حالدان خاریج دگیل: آذربایجانلی یا ایرانلی دی و یا دگیل، ایرانی ایسه تورک اولابیلمز... آذربایجانلی لار اؤزلری قاباغا دوشوب و اؤز ملی دیللرین (یعنی فارس دیلین) یایسینلار و یواش یواش تورک دیلی که خارجی بیردیلدی گئتسین» آینده مجله سی، یگانگی ایرانیان و زبان پارسی، ماهمود افشار


بونون معناسی آیدیندیر، فارس دیلینین گئنیشمه سی و یایلماسی، تورک دیلینین اؤلومونه احتیاج وار. تورک دیلی بیگانه سایلمالیدیر، آذربایجانلی ایسه آذربایجانلی نین جانینا دوشملی دیر و تورک تورک ایله ال به یاخا اولمالی دیر... نه اوچون؟ بوندان اوتور کی فارس دیلی داها چوخ اینکشاف ائدسین، فارس دیلی غیرفارس میلتلرین آراسیندا یایلسین، و یواش یواش تورک دیلی میدان چیخیب گئتسین.

آمما بو سیاست، یعنی غیرفارس دیللری فارس دیلینده اریتمه نین بهانه سی نه دیر؟ بهانیه گلنده دئیرلر؛ ایرانین بیرلیگی! بونو فارس اولترا ناسیونالیستلری و باشقا میلتلردن اونلارا قاتیلان ساتقین لار دئیب و اونو هر ایکی پهلوی دورونده دولت سیاستینه چئوردیلر. سونرا دا اسلام جمهوریتی او سیاستین وفالی دوامچی سی اولدو.


ایران دا فارس سیاستچی لرینین فیکرینجه، بیر اؤلکه ده، بیر مملکت ده نئچه رسمی دیل اولورسا او مملکتده بیرلیک اولاماز. فارس اولتراناسیونالیستلریندن توت او میلیته عاید، سول دوشونجه سی اولانلاردا، ، بو فیکره اؤز دامغالارین، موهورلرین ورورلار و بو فیکرایله ایران دا یاشایان ملتلری و او جمله دن فارس میلتین ده، امکانلارینا قدر قاندرمیشدیلار کی، ایلا بئله اولمالیدی، یوخسا ایران داغیلار...!


هربیر آیدن اینسانا بللی دیر کی بو سؤز یئریندن-دیبندن یالاندی و بو یالانی فارس سیاستچیلری یاخشیجا بیلیرلر. چون کی تمام دنیانین اؤلکه لری بیر نئچه سیندن سونرا، نئچه دیللی اؤلکلردیرلر. بو نا باخمایاراق بوگون دنیانین 61% (یوزده آلتمیش بیر) اولکه لر فدراتیو سیاسی سیستمی ایله ایداره اولورلار.


سون زاماندا ایراندا فارس اولتراناسیونالیست سیاستچیلرینه بیر پریشان حالیق اوز وئرمیشدیر. او پریشانلیق گئچن 20 ایلده، ایران دا یاشایان ملت لرین آیلماسی و اللخصوص آذربایجان خالقی و تورک میلتینین ایستکلری گئچن ایللرده مدنی عصیانا چئویریلمه سیندن قایناقلانیر. ماحمود افشار، نقل ائله دیگیم سؤزلرده، 50 ایللیک بیر زامانی، تورک دیلینین محو اولماسینا، یئترلی گؤرورموشدور. آمما ایندی ایسه 80 ایل او فیکیرین حاکیمتلریندن گئچیر و بوگون ایران داکی سیاست بیر بویوک و اونودولماز مسئله نین قارشی سیندا دورور. و او دا؛ ایران دا یاشایان میلت لرین برابر حقوقلا یاشاماسیدیر. بو مسئله آکتوئل بیر شرایطه گلدیکده، گؤستریرکی، اریتمه سیاستی، اگر سه بعضی، گئچن 80 ایلده، فارس آپارتاید سیستیمینه قازانجلاری (موفقیتلری) وئریب و چوخلو غیرفارس اینسان فارسلاشیبدیرلار. آمما عمومیتده بو پروژه بوگون ایفلاس ایله قارشی قارشیا دورور. بابک قالاسینین قورولتایی و اینیشیلکی خردادین محتشم قیامی تورک و آذربایجانلی نین فریادینی هم ایراندا و هم ده بین الخلق اجتماعیاتیندا قالدیردی. ایندی داها آیدیندیر کی ایرانین سیاسی مدنی پروبلملرینه، آذربایجان، مستقیل بیر سیاسی قوه کیمی حسابا قویولماسا، حل اولونا بیلمز.

اریتمه سیاستی یا پلورالیزم

آمما بو پروبلم هانکی یوللارلا حل اولونمالی دیر؟


نئچه میلتلی و نئچه دیللی ایرانین مدنی فرهنگی مسئله سین حل ائتمگه 2 یول وار:بیرنجی، بیر اؤلکه، بیر دیل و باشقا دیللری ارتمه سیاستی و او یولدان مملکتده بیرلیگ قازانماایکینجی یول، پلورالیزمی عمویتله رسمیته تانیما و بیرلیگی نئچه لیگین ایچیندن برپا ائتمک دیر.

بیرینجی یول گئچن هشتاد ایلده تجربه اولوندو. بو تجربه نین نتیجه سی، غیرفارس مدنیت لرین، فرهنگ لرین اؤلدورمه، او مملکتده بیر آزینلیغا اوستون استاتوس وئرمه و او اساسدا چوخونلوغو تحقیر و اهانتلی توخونوشا معروض قویما ایدی.


بیرینجی یولون تجربه سی، ایراندا یاشایان میلتلر آراسیندا آییرلیق و سویوقلوق، ملی بؤلگه لرده گرگینلیک و ملی دمکراتیک مبارزه نین داها گئنیش مه سی و اساسا ایران توپلومون سیاسی گرگیلیه ساری آپارماسی دی.


بیرنجی و تجربه اولدوغو متددا، اینسانی و مدنی حاقلارین ازیلمه سی، دمکراتیک ایستکلرین دایاندیرلماسی، و اساسیندا توپلومون اینکشافینین قارشیسیندا دورماسینا سبب اولموشدورآمما ایکینجی یول، یعنی پلورالیزم (کی بوگون دونیانین مدرن اولکه لرینده اؤزونه محتشم یئر آچیبدیر) عمومیتله رسمیته تانینیرسا، ایراندا مدنیتلری اولدورمه یوخ، بلکه اونلارین اینکشاف ائتدیرمه سینه چالیشیلاجاقدیر.


بو شیوه ده، هر بیر اینسان، هانکی دیله و هانکی دینه باغلی اولورسا، تحقیر و اهانت یوخ، بلکه توپلوموندان اونا سایقی و سئوگی بسلنه جکدیر. سایقی و سئوگی حیس اولان وطن داش دا، عصیانا گرک گؤرمز.


نئچه دیللی ایران دا، پلورالیزم رسمیته تانینیرسا، دمکراتیک اینسانی و مدنی حاقلارا مانع تؤردیلمیز. و دمکراتیک پروسس او اؤلکه نین داهادا ایلرله مه سینه و قاباغا گئتمه سینه سبب اولور.

ایندی ایسه نئچه دیللی و نئچه میلتلی ایران دا، بیر دیللی مدنی سیستمین سونوجو آیدیندیر. بلکه بو تجربه یه باخان دا، پلورالیزمین حقانیتی داها چوخ اوزه چیخیر.

اورتاق دیل مسئله سی


آمما پلورالیزمه گلدیکده، بیر جدی سوآلا جاواب تاپیلامالی دیر و او دا بو کی؛ اورتاق دیل مسئله سی ایراندا نئجه حل اولمالی دیر؟ منجه بو مسئله یه بیر رئال، عقلانی و زمانه ایله اویگون اولان بیر یول تاپمالییق.


اساسدا نئچه دیللی و نئچه میلیتلی اؤلکه لرده، دیل مسئله سی یالنیز دیل حاقی رسمیت تانیتما ایله حل اولمور. چون کی دیل حاقی رسمیته تانینیرسا، اونا معین دیلین صاحیب لری و معین ملییت اؤزونو سیاسی قوه کیمی حیاتا گئچیرمک ایستییر. و او سیاسی قوه اساسیندا، معین سویه لرده و تانینمیش قانونلار چرچواسیندا اقتصادیاتا، سوسیال مسئله لره و مدنیت و دیل مسئله سینه ایالتی بیر دولت سویه سینده پلان تؤکوب، توپلومون انکیشافا طرف اورگانیزه ائدیر.


دیل عرصه سینده هر بیر رئال دوشونن اینسانا آیدیندیر کی، آنا دیلینده تحصیل آلما، ان مهم و ان اوستون یئری آلان بیر مسئله دیر. هر اوشاغا آنا دیلی، دیللرین آناسی دیر. او دیلن بنؤوره سی اوسته، باشقا دیللری بینا ائتمک اولور. بو اساسدا تمام اوشاقلار، و او جمله دن تورک اوشاغی، هر شئیدن اول اؤز آنا دیلینده تحصیل آلمالی دیر. چون کی بوگونکی تانینمیش علم و بیلیم بو حقیقتی آیدینجا گؤستریر و آنا دیلنین آغیرلیغین گوسترمک اوچون "بین الخلق آنا گونو" یارانیر.


بو اساسدا تمام مکتب لر، مدرسه لر هر بیر میلتین آنا دیلی اساسیندا قورولمالی دیر. باشقا بیر حقیقت بودور کی، ایرانداکی دیللر(تورکجه، فارسجا، کردجه، بلوچجا و عربجه) هم بیریاشییان بؤلگه ده، منطقه ده و همده دنیا سویه سینده تانینمیش دیللردیرلر. و گینده باشقا حقیقتی دئملیم کی قید ائتدیگیمیز دیللرین اساسیندا بوگون دولتچیلیک، ایالتی سویه ده (پاکستانین بلوچستانی و عراقین کردستانی کیمی) و یا مستقل فورم دا (آذربایجان جمهوریتی، عرب اولکلری، تاجیکستان و ترکمنستان کیمی) قورولموشدور. هانسی کی، ایران حاکمیتی و حتی اونون اوپوزسیونودا اولان قوه لر غیرفارس دیللری آشاغی سویه ده تانیتدیرماغا جهد گؤستریرلر.


اورتاق دیل مسئله سی بوگون فرقلی مدللر ایله حل اولموشدور. فرقلی مدللر طبیعی دیر کی فرقلی شرایط دن قاناقلانیرلار. بو اساسدا، اورتاق دیل مسئله سین 3 تانینمیش فورمادا گؤسترمک اولو و او مدللردن ایلهام آلاراق ایراندا کی شرایط ایله اویقون بیر شیوه نی سئچمک اولار:


1- سویس مدلی


بو مملکت ده اورتاق دیل آدینا بیرشئی یوخدور. سویس ده 4 رسمی دیل وار. او اؤلکه ده، دیللر آراسیندا آیریم و فرق یوخدور و هر کس اؤز دیلی اساسیندا، بیر یا ایکی باشقا دیل اؤرگشمک مجبوریتینده دیر و هراوشاق ایستر-ایسته مز ایکی و یا 3 دیلی، اختیاری اولاراق، اؤرگنملی دیر. بللی دیر کی هر بیر فعال وطن داشین بوگون صلاحیت لری اساسیندا ایش تاپا بیلر. هر بیرسویسلی کی ایکی و یا 3 دیله احاطه سی اولسا، بیر دیله احاطه سی اولان وطن داش،ایش تاپمادا، اونلا رقابته گیره مز. بو رقابت، آییله لری و اوشاقلاری ایکی و یا 3 دیلی اورگنمییه تشویق ائدلر. سویس بیر کنفدراتیو سیستمی ایله قورلموشدور.


2- هندوستان و پاکستان مدلی


بو اؤلکه ده، گینه ده آنا دیلینده تحصیل آلما، تحصیل سیستمی نین اساسلاریندان دیر. آمما اینگلیس دیلی، او اؤلکه ده کؤکو اولدوغونا گؤره، اورتاق دیله چئویریلمیشدیر. البته هندوستاندا، دمکراتیک قورومون اینکشافینا گؤره، او اؤلکه بو عرصه ده داها چوخ گئنش میشدیر و پاکستان ایسه غیر دمکراتیک بیر سیاسی سیستم چرچواسیندا اولدوغونا گؤره، غیر موثر بیر تحصیل سیستمی اساسیندا دیل مسئله سی حل اولونور. گینه ده بو اولکه لر فدرالیزم اساسیندا قورولموشدورلار. هانسی کی هندوستان دمکراتیک و پاکستان هله ده غیردمکراتیک بیرگئدیشات دادیر.


3- افغانستان و عراق مدلی


افغانستان و عراق دا، نئچه دیللی لیک مسئله سی حلین ده، ان سون سئچیلمیش شیوه دیر. افغانستان دا، تمام دیللر رسمیته تانیندی. آمما دیللرین استاتوس موقعی فرقلی ایدی. پشتون و دری دیللرینین هر بیری او مملکتین یوزده 30 دان چوخون تشکیل ائتمک اوچون افغانستانین اؤلکه بویو دیللری کیمی رسمیته تانیندی. آمما اؤزبک تورکجه سی، مملکتین یوزده 10 تشکیل ائتمک اوچون محلی بیر استاتوسا صاحب اولدو.


عراق دا شرایط داها فرقلی ایدی. عرب دیلی یوزده 80 یاخین جمعیتی تشکیل ائدن و کورد دیلی، جمعیتین یوزده 16 نی تشکیل ائتمک اوچون، اؤلکه بویو استاتوسا صاحیب چیخدیلار. آمما تورکمن لرین سایی آذ اولدوقلارینا و اونلارین سیاسی موقع لری قدرتلی المادیغینا گؤره محلی رسمیت تاپدیلار.


ایرانین دیل مسئله سی نئچه حل اولمالی دیر؟


آمما ایران مدلی؛


یوخاریدا ایشاره ائتدگیمیز اساس، ایراندا دا اؤزونه محتشم بیر یئر آچمالی دیر. و او اولکه دن یاشییان اینسان لار، اوشاقلار، هر بیر شئ دن اول، آنا دیلینده تحصیل آلمالی دیرلار، بیرینجی درسلیک دن، ان سون سوییه دک. مدرسه دن، یونورسیتیه دک. بو اساسدا تمام دیللر ایران دا رسمی استاتوس قازانمالی دیرلار.


آمما رئاللار گؤستریر کی ایراندا اولان تحصیل سیستمی، یوخاریداکی قید اولونان، 2جی مدل له 3نجو مدلین ترکیبندن یارانمالی دیر. بو معنادا کی؛

دنیانین علمی اینکشافاتیندان، اونون ایلرله مه سیندن و تجربه سیندن اوزاق قالماماق اوچون،
دنیانین بوگون واسطه چی و اورتاق دیلی اولاراق و هر بیر گنج وطن داشین تحصیل آلما و یا هربیر ایش مسئله سینه باغلی اؤلکه دن خارجه چیخیرسا دنیا واسطه چی دیل ایله تانیش اولماسی اوچون،

ایرانین تحصیل سیتیمینده، آنا دیلیندن سونرا، اینگلیس دیلینه آغیرلیق وئریلملی دیر.
باشقا طرفدن دن، عراق و افغانستان متدولاری ایراندا گئچرلی اولسالار، گله جک ایراندا ایکی دیل، یعنی تورک و فارس دیللری و بلکه ده اوچ دیل، یعنی تورک، فارس و کرد دیللری، گنل سویه ده، عمومی سویه ده دولت دیللرینه چئویرله بیلرلر. بو حالدا بلکه بلوچ ، عرب و باشقا دیللر محلی استاتوس قازانسین لار.

سونوج بو کی، تحصیل سیستمی اوشاغین آنا دیلینه سایقی، اونون اینکشافینا یول و مملکتین گئنیشمه سینه اوفوق آچمالی دیر. بو گونکو سیستم بو فاکت لارین قارشی سیندا دورور... بو ناگوره ده ایران دا گئنیش دگیشیلمک هر بر دمکرات اینسانین آرزو و ایستگی دیر.
بیر دمکراتیک، اوغورلو گلجک اوچون چالیشما، اوشاقلارین یولونا ایشق ساچیب، اونلاری بیر دیرلی اینسان کیمی یاشاداجاقدیر.


Yones_shemeli@hotmail.com
2007-09-21

منبع: گون آسکام

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

آنا ديلی‌نين اينکشافی

حميد داديزاده


آنا ديلی اينسانين تمام کوتله‌وی و عموم بشری جنبه لريلن چوخ ياخين ايلگيليدير. هر اينسان هر بير زاددان اول اوز آنا ديليلن علاقه باغلار و اونا ماراقلانار. آنا ديلين خصيصه لری و اوندا اولان پوتانسيل و قودرت هر اينسانين سوسيال اينکشافيندان آسيليدير. اونا گوره مکتبلر، مدرسه لر، کالجلر، انستيتولر و يونيورسيته لر هاميسی اينسانين ديلين، و ديلينده اولان کاراکترلارين ديرچلتمه ليديلر


زبان مادری موسيفی ابدی و بازگو کننده داستان زندگی هر ملتی است - حميد محمد زاده
آنا ديلی اينسانين تمام کوتله‌وی و عموم بشری جنبه لريلن چوخ ياخين ايلگيليدير. هر اينسان هر بير زاددان اول اوز آنا ديليلن علاقه باغلار و اونا ماراقلانار. آنا ديلين خصيصه لری و اوندا اولان پوتانسيل و قودرت هر اينسانين سوسيال اينکشافيندان آسيليدير. اونا گوره مکتبلر، مدرسه لر، کالجلر، انستيتولر و يونيورسيته لر هاميسی اينسانين ديلين، و ديلينده اولان کاراکترلارين ديرچلتمه ليديلر. آيری سوزله دئسم آنا ديلی، اينسانين اينسانی ايستک لرين، عاطفه و احساسلارين بئجردمه ليدير. بونا گوره آنا ديلی آتمسفری يارادماق بيرينجی اونملی ايشدير. فيلولوقلار و روانشناسلار آنا سوديلن گلن اينسان قوه‌لرين، خصلتلرين و ديگر باشاريلارين گول آچيب پارلاماسينی، آنا ديلين محيطنده گورورلر. بونا گوره بيرلشميش ميللتلرده اوز بين الخلق چارترلاريندا ۱۹۴۶ دا، آنا ديلين تدريسين مکتبلرده بوتون اوشاخلارا تنفيذ ائديب و بو اهميتلی معنايه اشاره ائديبدی.



 بو ساحه ده دونيا بويو تانينميش برزيللی پداگوگ، پائولو فرئير(۱) چوخ دولغون و قاليجی ايشلر گوروب و جانلی تجربه لرله اوز فيکيرلرين و تئوريلرين ثبوته چاتديربدير. آنا ديلی اينسانين “جان” ديلی دئمک ، اوشاقا بير قودرت حساب اولونور. پائولو فرئير اينسانلاری اوز اينسانلايقلارينا و اينسان حاقلارينا چاتديرماق ايچون، اونلارين آنا ديلينين اينکشافينه اشاره ائدير. بير اينسانی بير يئرده نظرده آلين کی اوز آنا ديلی اولا اولا، اوز آنا يوردوندا، يعنی دوغولان يئرده اوز ديلينه تعليمات گورميه. و امما بير رسمی ديل تعليمات ديلی اولا، بير يابانجی ديلده خاريجی ديل . سيز بويله اينسانين يئرينه اولسوز نئجه دوشونرسوز؟ اوز وجدانيزا جاوابينيز نه اولارمی؟ ايکی ديله درس ساحه لرينده معروض اولااولا اوز آنا ديلينيزدن محروم قالاسانيز؟



اونا گوره، شبهه سيز ، بيزيم مکتبلرده ، آنا ديلی تربيه سی بير آتمسفر گره‌ک مکتبلرده يارادا، کی درسه گئدن اوشاخلار، اور آنا ترکی ديللرين بير زنگين خزينه کيمی گوروب، او ديليله بير ئولمز باغليليق و علاقه يارادالا. چون کی آنا ديلی اوشاخلارين بيرينجی تملوکی حساب اولونور، آنا سوديلن گلن قوه و باشاری. بونا گوره ده “ّگوردون ولزّ(۲)” واونون همکارلاری تورنتو اونيورسيته سينين پداگوژی انستيتوسوندا درين آراشديرما آپاريب و بويله يازيرلار:



”اوشاخلار، درس اوخويانلار مکتبلرده آنا ديلی اوخوماقينان اوزلرين بير فيکير صاحبی گوروب و اوز اوزلرينه گووه نيب و درس کلاسلاريندا يارادماق و دايالوگلا اوز آنا ديللرين يوخاری سويه لره قالديرا بيلرله”"


 آنا ديلينه احترام ائديب و اعتبار وئرمکله ، اوشاخلاريميز مکتبلره و تعليمات ساحه لرينده اوز وارليغلارين کيتابلاردا وراقلايب، اوخويوب، و چاغداش حياتين ملزمه لريلن تانيش اولوب ، اوز آنا ديللرين داها اسارتده گورمزله.


 آذربايجان کلمه سی قولاغا ديرکن گره‌ک بو ميللتين ديلی نظره آلينسين. ديلسيز بير ميللت اولارمی؟ يادداشتسيز بير توپلوم معاصر دونيادا ياشارمی؟ آذربايجان تاريخی ده نظره گلنده هر بير مسئله دن اول بو بويوک ميللتين ديلی گره‌ک نظرده آلينا. بير آيدين، امما غصه‌لی، ملاللی فاکتا اشاره ائديم بوردا: بو گون يونيسف، بيرلشميش ميللتلرين ساوادليقا يئتيشن اورگانی، دونيادا ساوادسيزلاری ساوادلی ائتمکه چاليشير. چوخ گوزل بير ايشدير. ايندی آذربايجاندا بيزيم قادينلاريميزين بير حصه سی بو انسانليقين بيرينجی نعمتيندن محرومديلار. نيه گره‌ک معاصر تکنولوقيا دورونده يوزمينلر ديرلی آذربايجانلی ساوادسيزقالا. اوزااقا گئتمه ين. آنا ديل تعليماتين محروم ائدن پهلوی سلاله لری، بو ايشده تاريخه گره‌ک جاواب وئرسينلر. آذربايجانين شهرلرينده آنا ديلی تعليماتی ياساقلانماسينين اثرلريندن بيری ده آذربايجان قادينلارينين ساوادسيز قالماسی دير. يا اوشاخلاری مکتبلر عوضينه، آنا ديلی تعليمات يئرينه، کندلرده اوبالاردا کليم، ججيم و يا فرش دزگاهلارينين باشيندا حبس ائديلمه سيدير.



 آنا ديلی يالنيز بير سيرا کدلار و يا خود حارفلار دگيل. آنا ديلی يالنيز بير بسيط اشاره لر و رمزلردن عبارت دگيل. آنا ديلی بير ميللتين اعتباری آدلانير. آنا ديلی يالنيز شفاهی، هرج و مرجله دانيشيق دگيل. آنا ديلی بير نعمت کيمی آنا سوديله نسيلدن نسيله وئريلر. بو قوه، نوام چامسکی دئميشکن بير “موتور” کيمی اوشاخلارين بئينلرينده ميراث کيمی وار. بو ميراثی و يا بالقوه وارليغی، تانينميش متدلارلا مکتبلرده تدريس ائديب و گراماتيکين اوشاخلاريميزا اورگدماق لازيمدی. آنا ديلين مقامين و آنا ديلين شرفين اوشاخلاريميزا دونه_ دونه تاپشيرماليوق. آنا ديلی بير ثروتدی، هر ميللتين بطنينده؛ بو ثروت هر ميللتين ذاتی وارليغين عکس ائدير. بو ثروت يازيلی و متدولوژيک شکليده بديعی ادبی و هنری ژانرلار فورمتينده ياراناندا، بير ميللتين تاريخده کيم اولماسينی ترنم ائدير.


”اهل تمکينم منی بنزتمه ای گول بولبوله

درده يوخ تابی اونون هر لحظه مين فريادی وار



 محمد فضولی(۳) بغدادی نين شعرينين بو مصرع سی منيم سوزومه بير نشانه دير. يعنی بيزيم آذربايجانين ترک ديلی ادبی فورمالاشماسيندا، فضوليلار يارادا بيلر.بو شعرده اينسانين تاريخ بويو وارليغی و اقتداری ياتيب. بويله محتوالی ادب پارچالاری بيزيم اوشاخلاريميزا ايضاح ائديلمه ليدی. بو کولتور و يازيلی ادبيات تکجه آذربايجان مدنييتی يوخ، دونيا تمدونونی ده زنگينلشديرير. ائله اونا گوره‌ده، ويل دورانت اوز تانينميش “دونيا تمدونی تاريخی” اثرلرينده اشاره ائدير کی” دونيا تمدونی بوتون دونيا خالقلارين مشترک محصولودور”. يعنی بيزيم ادبی_ بديعی ياراديجيليقلاريميز دا، بو محصولون بير حصه سين تشکيل وئرير. نتيجه آلماق اولا بيلر کی، آنا ديلی اوز باشينا اوتورمک اولماز. بو ديلی بير آت کيمی تومارلايب، يم وئريب، قورويوب، و صاحب چيخماليوق. آنا ديلی بيزيم وارليغيميزين ان اونملی پارچاسيدير. بو نعمت، بو وارليغ بير ديری، جانلی اورگانيزمی واردير. آتا بابالاريميز دئميشکن بد نعمت” الله وئرگيسيدير”. داها ساده‌جه دئسم، آذربايجان تورک ديلی بير ديری موجود کيمی ياشيور. بيزيم ميللتين بورجودی بو آتا بابالارين، بويوک آنالارين ميراثين معاصيرلشديريب، چاغداش حياتين ايستکلريله، بو ديلين قول بوتاغين مدرن لشديريب، و يئنی ژانرلاری ميللته ارائه ائتسين. بو گون آذربايجان موسيقيسينين اينکشافی گوزه دگير. چون کی معاصر فورملاری اوز تملوکونه آلير و ثروتين آرتيرير. امما يازيلی ادبياتيميز شاه دوروندن تحريم اولدوغونا گوره، شفاهی حالتده قاليب و دئمک بير دموده و ئولی استاتوستا ثابيت قاليبدير.



 آنا ديلين مقامی انسانی توپلوملاردا او قدر اونمليدير کی هر ميللتين روحونون ساغلامليغی ، اقتصادی ساحه لرده اونون ايره لی يورومه سی، بالالارينين استعدادلارينين چيچکلنمه سی ده او ميللتين آنا ديلينين استاتوسونه باغليدير. بير باشقا ترم لرله دئمک اولور کی، آنا ديلی جان ديليدير. ائله دليلسيز دگيلدير کی شاعيرلرين آنا ديلينده شعرلری و ادبی بديعی اثرلرين، باشقا ديللره چئويرمه سی چوخ زور و چتين اولور. آنا ديلده آکسانلار، هجالار، سسلر، فونيملر مورفيملر بير توتاليته و مجموعه يارادير، کی هئچ بير زامان ممکين دگيل باشقا ديله عينی فرم و محتواسيندا ترجمه اولا بيله. بوردا بير نوکتيه ده اشاره ائديم، اودا آنا دبلينين کاراکتری و هر کيمسه يه بير فرد کيمی يا هر بير جمعيته “هويت” يارادماسيدير. اونا گوره ده او اوشاخلارکی غريب ئولکه لرده دوغولورلا و يا عمورلرين اورداگئچيرديللر، اونلاردا اوز ديللرين ده دانيشماسالاردا، اونلارين تانينميش هويتی اوز آنا ديللريله تانينير. هويت يا کيمليک هر ميللتين دونيا راداريندا شخصييتين گوسترير و آغاج کيمی يئر اوزونده او ميللتين ريشه لرين (کيمليکين) آيدينلادير. بو سورو آرايا گلير کی دسپوتيک نيظاملاردا کی تاپدالانميش ميللتلرين وارليغی دانيلير، و بير ديل رسمی و حاکيم ديل تحميلی شکيلده فورمال يا رسمی آدلانير، نتيجه‌سی اوزون سوره ده نه اولور؟



 بير دانيلماز حقيقت بودرکی هر بير زاد دانيليرسادا آنا ديلی دانيلماز. بو بير علمی فنومن‌دير کی آنا ديلی هر اينسانين قان کيمی دامارلاريندا دولانير و او اينسانا هويت باغيشلير. اينسان ديلی اينسانلار آراسيندا يازيليب پوزولماقلا، زنگينله شير. اونا گوره پداگوگلار تاکيد ائديرلر کی، درس کلاس لاريندا آنا ديلی گره‌ک درسه گئدنلرين آراسيندا بير ايتی سلاح کيمی کسرلی اولا. دانيشيلا، گون به گون باشقا ديللرله آليش وئريشده اولا. آنا ديلی بير دگرلی ميراث کيمی بير ميللتين حضورون دونيا عرصه لرينده گوسترير و ثبوت ائدير. آنا ديلی يازيلی فورماسيندا بير تکست اولوب و سونرا بو تکست يا متن چشيتلی ادبی ژانرلاردا اوزون يازيچيلارين ياراديجيليقلاريندا گوسترير.



کيمدير بو گون آذربايجاندا اوستاد يحيی شيدا، استاد بارز، دکتور فرزانه، دوکتور هيئت و يا گنجعلی صباحينی دانا بيله. بونلار اوز آنا ديللرينه چتين گونلرده يازيب ياراتماقلا بير ميللتين ساتين آليب، وارليغين تضمين ائديب و بو ميللتين ياراشيقين عکس ائديبلر.



 آنا ديلی اوشاخ دونيايه گوز آچاندا اوندان برابر دوغولور و آنا سوديله و آنا محبتيله اوشاقين وجودوندا دولانير. بو معنوی ثروت اوشاقا اور‌ک قوه‌سی ، روانی ثبات، سوسيال هويت، و قودرتلی اينسانی و مدنی سلاح وئرير. بوتون مدرن فيلولوقلار و يازيچيلار آنا ديلين بو قودرتينه اشاره ائديب و ديلی، دئدييم کيمی، “انديشه ابزاری و تفکر قاليبی ” آدلانديريلار. ايندی سيز بير جامعه يا بير عائله و يا بير مکتب نظره آلين کی اوردا آراشديرانلار، محققلر و فيکير صاحيبلری اوز نورمال و ماليک اولدوغو ديللريندن محروم ائديله . محروميت بير طرفه، بير طرفدنده يوزلرجه اهانت، حورمت سيزليق و راسيستسی و شووينيستی اوبرازلار و تشبثلر اونلارا گوستريله. بو وضعييته معروض اولان اينسانلار، سوسيال هيرارشينين هر يئرينده اولورسا اولسون، ، هر مقامدا دا، ياواش ياواش، اوز ديلليندن، يازيلی وارليغيندان آيريلارکن، اوز اوزوزندن، اوز هوييتيندن ده “فاصله” آچار و اوزاقلاشار. بو مرحله بير تراژيک مرحله دير. “من کيمم” سوروسو او زامان نورمال جاواب تاپار کی، اينسان نورمال حالدا اوز آنا ديليله کونوشسون، و آنا ديلين پناهيندا دينجله بيلسين. بوردا ديل يالنيز آلفابت يا حرف و کد حساب اولمور؛ بلکه بير “معنا و هوبت و وارليق” ظرفی حساب اولونور. بوردا آنا ديلی بير آيدين آيکان و يا مارک و اشارت کيمی بير اينسانی مشخص اينسان کيمی تانيتديرير. بوردا هر اينسان، بير “اوتنتيک” موجود و بير معين انديويدوال کيمی يئر تاپير. بونا گوره او اينسانلار کی مولتی کالچر و يا نئچه ديللی توپراقلاردا ياشيورله، اونلارين کيمليکلری، جغرافيايی رسمی و تحميل اولونموش مستملکه چيليق هوويتينده يوخ، بلکه اونلارين آنا ديللريله تانيلير. . اونا گوره آذربايجانين ضيياليلاری بو اونملی فاکتدا گرک ديققت ائديب، ديلين مقامين يالنيز اونون مکتبلرده تدريس اولومماسينا کفايت ائتمه ييب، ديلين مقامين هر توپلومون ايره ليه گئتمه سينده ده گر‌ه‌ک گورسونلر. بو کونکو آمارلار و رقملر گورسه دير کی، آذربايجاندا گون به گون ميللتيميزين ساوادسيزلاری چوخالير، چوخالماسادا آزالمير. آذربايجان شهرلری بوشالير، و اقتصادی _ کولتورل عرصه لرينده ديگر استانلاردان گئريه قالير. بو بير تراژدی آدلانا بيلر. بير نمونه تاريخدن فاکتا اشاره ائديم. ۶۰ ايل بوندان ئونجه ، يالنيز بير ايل آذربايجاندا ميللی حوکومت دورونده، ساوادليلارين سايی چوخاليب،و جامعه بير تعادله چاتير. ويليام داگلاسين يازديغينا گوره آذربايجاندا “جرم، جنايت، اوغورلوق آزالير”. ميللی حوکومت دورون چشيتلی ساحه لرده آراشديرماليوق. ديلين آزاد اولماسی مبللتين پسيکولوژيک زنجيرلرين بوشالديب ، بير قودرت اونلاردا يارادير. اينسانلار اوز ديليله تانيش اولور، اونلا دونيانی “معنا” ائدير، حياتی”تبيين” ائدير، و ياشاير. دئمک اولور کی ديل اوز مقامين تاپاندان سونرا، ميللت آلياناسيوندان اوزون قورتارير، اور سوفره سين اوزی آچير؛ اوز چراغين اوزی يانديرير ؛ ديلينين ارزشلرينه وقوف تاپير. بو حالتده ميللت بير هارمونيه چاتير؛ آسلانيقلی استاتوستان قورتولور، و روانی باخيمينداندا اوزن بير شعورلی اينسان، و بير مشخص ميللت کيمی تانيور.



بو اصلی دوشونمک چوخ استعداده احتياجی يوخدور کی بير ميللت اوز ديلينين کيفييتينی آنلايب و اونی يوخاری سويه ده اورگه شندن سونرا، بير تعادوله چاتير. بو هارمونی اوزون جامعه نين چشيتلی ساحه لرينده کوسترير. آذربايجاندا ميللی دولت زامانی بو تعادل و هارمونی سبب اولدی ايشلر گورولسون، مکتبلر تيکيلسين. . دوغروداندا ديلسيز بير ميللت و آلياناسيونا دچار اولان بير خالق يالنيز بحرانلارا معروض قالا بيلير. باشقا سوزله دئسم، ديل هارمونيسی اولماسا ميللت بير تعارض آتمسفرينده ياشار. آنا ديلی غايب اولان يئرده اينسانين عاطفه لری ارضا اولمايب، محيطده بير جور تعارضلر گورسه نر. تعارض اولان يئرده ميللت اوز آنا ديلين دانيشماقدان خجالت چکر. . بير تورپاق، يا بير ميللت کی ايراندا ساواد، علم، مدنييت، هنر، و توليدين مرکزی و بيرينجيسيدی، بيرينجی مطبوعات و ياين ائوی اوردا بر پا اولدو و تهرانينان رقابت ايليردی، بو گون بير تحقيقاتا گوره ايرانين ۲۴ ايالتينين ايچينده، ساواد باخيميندان آذربايجان ايگيرمينجی رديفده و اورميه و غربی آذربايجان ۲۲ نجی رديف ده قرار تاپير. (۴)



سوزوم آخرينده چوخ يئرلی گورورم آيت الله ميرزا عبدالله مجتهدی نين خاطراتيندان بير پارچايا اشاره ائده‌م. بوردا من چوخ ديل پداگوژيسی باخيميندان مسئله يه اوغراشيرام. آقای مجتهدی ۱۳۲۵ نجی ايلده ميللی مجليسين قورولماسينا اشاره ائدرکن اوردا ترکی ديلينده دانيشيب ، شعر اوخوماقلاری يازير و چوخ دقيق بويله قيد ائدير: “….ترکی ديلی يازيب اوخوماق ادامه تاپسا، او زامان يازيلی ادبياتين تطبيقی ده آسان اولاجاق. آنا ديلين تدريسی ، بيرينجی مرحله ده، ابتدايی درسه گئدن اوشاخلارين ايشين راحاتليه جاق. جونکی يازماق و اوخوماق ديلی آنا ديلينن بير اولماقينان مدرسه اوشاخلارينين يوکی يونگولله شيب و ايکی ايش بير اولاجاقدير”.۵



 آنا ديلين اوگره نيلمه سی اگر يوخاری سويه ده اولسا، بير معين اينجه ليکلر و طراوت انسانا باغيشلار. حميد محمد زاده بو مسئله يه اشاره ائدرکه دئير۶:



 “آنا ديلی ابدی موسيفی، عمرون غنچه لی گونلرينين سولماز بير داستانی در. آنا ديلينده اولان اينجه ليک و هم_آهنگ ليک انسانين سونرادان تحميل و زور ايله ئوگرنديگی ديلده تاپيلا بيلمز. کونوللی اولاراق ئوگره شيلمه ين بير ديلين خاطرلاديغی حادثه لر نه اينکه ماراقلی دگل حتی ديمک اولار که نفرتلی در”. سونرا آنا ديلين هر ميليتين هويتيله باغليليغينا اشاره ائديب و يازير


 “آنا ديلی، آنانين دوشوندن سود امرکن آنانين دوداقلاريندان آلينان سوزلر ايله محکمله نيب جان ايله بدندن چيخان ديل در. بو بيرنجی نوبه ده هر ميللتين ئوز گله جک نسلی ايچون تاپشرديغی ميراث و اونون ، او ميللتين عضوی ساييلماسی ايچون اساس مدرکی دير”. بو يازی ۵۰ ايل بوندان ئونجه بو دقتلی آنا ديلينين مقامينا اشاره ائتميشدی.

نتيجه آلماق اولارکی هر بير نورمال انسان يا بير نورمال ميللت بو گونکو دونياده اوز وارليغين گلن نسيللره انکيشاف ائديب و دونيا مدنييتين زنگينلشديرماق ايچون، اوز آنا ديلينده تعليمات گورمه ليدير. آنا ديلين يوکسلمه سی يولدا چاليشماليدير. بو بير فطری و غريزی اصليدير. ميللتين روحی ساغلامليغی دا او ميللتين آنا ديلينين مقدس مقامينا چاتماقدادير. آذربايجانين داهی و برجسته و تانينميش عالملری ده بو نکته يه اشاره ائديب، ميللتين رئال حياتيندان تاريخده مثاللار وئريبله. آنا ديلين انکيشافی بير ميللتين ادبی علمی کنجينه لرينين انکشافيدير. بير ميللتين آينا کيمی حيات نبضينين ووريلماسيدير. آما ديلين انکشافی بير بويوک ميللتين گيزلی حافظه ده اولان تاريخينين آيدينلاشماسی و او ميللتين فطری استعدادلارينين چيچکلنمه سيدير. بو يولدا هر نه قدر سرعتله چاليشيلسا، داها چوخ ثمرلر الده ائديله جاقدير. آنا ديلی بير فيضان ائدن قويو کيمی‌دير. بو قويو درينشديق سا داها دورولوب، زلال لاشار. بو بير علمی سوژه دير و بونو چوخ اونملی توتماليوق.
 
منابع
۱_پائلو فرئير، “آزادليق پداگوژيسی “_ ?A Pedagogy for Liberation, with ira Shore , ISBN 0 89789 105 8 ۱۹۸۷،چاپ آمريکا
۲_گوردون ولز _ جک نيکولز، “ديل و اورينماق “?Language and Learning, an Interactional? Perspective چاپ انگلستان ، ۱۹۹۰، شماره استاندارد کتاب ۱۸۵۰۰۰و۰۲۸
۳_ويليام داگلاس، سرزمينهای نا آشنا و مردم مهربان، ترجمه حميد داديزاده، تابستان ۲۰۰۳
۴_ عليرضا صرافی ، ضرورت آموزش به زبان مادری، تبريز، اينترنتدن آلنميشدی.
۵_آيت الله ميرزا عبدالله مجتهدی، بحران آذربايجان، (سالهای ۱۳۲۴_۱۳۲۵ش)، به کوشش رسول جعفريان،۱۹۷۵. چاپ تهران جاپ و نشر نظر 
۶_محمد زاده، حميد، آنا ديلی ابدی موسيقی، عمرين غنچه لی کونلرينين سولماز داستانی در، ۲۰۰۱،ملی حکوومت و رای لر کيتابيدان . ۲۰۰۱ کانادا ونکوور
*_حميد محمد زاده ، آنا ديلی،ابدی موسيقی ،۲۰۰۱_ونکوور ملی حکومت و رای لر(۵)
منبع: گون آسکام

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

كودك و زبان مادری

صديقه عدالتي

مقاله‌اي كه ذيلا خواهيد خواند ترجمه متن سخنراني خانم دكتر صديقه عدالتي استاد دانشگاه هامبورگ است كه تحت عنوان "زبان مادري چيست و چرا اهميت دارد؟" به مناسبت روز جهاني زبان مادري در فوريه 2005 در تالار جان. اف. کندي شهرداري شهر برلين براي جمع كثيري از ايرانيهاي متعلق به اقوام و ملل مختلف قرائت شده است.


زبان مادري زبانيست که از مادر، پدر و نزديکانمان آموخته‌ايم. بنا به نظر برخي از پژوهشگران کودک در رحم مادرش با زبان مادريش آشنا ميشود و هنگام بدنيا آمدن که گريستن آغاز ميکند اگر به زبان مادري با وي سخن گفته‌شود، گريه‌اش را قطع کرده گوش ميدهد.


کودک با گذشت زمان و شنيدن مکرر، زبان مادريش را آموخته آغاز به اداي آن مي‌کند. کم-کم با ساختن جملات کوتاه آغاز به سخن گفتن به زبان مادري ميکند. در طول زمان کوتاهي مي‌آموزد تا به زبان مادريش احساسات و خواسته‌هايش را به اطرافيان خود تفهيم نمايد. با زبان مادريش با ديگران رابطه برقرار کند. با همين زبان بازي ميکند، مي‌خندد، مي‌گريد و وارد مشاجره و بگو-مگو مي‌شود. تنها و تنها با زبان مادريش است که قادر مي‌شود دنياي پيرامون خود را بشناسد و بيان نمايد. با سخن گفتن به زبان مادري از فرديت و تنهايي خويش خارج گشته از تعلق خود به گروه همزبانش آگاه ميشود. او با مهر و محبت، اعتماد و امنيتي که اين تعلق به وي ارزاني داشته‌است، زندگي ميکند.


اگر بخواهم يک توضيح علمي بدهم، خواهم گفت که سخن گفتن خود تفکري آهنگين (مصوّت) است. ما هنگام تفکر خاموشانه با خود سخن مي‌گوئيم. و آنگاه که لب به سخن مي‌گشائيم، در حقيقت با صدا مي‌انديشيم.


هنگاميکه ما به زبان مادري سخن مي‌گوئيم، بين ذهن و دهان (زبان) رابطه‌اي مستقيم برقرار مي‌شود. در اينجا مي‌خواهم مسئله را قدري بيشتر باز کرده بگويم، زمانيکه ما بزبان مادريمان سخن مي‌گوئيم در حقيقت بين قلب و ذهن و دهانمان (زبانمان) رابطه‌اي تنگاتنگ برقرار ميشود. زيرا اين سخنان لحظات زندگي و تجارب گذشته‌مان را تداعي کرده در ذهن و روانمان زنده ميکند، با هر واژه‌اي احساسات خود را ابراز ميكنيم، خرسند ميشويم، ناخشنود مي‌گرديم، حسرت مي‌خوريم و انتظار ميکشيم. با زنده شدن جملاتي که در ذهنمان شکل گرفته‌اند، مکنونات قلبي ما جان گرفته، از طريق دهان و زبان تمامي احساسات و انديشه‌هاي خود را بيان و بديگران تفهيم ميکنيم. درست بهمين جهت هنگاميکه ما بزبان مادريمان سخن مي‌گوئيم، مکانيزم سه‌گانه‌اي بين دهان و قلب و ذهنمان نظم و شکل ميگيرد که با طبيعت انساني سازگاري کامل و تمام دارد. لذا زبان مادري همچون کليديست که دنياي دروني‌مانرا گشوده به نمايش ميگذارد. حجب و حيا، عيب و هنر و تمامي مکنونات دروني‌مان تنها و تنها زماني آشکار مي‌گردد که ما به زبان مادريمان سخن مي‌گوئيم.


کودک در پنجسال اول زندگيش 80% کل معلوماتي را که در تمام طول زندگيش بايد بيآموزد، در خانواده‌اش کسب ميکند و در سن 7-6 سالگي نيز زمان رفتن او به مدرسه فرا مي‌رسد.


مدرسه در شکل‌گيري شخصيت کودک نقش بسيار بزرگي دارد، زيرا مدرسه همانند پلي است بين خانواده و جامعة بزرگ، که آموخته‌هاي کودک در آغوش خانواده‌اش را کامل‌تر و علمي‌تر ميکند و با پرورش جسم و روح خود، وي را براي کار و زندگي در جامعه آماده ميکند.


احساس هويتي را که کودک در آغوش خانواده‌ کرده بود و نيز پيوند او را به خانواده و خلق تقويت مينمايد و در عين حال وي را از مسئوليتهائي که در قبال جامعه‌اش دارد آگاه ميسازد.


هنگامي كه كودك پا به مدرسه ميگذارد، دو وضعيت كاملا متفاوتي ممكن است پيش آيد:


1- کودک در مدرسه بزبان مادري تحصيل خواهد کرد.


2- کودک به زباني غير از زبان مادري تحصيل خواهد کرد.

در اينجا نخست تأثيرات روحي و شخصيتي شرائطي را بررسي ميکنيم که کودک به زبان مادري خود تحصيل مي‌کند:
گرچه متأسفانه اين شرايط براي ما آشنا نيست، اما آن چيزيست که ما پيوسته در آرزو و حسرت آن به سر برده‌ايم. نخستن باري که کودک پا به مدرسه ميگذارد، از آنجائيکه نخستين تجربه جدائي او از ميان خانواده و نزديکانش است، احساسات غريب و شگفت‌انگيزي احاطه‌اش ميکند. او نخستين بار وارد يک محيط رسمي مي‌شود که در آنجا کسي را نمي‌شناسد. کودک با چنين احساساتي وارد کلاس ميشود، سپس معلم نيز وارد كلاس شده به سخن گفتن آغاز ميکند. معلم جايگاه بسيار والايي داد و کودک احساس ترسي آميخته به احترام به معلم خود دارد.


هرچند کودک در گيرودار اينهمه احساس تنهائي و بيگانگي، خانواده و نزديکانش را در کنار خود نمي‌بيند اما او آنچنان نيروي حمايتگري با خود دارد که وي را در ايجاد رابطه با ديگران ياري ميرساند و در اين محيط شگفت و بيگانه گرما و نيرو مي‌بخشد. اين نيروي حمايتگر و نجاتبخش "زبان مادري" اوست. بياري زبان مادري با ديگران و حتي با انسانهاي ناآشنا ايجاد رابطه مي‌کند.


هرچند معلم را نمي‌شناسد، اما زباني را که او صحبت ميکند بخوبي مي‌فهمد و در ساية اين زبانست که او احساس ميکند، معلم نيز يکي از افراد ملتش ميباشد. دروسي را که معلم مي‌آموزد، چون به زبان مادري است، مي‌تواند بخوبي درك كند.


از آنجائيکه زبان گوينده بهمان زبانيست که وي بخوبي درک و احساس مي‌کند، به سرعت قادر مي‌شود به سئوالهاي معلم جواب دهد، و اين بنوبة خود به کودک اعتماد به نفس و آرامش روحي مي‌بخشد و راه خلاقيت را به روي او مي‌گشايد.

کودک صاحب آنچنان توان و امکانيست که گفته‌هاي معلم را مورد تجزيه و تحليل قرار داده، سئوالات جديدي را طرح نمايد و بهمين جهت نيز نيروي تحقيق و بررسي، پرس و جو و خلاقيتش به مرحلة رشد و شکوفائي مي‌رسد. از آنجايي كه تدريس به زبان مادريش جريان پيدا مي‌کند، در وجود کودک نيز اعتماد بخود، به خانواده و جامعه‌اي که به آن تعلق دارد هرجه بيشتر و مستحکم‌تر گشته، شخصيت او بطور کاملي شکل مي‌گيرد.
اکنون ببينيم اگر تحصيل به زبان مادري نباشد چه پيش خواهد آمد؟


اولا چرا نبايد تحصيل بزبان مادري باشد؟


در هر جامعه‌ايکه انسانها از تعليم و تربيت به زبان مادري خود محرومند، معني‌اش حاکميت ظلم و استبداد سياسي و اجتماعي در آنجا ميباشد. بي‌عدالتي وجود دارد زيرا در آنجا زباني بر ديگر زبانها و يک گروه انساني بر ديگر گروههاي انساني در موضعي برتر و حاکم قرار دارد. اين به معني آنست که در آن جامعه استثمار انسانهاي غيرحاکم و محوشدنشان از صحنه تاريخ از پيش طرح‌ريزي گشته‌است.


براي نابودي انسانها سه راه عمده وجود دارد:


1- نابود کردن فيزيکي نسل ديگران توسط يک بمب اتمي که در مملکت ما غيرممکن است. زيرا غيرفارسها در تمامي پهنة ايران و در تمامي گوشه و کنار آن پراکنده شده‌اند.


2- عنوان کردن فرضية خون پاک و ژن خالص!


اين فرضيه در مملکت ما به نوعي طرح و تجربه شد، اما اکنون اعتبار خودرا از دست داده‌است. زيرا در نتيجة مهاجرتهاي مداومي که طي قرون و اعصار متمادي صورت گرفته‌است، چيزي بنام ژن خالص نمانده‌است و اگر هم مانده باشد آنها ژنهاي ناقصي هستند زيرا متخصصين و صاحبنظران ژن‌شناسي ثابت کرده‌اند که درجة هوش و استعداد صاحبان ژنهاي خالص بسيار پائين بوده، در مقابل بيماريهاي گوناگون نيز مقاومت بسيار ضعيفي دارند.


3- از طريق نابود کردن ژنهاي مدني و فرهنگي.


ژنهاي فرهنگي چيست؟


ژن مدني، فرهنگ و مجموعة تمدّني است که از نسلهاي گذشته به عنوان ميراثي گرانبها بما رسيده، و اين آن چيزيست كه آماج حملات برخي سياستگذاران قرار دارد.


براي امحاي اقوام و ملل متنوع در داخل يك مليت، مي‌خواهند از طريق ممنوعيت زبانشان در حقيقت فرهنگ، تاريخ و هويت آنانرا نابود کنند و به بردگان و انسانهاي درجه 2 تبديل نمايند. و در نهايت نامشان را از صفحة تاريخ پاک کنند. زيرا تنها و تنها آن خلقي چنان آسان خواهد مرد و نامش از تاريخ زدوده خواهد شد که زبان مادريش را فراموش کرده باشد.


کودک نخستين روز پا به مدرسه مي‌گذارد. معلم وارد شده سر سخن را باز ميکند. کودک چيزي از گفتار معلم نمي‌فهمد زيرا زبان اورا نمي‌داند. در چنين شرايطي کودک گرفتار موقعيت ناگواري مي‌شود!. زباني که از مادر و پدرش آموخته، اينجا بکار نمي‌آيد و ارزشي ندارد. به او گفته بودند براي اينكه آدم درست و حسابي‌اي بشوي بايد به مدرسه بروي. اما براي آدم شدن زبان او بدرد نمي‌خورد و بايد بزبان بيگانه‌اي سخن گفت. براي آدم شدن بايد زبان مادري خود را ترك كرده، به زبان رسمي تكلم نمود!

بدين ترتيب کلية کسانيکه بزبان مادريش با او صحبت مي‌کنند، در ذهن او از درجه اعتبار ساقط ميشوند. اينگونه تفکّرات تلخ هرروز و هرساعت بر روح و روان كودك ضربه ميزند و بدين وسيله نيز هر روز و هر ساعت اعتمادي را که به خانواده، زبان و فرهنگش داشت از دست ميدهد. کودک هر روز تحقير مي‌شود و پس از زماني نه چندان دراز هويتي که از خانواده كسب كرده بود، نابود مي‌شود و بتدريج پيوندي او نيز با جامعه و ملتش مي‌گسلد.
کودک چون زبان معلمش را نمي‌داند، بخش عمدة آموزشهاي او را نيز نمي‌تواند بفهمد. گفته‌هاي معلم را نه ميتواند بررسي کند، نه ميتواند سئوالي طرح کند و نه ميتواند درک کند. اگر هم چيزي بفهمد نميتواند به زبان بيآورد و براي ديگران توضيخ دهد. زيرا زبان فهم و بيانش از وي جدا شده‌است. در زبان مادريش مي‌فهمد اما نمي‌تواند فهميده‌هايش را بيان کند. يعني رابطة بين ذهن، قلب و دهان (زبان) تماماً قطع ميگردد. و اين زيان جبران ناپذيري براي رشد شخصيت و كاراكتر انسان بوده، تأثير منفي بسيار بزرگي بر روح و روان و شخصيت آدمي ميگذارد.


با جمعبندي همة اين واقعيتها مي‌توانيم آنچه را بعلّت محروميت از تحصيل بزبان مادري بر سر کودک مي‌آيد، چنين خلاصه کنيم:


بسياري از کودکان بعلت محروميت از تحصيل بزبان مادري، اعتماد بنفس خودرا از دست داده از همان ابتداء از رفتن به مدرسه امتناع مي‌ورزند. بهمين جهت نيز درصد بيسوادي در اينگونه جوامع بسيار بالاتر از جوامعي است که در آن کودکان بزبان مادري خود تحصيل مي‌کنند.


از آنجائيکه کودکان زبان معلم را نمي‌دانند، قادرند فقط بخش اندکي از دروس را بفهمند. و اين باعث ميشود که اينگونه کودکان بتدريج اعتماد بنفس خودرا از دست بدهند.


از آنجائيکه اينگونه کودکان اعتماد خودشان را به خود، خانواده و جامعه و ملتي که بدان منسوبند از دست مي‌دهند، ناگزير در پي کسب هويت ديگري خواهند بود.


از آنجائيکه زبان فهم کودکان با زبان بيان آنان بيگانه‌است، قادر نخواهند بود، شنيده‌ها و آموخته‌هاي خود را به راحتي مورد تجزيه و تحليل قرار دهند، زير سئوال ببرند، تحقيق و بررسي کنند. در نتيجه صرفاً به يک مقلّد و تکرار کنندة طوطي وار محفوظات تبديل خواهند شد.

زبان ما (همانند نسلي که از آن محروم گشته‌)، نيز خود قرباني بزرگي شمرده ميشود. زيرا زبان ما نتوانسته است رشد و تكامل درخوري بيابد و به يك زبان علمي تبديل گردد. خلاصه و روشن بگوئيم: فرزندان چنين خلقي نسبت به فرهنگ، انديشمندان، زبان، تاريخ و تمامي گذشتة خود بيگانه گشته، بر اساس نقشه‌اي از پيش‌آماده‌، به نسلي تبديل خواهد شد كه حاضر به پذيرفتن اسارت و بندگي ديگران باشد. زيرا يک نسل تنها زماني به دام اسارت ديگران خواهد غلطيد که از زبان مادري، فرهنگ و تاريخ خويش جدا افتاده باشد
منبع: گون آسکام

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

Su deyibdir mənə əvvəldə anam ...

Su deyibdir mənə əvvəldə anam, ab ki yoх.
Yuхu öyrətdi uşaqlıqda mənə, хab ki yoх.
Ilk dəfə ki, çörək verdi mənə, nan demədi.
Əzəlində mənə duzdanə nəməkdan demədi.
Anam əхtər deməyibdir mənə, ulduz deyib o.

Su donanda deməyibdir yəхdi bala, buz deyib o.
Qar deyib, bərf deməyib, dəst deməyib, əl deyib o.
Mənə heç vaхt biya söyləməyib gəl deyib o.
Yaхşı хatırlayıram, yaz günü aхşam çağılar,
Bağçanın günçıхanında ki, ilıq gün yayıla.
Gəl deyərdi darayım başıvı, ey nazlı bala.
Gəlməsən gər bacıvun astaca zülfün dararam.
O deməzdi ki, biya şane zənəm bir səri to.
Gən nəayi be zənəm şane səri хahəri to.
Bəli, daş yağsa da göydən, sən osan, mən də buyam.
Var sənin başqa anan, vardı mənim başqa anam.
Özümə məхsus olan başqa elim vardı mənim.
Elimə məхsus olan başqa dilim vardı mənim.
Istəsən qardaş olaq, bir yaşayaq, birlik edək,
Veribən qol-qola bundan sonra bir yolda gedək.
Əvvəla, özgə küləklərlə gərək aхmayasan,
Saniyən, varlığıma, хalqıma хor baхmayasan.
Yoхsa gər zor deyəsən, millətimi хar edəsən.
Gün gələr səhfə çönər, məcbur olarsan gedəsən.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

شيطنت نيروهاي شبه نظامي و بسيجي جهت مقابله با تظاهرات مردمي 2 اسفند شهر تبريز

اويرنجي نيوز: روز جهاني زبان مادري 2 اسفند (21 فوريه) به عنوان نمادي براي مردم آذربايجان جهت احقاق حقوق زباني خود تبديل گشته است و فعالين حركت ملي آذربايجان با استفاده از شيوه هاي دموكراتيك و مدني فراخوان مردمي جهت اعتراض به نقض حقوق مسلم زباني را در شهر هاي مختلف آذربايجان داده اند.

آنچه كه مسلم است هدف از اين تجمع ها رساندن پيام به مسئولان حكومتي مي باشد و با تخريب الموال عمومي و هرگونه روش هايي كه به خشونت منجر مي شود فاصله دارد.

خبر هاي دريافتي از پايگاههاي مقاومت نيروهاي شبه نظامي و بسيجي حاكي از آن است كه تحركات اين نيروها در راستاي برهم زدن تظاهرات مردمي 2 اسفند به صورت تخريب شيشه هاي مغازه ها و اموال عمومي و شايد به آتش كشاندن وسايل حمل نقل عمومي است كه نهايتا جهت بهره برداري سياسي براي تخريب چهره ي فعالين مدني و فرهنگي حركت ملي آذربايجان استفاده شود.

فعالان حركت ملي آذرابيجان ضمن دعوت از تمامي ملت آذربايجان به اعتراض نسبت به ممنوعيت تدريس و تحصيل به زبان تركي از كليه ي مغازه داران و كسبه ي مسير بازار تبريز خواهشمند هستند كه جهت خنثي كردن شيطنت هاي عوامل حكومتي مغازه هاي خود را تعطيل نمايند.

بديهي است كه اين توطئه ممكن است كه در شهر هاي ديگر به روش هاي شيوه هاي مختلفي اجرا گردد كه تكليف فعالين هر منطقه است كه نسبت به آن حساس بوده و اقدامات و خبر رساني هاي لازم را انجام دهند.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

وحشت نيروهاي اطلاعاتي از برگزاري تظاهرات مردمي در شهر تبريز

اويرنجي نيوز: بعد از اعالام و فراخوان براي تظاهرات مردمي در روز 2 اسفند به مناسبت روز جهاني زبان مادري مدتي است كه سطح شهر تبريز از تابلو هاي تبليغاتي شماره هاي 113 وزارت اطلاعات پر شده است.

گفتني است كه تبليغات گسترده ي وزارت اطلاعات در شبكه ي استاني هم به صورت مكرر پخش مي گردد.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

در آستانه نزدیکی روز جهان مادری آماده باش نیروی انتظامی اورمیه

اؤیرنجی نیوز: بر اساس خبرهای دریافتی، نیروی انتظامی اورمیه از دیروز(27 بهمن ماه) به حالت آماده باش در آمده است و بنا به گفته های برخی مامورین این آماده باش به دلیل نزدیکی به 2 اسفند (روزجهانی زبان مادری) و فراخوان جهت تظاهرات در این روز می باشد و تا روز 9 اسفند ادامه خواهد داشت و در ضمن خیابان امام که اصلی ترین خیابان شهر اورمیه می باشد از هم اکنون مملو از نیروهای انتظامی و لباس شخصی است. و در حرکت دیگری نیز از سوی اداره اطلاعات اورمیه در اکثر مناطق شهر بیلبوردها یی بدین مضمون نصب شده است: "عاملان آمریکا در شهر مشغول فعالیت می باشند، لطفا هرگونه حرکت مشکوک را از طریق شماره 113 با ما در میان بگذارید." این در حالی است که تا چند روز پیش خبری از این بیلبوردها و تبلیغات در سطح شهر نبود.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

در آستانه روز جهانی زبان مادری: نامه انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه آزاد اردبیل به دبیرکل یونسکو در ایران

اویرنجی نیوز: انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه آزاد اردبیل طی نامه ای به دکتر سعید آبادی دبیرکل کمسیون ملی یونسکو در ایران به بی توجهی این کمیسیون، دولت و صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در گرامیداشت روز جهانی زبان مادری علیرغم رای مثبت ایران به نامیدن روز دوم اسفند بعنوان روز زبان مادری اعتراض نمود.


در این نامه انجمن اسلامی دانشجویان اردبیل خواهان توجه بیشتر دبیرکل یونسکو به مصوبه های این سازمان در ایران نمود. در قسمتی از این نامه آمده است:

با توجه به اینکه ایران نیز در سی امین نشست عمومی یونسکو در سال 1999 به نامگذاری روز 21 فوریه بعنوان روز جهانی زبان مادری رای مثبت داده است، ولی با گذشت 9 سال از اعلام روز جهانی زبان مادری هیچ گونه اقدامی نه از سوی کمیسیون، صدا و سیما و حتی دولت ایران برای گرامیداشت این روز صورت نگرفته و حتی روز جهانی زبان مادری در تقویم نیز درج نگردیده است!

در قسمت دیگری از این نامه آمده است: چرا تاکنون هیچ برنامه ای برای گرامیداشت این روز و حتی اطلاع رسانی عمومی از طریق صدا و سیما که خود را رسانه ملی عنوان نموده در مورد روزجهانی زبان مادری صورت نگرفته است؟

در پایان این نامه خطاب به کمسیون ملی یونسکو آمده است: چرا کمیسیون ملی یونسکو فقط در جهت ترفیع زبان فارسی تلاش می نماید؟ چرا شورای عالی کمسیون ملی یونسکو جهت درج روز جهانی زبان مادری در تقویم سالیانه و اطلاع رسانی از طریق صدا و سیما نسبت به وجود چنین روزی اقدام نمی نماید؟

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

در آستانه روز جهانی زبان مادری: نامه انتقادآمیز انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه آزاد اردبیل به صدا و سیما

اویرنجی نیوز: در آستانه روز جهانی زبان مادری انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه اردبیل طی یک نامه انتقاد آمیز به ریاست صدا و سیمای استان اردبیل از بی توجهی صدا و سیما به زبان تورکی، زبان مادری میلیونها تورک آذربایجانی در صدا و سیما اعتراض نمود.

این نامه که در مورخه 28 بهمن ماه و خطاب به آقای قدیمی مدیر کل صدا و سیمای استان اردبیل نوشته شده است، بازتاب گسترده ای بین دانشجویان داشت. در مقدمه این نامه ابتدا ضمن تشریح فلسفه نامگذاری روز 21 فوریه دوم اسفندماه بعنوان روز جهانی زبان مادری از سوی سازمان یونسکو و اهمیت گسترده زبان مادری، از بی توجهی به این روز و زبان تورکی در صدا وسیما شدیدا انتقاد شده است. در قسمتی از این نامه آمده است:

صدا وسیمای استانی اردبیل از بدو تاسیس سال 79 تاکنون کدامین برنامه ها را برای حفظ و حراست و ترفیع زبان ترکی آذربایجانی که زبام مادری کودکان اردبیلی است، تهیه و پخش کرده است؟ به جرات می توان گفت صدا و سیمای اردبیل همگام با صدا و سیمای سراسری در صدد محو و نابودی فرهنگ و زبان ترکی آذربایجانی است. اگر این گونه نیست چرا برنامه هایی که روزانه برای کودکان و نوجوانان اردبیل که از ساعت 16 بعد از ظهر و بمدت 45 دقیقه از این شبکه پخش می شود بزبان شیرین فارسی! است؟ آیا زبان مادری کودکان اردبیلی فارسی است؟ چنین برنامه هائی با کدامین اهداف شوم و با استفاده از کدامین بیت المال تهیه و پخش می گردد؟ صدا و سیمای اردبیل برای گرامیداشت 21 فوریه (دوم اسفند) روز جهانی زبان مادری چه برنامه ای تدارک دیده است؟ با توجه به نام گذاری سال 2008 به عنوان سال بین المللی زبانها از سوی یونسکو کدامین برنامه از سوی صدا وسیمای اردبیل برای حفظ و حراست از زبان ترکی آذربایجانی تدارک دیده شده است؟

رونوشتی از این نامه به صدا وسیمای مرکز، اداره آموزش و پرورش و مطبوعات سراسری ارسال گردیده است.

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

MƏN TÜRKƏM

Sən bizi aldatdın illərdən bəri,
Mən çərxi-fələkdən dərs götürmüşəm.
Özgə anasından süd əmənləri,
Özgə qulluğunda duran görmüşəm.

Bəsdir dözdüyümüz ölümdən betər,
Köhnə bazardakı köhnə nırxa.
Milləti yüz yerə caladın, yetər,
Yüz arxın suyunu qatma bir arxa.

Əslimi, nəslimi tanıyıram mən,
Qarışıq deyiləm, özümdən hürkəm.
Sən kimsən, sən nəsən, özün bilərsən,
Mən ilk qaynağımdan türk oğlu türkəm!

Sübutdur, dəlildir, ağlın qibləsi,
Dəyişə bilərsən ağlımı ancaq.
Canım çıxanadək qəlbimin səsi,
“Türkəm”-gerçəyini pıçıldayacaq.

Bəxtiyar Vahabzadə

Read More یازینین دالیسی Mətləbin Ardı...

ديل و ديلچي ليك عصرين ان اؤنملي مبحثي

انسان لارين ياشايشي له باغلي ليقي اولان ديل مبحثي ، چوخلو عاليم لري بو باره ده تدقيقات و آراشديرماغا چاغيرميش دير . بو
آراشديرمالار هر بير عصيرده بير سويه ده گئتميش دير سه ، نهايت يئني عصيرده بو قونو داها اونملي اولاراق ، داها آرتيق دقت طلبيني گوسترميش دير .ديويد كريستال 1992 نجي ايل ده سون نوكته لري ديل باره سينده بئله اعلان ائتميشدير . ( كمبريج ديل سايكلوپدياسي ) :
ديل و ديلچي ليك حاققيندا 20 قونو آيرليب و هر بيري دقت له آراشديرمالي دير . بونلار عبارت دير :

1 – ديل انسان تانيتيم بيلگي سي اوزوندن (anthropological linguistics)
ديلين دئيشيك ليك لري كولتوره ل اينام لار و سوي لار اوزوندن – انسان تانيتيم اساسيندا .
2 – ديل ايشلتمه ك اوزوندن (applied linguistics )
چئشيدلي باخيم لاردان فايدالانماق ديل و ديلچي ليك اوزوندن و او اويرتمه ك – اويرنمه ك – چئويرمه ... و سايره قونولار دير .
3 – ديل بيولوژي اوزوندن ( biological linguistics )
انسان لارين ديل تاريخي – سوي تاريخي – اوشاق لارين ديل ساحه سينده ايره لي گئتمه سي .. و سايره .
4 – ديل درمان اوزوندن (clinical linguistics )
ديلچي ليك واسطه سي له دانيشيق لاردا اولان چاتمامازليغي فيزيكي باخيمدان ساهاتماق – اشارت ديلي – يازي ساحه سي .
5 – ديل كامپيوتر اوزوندن (computational linguistics )
ديل و ديل چي ليك آراشديرماغي يئني علم لر خصوص كامپيوتر له باغلي واسطه لرله– چئويرمه غيرانسان واسطه سي له– يئني يادلاماق– وقوندارما ذكاء .
6 – ديل اويرتمه ك اوزوندن ( educational linguistics )
ديل چي ليك مبحث لريندن فايدالانماق اويرتمه ك ساحه سينده و ديل اويرنمه ك – خصوص آنا ديلي - مكتب لرده و باشقا مركزلرده .
7 – ديل اتنيك اوزوندن ( ethnolinguistics )
ديل آراشديرماسي چئشيدلي قوم لار – طايفالار ايچينده – سوسيال ايش بيرليك لر اساسيندا .
8 – ديل جئوگرافي اوزوندن ( geographical linguistics )
چئشيدلي يئرلرين ديل لري و لهجه لرين اراشديرماق – اونلارين يايلما اساسيندا جئوگرافي باخيمندان